جنگ داخلی آمریکا: چگونه هریت تابمن با بردهداری مبارزه کرد / میتسوئو ایواموتو
پایان بردهداری در ایالات متحده یکی از بزرگترین مصادرههای اموال در تاریخ جهان بود؛ رخدادی که سربازان سیاهپوست نیز نقشی مهم در تحقق آن داشتند. غروب اول ژوئن ۱۸۶۳، سه قایق توپدار نیروی دریایی آمریکا به سوی منطقه کشت برنج در دلتای ایالت کارولینای جنوبی حرکت کردند. در میان سرنشینان این شناورها، هریت تابمن، بردهٔسابق، و ۳۰۰ سرباز ــ که بیشترشان سیاهپوست بودند و بسیاری از آنان خود زمانی برده بودند ــ حضور داشتند.
آنها در تاریکی شب، آرام بر روی رودخانه کامباهی (Combahee River) پیش رفتند. هدف تابمن و همراهانش آزاد کردن بردگانی بود که در مزارع به اسارت گرفته شده بودند و همچنین حمله به انبارهای تدارکاتی کنفدراسیونِ جداییطلب.
کنفدراسیون در سال ۱۸۶۱ توسط نخبگان سفیدپوست ایالتهای جنوبی آمریکا اعلام استقلال کرده بود؛ مهمترین انگیزه آنان حفظ نظامی بود که از طریق استثمار حدود ۳٫۱ میلیون برده سیاهپوست در مزارع پنبه، سودهای کلانی به دست میآورد. در مقابل، در ایالتهای شمالی، بردهداری تا آن زمان عمدتاً لغو شده بود.
با صدور اعلامیه آزادی بردگان (Emancipation Proclamation)، رئیسجمهور آبراهام لینکلن از اول ژانویه ۱۸۶۳ مبنای حقوقی این عملیات آزادسازی را فراهم کرد. او در این اعلامیه تمام بردگان ایالتهای جنوبی را آزاد اعلام کرد و به آنان اجازه داد به نیروهای مسلح ایالات متحده بپیوندند.
این اعلامیه از یک سو نتیجه ضرورتهای نظامی جنگ بود و از سوی دیگر حاصل سالها مبارزه جنبش الغای بردهداری؛ جنبشی که میلیونها نفر در آن، هم از نظر اخلاقی علیه بردهداری استدلال میکردند و هم بر این نکته تأکید داشتند که کار دزدیدهشده بردگان، نیروی کار آزاد را در بازار با تهدیدی جدی روبهرو کرده است.
زمانی که قایقهای توپدار حامل تابمن و همراهانش به ساحل رسیدند، سرپرستان سفیدپوست مزارع از ترس گریختند، در حالی که بردگان سیاهپوست با شتاب به سوی قایقها دویدند.
تابمن در زندگینامهای که در سال ۱۸۶۹ منتشر شد، روایت میکند که مردان و زنانی را دیده است که با قابلمههایی بر سر، با دو یا سه کودک که به دامنشان چسبیده بودند و حتی با خوکهایی که در کیسه بر پشت حمل میکردند، به استقبال آنان میآمدند.
در جریان جنگ داخلی آمریکا، حدود ۲۰۰ هزار سرباز سیاهپوست برای حفظ اتحاد ایالات متحده و لغو بردهداری جنگیدند. اما آزادی حدود چهار میلیون برده از این جهت نیز انقلابی بود که یکی از بزرگترین مصادرههای اموال در تاریخ به شمار میآید.
در آن زمان، «دارایی انسانی» بردهداران ارزشی بیش از مجموع تمام راهآهنها و کارخانههای آمریکا داشت. جنگ این «مالکیت خصوصی» را از میان برد.
برخلاف بریتانیا که برای «سلب مالکیت» از بردهداران، میلیاردها پوند غرامت پرداخت کرد و بازپرداخت وامهای مربوط به آن تا سال ۲۰۱۵ ادامه یافت، بردهداران آمریکایی حتی یک سنت نیز غرامت دریافت نکردند.
آزادی چهار میلیون انسانِ در بند، یکی از بزرگترین مصادرههای اموال در تاریخ نیز بود.
پس از اتحاد دوباره ایالات متحده، ایالتهای جنوبی یکی از دموکراتیکترین دورههای تاریخ خود را تجربه کردند. مردان سیاهپوست حق رأی یافتند و به پارلمانها راه پیدا کردند.
اما تا سال ۱۸۷۷، ایالتهای شمالی تا حد زیادی از مبارزه برای برابری حقوق در جنوب دست کشیدند. در نتیجه، طبقه مالکان مزارع دوباره قدرت را به دست گرفت و حقوق دموکراتیک سیاهپوستان بار دیگر به شدت محدود شد.
اقدام هریت تابمن و همراهانش در رودخانه کامباهی، آنان را به پیشگامان یکی از انقلابیترین جنبشهای تاریخ ایالات متحده تبدیل کرد.
هنگامی که آنان در دوم ژوئن ۱۸۶۳ از مأموریت خود بازگشتند، بیش از ۷۰۰ انسان را از بردگی نجات داده بودند.
درباره نویسنده
میتسوئو ایواموتو، روزنامهنگار و دبیر تحریریه، در دانشگاه آکسفورد در رشته روابط بینالملل تحصیل کرده و سپس آموزش روزنامهنگاری را در مدرسه روزنامهنگاری آلمان در مونیخ گذرانده است. او در سال ۲۰۲۵ همراه با بخش آیندهپژوهی روزنامه wochentaz از سوی مجله Medium Magazin در فهرست «۳۰ چهره برتر زیر ۳۰ سال» قرار گرفت. حوزههای اصلی فعالیت او شامل آرمانشهرها، راهحلهای مقابله با تغییرات اقلیمی، مبارزه با نژادپرستی و مسائل فلسطین و اسرائیل است.
به نقل از سایت نشریه تاتس چاپ آلمان ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶
