Category: اندیشه مدرن و فلسفه

آسیب‌های باقی ماندن استرسِ حاد از جنگ و دی ماه/ افزایش معنی‌دار خودکشی طی سه سال گذشته

دو روانپزشک می‌گویند جامعه ایران در سال ۱۴۰۴ زیر فشار همزمان استرس‌های حاد و مزمن قرار گرفته؛ از جنگ و سوگ جمعی تا نااطمینانی اقتصادی و فرسایش اعتماد اجتماعی. به گفته آن‌ها،……ادامه مطلب

می‌آفرینم پس هستم، بهرام بیضائی به گفته‌ی عباس میلانی در گفتگو با شبنم طلوعی

سال ۱۴۰۴ در سالروز تولدش پنجم دی‌ماه، در ۸۷ سالگی با جهان خاکی خداحافظی کرد در حالی که تا آخرین لحظات زندگی همچنان پاس‌دارنده‌ی فرهنگ ایران بود. این متنِ گفت‌وگوی شبنم طلوعی است با دکتر عباس میلانی، مدیر ……ادامه مطلب

از خیابان تا شهرداری: آزمونِ سوسیالیسم انتخاباتی در دل سرمایه‌داری، درس‌های ممدانی برای چپ – پیتر فریز، برگردان: بابک احمدی

با ورود به یک مقام در دولت بورژوایی و پذیرفتن مسئولیت ادارهٔ بزرگ‌ترین شهر ایالات متحده، ممدانی در دل کشاکشی میان دو هدف قرار گرفته است: ادارهٔ سرمایه‌داری و فراروی از آن. این تناقض ماهیتی ساختاری دارد و نه به……ادامه مطلب

بن‌بست راهبردی در خاورمیانه: از توهم فروپاشی تا واقعیت ماندگاری – رضا فانی‌ يزدی

اگر بخواهیم با نگاهی واقع‌بینانه به صحنه امروز منطقه نگاه کنیم، باید بپذیریم که ما همچنان در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار داریم؛ وضعیتی مبهم و خطرناک که در آن نه می‌توان گفت بحران پایان یافته و نه می‌توان با اطمینان گفت که جنگی قطعی در پیش است. آنچه اکنون جریان دارد، بیش از آنکه نشانه یک توافق پایدار باشد، شبیه آتش‌بسی……ادامه مطلب

استقلال در عصر وابستگی – علی جنوبی

مفهوم استقلال در اندیشه سیاسی، از جمله مفاهیمی است که در طول زمان دچار تحول بنیادین شده و از یک تعریف ساده و کلاسیک به یک پدیده پیچیده، چندلایه و وابسته به شرایط ساختاری نظام بین‌الملل تبدیل شده است. در برداشت‌های سنتی، استقلال عمدتاً به معنای حاکمیت مطلق دولت بر سرزمین، مردم و تصمیم‌گیری‌های خود بدون مداخله خارجی تعریف……ادامه مطلب

نخستین نشست «سووینترن» در مسکو؛ تلاش برای هماهنگی تازه میان نیروهای سوسیالیست جهان

نخستین نشست «شبکه سوسیالیستی بین‌المللی»، موسوم به «سووینترن»، در خانه اتحادیه‌های مسکو آغاز به کار کرد؛ ابتکاری که هدف آن ایجاد و تقویت فضایی برای همکاری میان نیروهایی عنوان شده است که خود را وارث سنت سوسیالیستی و آنچه برگزارکنندگان «تمدن شوروی» می‌نامند، می‌دانند. این نشست با حضور نمایندگانی از بیش از ۱۰۰ سازمان و حزب از……ادامه مطلب

نخبگان ایرانی: از اشتیاق به ساختن تا عادت به امتناع امیر دها

از همکاری نخبگان در ساخت دولت، تا امتناع از اتحاد برای گذار. نخبگان ایرانی در یک قرن گذشته دو تجربه متفاوت را از سر گذرانده‌اند: روزگاری که نجات ایران را در همکاری برای ساختن دولت می‌دیدند، و امروز که بخشی از همان……ادامه مطلب

اشباح لنین – رضا جاسکی

مسبب جنگ، حکومت فاسد و مفسد ولایت‌فقیه است

بیانیه ابوالفضل قدیانی از زندان اوین: بالاخره جنگ به ملت مظلوم ایران تحمیل شد و آثار بی‌نهایت مخرب آن بر مردم بی‌دفاع ایران فرود آمد. جنگی که ملت ایران با تمام وجود آن را دو بار در مقاطع مختلف تجربه کرده است. مردم ایران به روشنی دیده و فهمیده‌اند که جنگ چیزی جز ویرانگری و مرگ و نابودی نیست و آورده‌ای جز فقر، خانمان‌سوزی و آوارگی ندارد.……ادامه مطلب

اگر بخواهیم چپ را بازسازی کنیم، باید با هر دو شکست قرن بیستم تسویه‌حساب کنیم – گفت‌وگو با فیلسوف لیا ایپی، برگردان: نوید اخگر

اگر بخواهیم چپ را بازسازی کنیم، باید با هر دو شکست قرن بیستم تسویه‌حساب کنیم، هم شکست سوسیالیسم دولتی و هم شکست سوسیال‌دموکراسی در شکل متکی به دولت-ملت. سوسیالیسم دولتی به دلیل……ادامه مطلب

بازی بی‌اعتمادی در هرمز طاها پارسا

در نظریه بازی‌ها، مثال ساده‌ای وجود دارد به نام «معضل زندانیان». دو نفر را دستگیر کرده‌اند و جدا از هم بازجویی می‌شوند. هر کدام باید تصمیم بگیرد: سکوت کند یا اعتراف. اگر هر دو سکوت کنند، هر دو مجازات کمی می‌گیرند. اگر یکی اعتراف کند و دیگری سکوت کند، اعتراف‌کننده آزاد می‌شود و دیگری مجازات سنگین می‌گیرد. اگر هر دو اعتراف کنند، هر دو مجازاتی متوسط خواهند داشت.……ادامه مطلب

گاندی، سیاست و خشونت‌پرهیزی دیوید رانسیمن

گاندی در دانشگاه «یوسی‌ال» در لندن در رشته‌ی حقوق تحصیل کرد و وکیل شد. او عضو کانون وکلای «اینر تمپل» (Inner Temple) بود که یکی از مهم‌ترین انجمن‌های حقوقی در بریتانیاست. گاندی مطالعات گسترده‌ای در حوزه‌ی ادبیات غرب، به‌ویژه ادبیات باستان، داشت. او ابتدا به مطالعه‌ی آثار افلاطون پرداخت اما رمان و داستان هم می‌خواند.……ادامه مطلب

هشتمین کنگره حزب چپ اروپا؛ برنامه‌ای تازه و ساختار رهبری جدید

صلح، خلع سلاح، امنیت اجتماعی و همکاری جهانی به‌جای تقابل؛ حزب چپ اروپا می‌خواهد در سال‌های آینده با چنین مطالبات محوری‌ای، هم در سطح اروپا و هم در کشورهای مختلف، حضوری فعال داشته باشد. در هشتمین کنگره این حزب که آخر هفته در بروکسل برگزار شد، نزدیک به ۳۰۰ نماینده راهبردی در این زمینه تصویب کردند. این نمایندگان از ۲۰ کشور آمده بودند و بیش از ۴۰ حزب عضو، ناظر و همکار حزب چپ……ادامه مطلب

سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی نویسنده بزرگ روس در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی – یوری پوشچایف، برگردان. رحیم کاکایی

جنبه‌های خاصی از کار او را حتی در ارتدوکس‌ترین دوران استالین پذیرفته و مثبت ارزیابی کرده‌اند. به طور کلی، سرنوشت آثار داستایفسکی در دوران شوروی، شکلی که به خود گرفت و چگونگی تکامل این شکل در ایدئولوژی و فلسفه شوروی، از جمله در میان نمایندگان برجسته به اصطلاح مارکسیسم خلاق، موضوعی جداگانه، پیچیده، بسیار جالب و چندوجهی است.……ادامه مطلب

پیوندهای هوش مصنوعی و حکومت ها

افزایش قدرت و نقش صنعت فناوری آمریکا را چگونه می توان درک کرد؟ در نشریات از مفاهیم «فئودالیسم فناوری»، «روشنایی‌های تاریک» و «فناوری فاشیستی» برای تشریح این نفوذ و رسوخ جاری نام برده می شود. یک چشم انداز تاریخی ایده ای قدیمی تر را مطرح می سازد، ایده ای که استحکام بیشتری نیز دارد و امپریالیسم نامیده می شود.……ادامه مطلب