پیشکش به دکتر قربانِ عباسی؛ انسانی شریف که به جُرمِ پریستاری از حقیقت در بند است. واژگان «باشرف» و «بی‌شرف» از پرکاربردترین تعابیر در زیستِ روزمره‌ی ما هستند؛ کلماتی که پیش از تأمل در معنای عمیق‌شان، غالباً به قصدِ قضاوت، طرد یا تهییج به کار می‌روند. فقدانِ درکِ دقیق از مرزهای معناییِ واژه‌ی «شرف» سبب شده تا در جامعه‌ی ما، این مفهوم در ابهامی ارزشی Continue Reading

در معنای جامعه دوقطبی شده. جامعه‌های باز و آزاد، جامعه‌هایی هستند که در آن افکار و آراء مختلف و متضاد به طور مسالمت‌آمیز فعالیت دارند. مراد من از دوقطبی شدن در اینجا، وجود افکار و آراء و نحله‌های متضاد نیست، که حتی ممکن است رویه رادیکال و خصومت‌آمیزی با یکدیگر داشته باشند. اینها امور طبیعی در هر جامعه باز و آزاد است. Continue Reading

تصمیم در مورد گام بعدی پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد، در دست واشینگتن است که اکنون با چالش‌های متفاوتی روبه‌رو است. نخستین چالش، رمزگشایی از «رفتار ایران» است، چرا که هر Continue Reading

آتش‌بس شکننده و مذاکرات در پاکستان پرسش مربوط به آینده تنش ویرانگر میان ایران، اسرائیل، امریکا و همسایگان جنوبی را به میان می‌کشد؟ نشست اول در اسلام‌آباد نشان داد که دست کم در Continue Reading

مسئله فقط این نیست که «امپریالیسم بد است» یا «رژیم داخلی سرکوب‌گر است. دعوا بر سر این است که معیار سیاست مستقل چپ در جنگ چیست. آیا معیار اصلی، صف‌بندی میان دولت‌هاست، یا صف‌بندی میان طبقات؟ و آیا «استقلال سیاسیِ دولت» به‌خودی‌خود برای تبدیل یک جنگ به «جنگ میهنی» کافی است، یا نه؟ Continue Reading

شعارها چه می‌گویند؟ در کاربرد واژگان آگاهی چه نقشی دارد؟ آیا می‌توان با افکاری سنتی به جهان مدرن گام گذاشت؟ مفهوم سیاسی واژگانی چون “وطن‌فروش”، “حرامزاده”، “بی‌شرف”، “خائن” و “میهن‌پرست” که این روزها فراوان شنیده می‌شوند، چیست. با چنین پرسش‌هایی نگاهی دارم به کاربرد واژه “حرامزده” در خیزش‌های مردم در این سال‌ها.  Continue Reading

انقلاب زرتشت : پیشگفتار : این پژوهش به‌صورت تاریخ‌نگاری متعارف نوشته نشده است، بلکه به‌عنوان نظریه‌ای سیاسی است که از تاریخ به‌شیوه‌ای تبارشناسانه بهره می‌گیرد. هدف آن اثبات تک‌تک زنجیره‌های تأثیرگذاری نیست، بلکه بازیابی یک دستور زبان بدیلِ تمدنی برای مشروعیت است که در انقلاب اخلاقی زرتشت ریشه دارد. Continue Reading

در خلال دهه‌های گذشته پدیده‌ای رخ داده است که می‌توان آن را چرخش تمدنی خواند: دولت‌ها در سراسر جهان به شکلی فزاینده خود را نمایندگان تمدن‌ها تصور می‌کنند. درباره‌ی این که چگونه Continue Reading

باستان‌شناسان باستانی در چگونه می‌توانیم استودیو درست است خوش آمدید خیلی ممنون بله اما خب صدای شما را چند هفته‌ای است که در گوش‌هایم دارم و با لذت گوش می‌دهم. متاسفم که Continue Reading

فعلاً زنده‌ایم. همین جمله، در این روزها، خود به اندازه یک تاریخ وزن دارد. نه از آن رو که آسوده‌ایم، نه چون خطری از سرمان گذشته است؛ فقط از این رو که از دهانه آتشی عبور کرده‌ایم که Continue Reading

در اولین ساعت‌ها و لحظات جنگ، اسرائیل و آمریکا چند هدف را که با دقت و از پیش انتخاب شده بود، مورد بمباران قرار دادند. یکی از نخستین اهداف حمله نظامی، مدرسه‌ «شجره طیبه» در Continue Reading

در شرایطی که ایران در میان کشتارهای چندین ده هزار نفری کودک و جوان و پیر و خونهای بر کف خیابان ریخته و ساچمه‌های بر چشمان ده‌ها هزار نفر فرورفته قرار گرفته است، هر خبری حتی Continue Reading

اعتراف می‌کنم که سال‌ها ایده‌ی «اعتدال» در من حسی منفی برمی‌انگیخت؛ چراکه این واژه در زبانِ روزمره و عرفِ سیاسی، به ابزاری برای سرکوبِ اراده، محافظه‌کاریِ مصلحت‌جویانه و انفعال بدل شده بود. اما مواجهه‌یِ عمیق‌تر با فلسفه‌یِ ارسطو چشم‌اندازِ مرا دگرگون کرد؛ دریافتم که اعتدالِ راستین هیچ نسبتی با عافیت‌طلبی و به‌ویژه با آن «میان‌مایگیِ» ملال‌آور ندارد. Continue Reading

هرگز نمی‌پنداشتم روزی فرا رسد که ایران، با آن پیشینهٔ تاریخی و ریشه‌های ژرف تمدنی‌اش، در برابر تهدیدی چنین هولناک و انسان‌زدایانه – از «بازگرداندن به عصر حجر» تا «تبدیل شدن به جهنم» و Continue Reading

مسئله امروز ایران، کمبود صدا نیست؛ کمبود تحلیل هم نیست. مسئله، پراکندگیِ نیرویی است که می‌تواند تغییر ایجاد کند اما هنوز نتوانسته به «قدرت هماهنگ» تبدیل شود. سال‌هاست که جریان‌های مختلف سیاسی، فکری و مدنی، هر کدام به‌تنهایی سخن گفته‌اند، نقد کرده‌اند، هشدار داده‌اند و راه‌حل Continue Reading

در فیلم «جوخه»، مونولوگی بود که می‌گفت «جهنم جایی است که در آن منطق وجود نداشته باشد»! مخالفت سیاسی یک فرهنگ صحیح می‌طلبد که پشتوانه اطلاعات تاریخی و تحلیلی معتبری Continue Reading

این نامه نه از سر احترام، بلکه از سر ضرورت نوشته می‌شود؛ ضرورتی که از دل رنج مردمانی برمی‌خیزد که شما هر یک به‌گونه‌ای خود را قیم سرنوشت آنان دانسته‌اید، بی‌آن‌که هزینه واقعی تصمیم‌هایتان را بپردازید. شما سه نفر، با وجود تفاوت‌های ظاهری، در یک نقطه به هم می‌رسید: باور به این‌که تاریخ را می‌توان با چکش‌های کهنه و ذهنیت‌های منجمد شکل داد. Continue Reading

کنراد آدناور و داوید بن‌گوریون. این‌که صدراعظم آلمان تا چه اندازه از اهمیت درخواست مالی اسرائیل آگاه بود، روشن نیست؛ اما برای او تردیدی وجود نداشت که توافق‌های حاصل‌شده باید در Continue Reading

جنگی که بین جمهوری اسلامی ایران، از یکطرف و امریکا و اسرائیل، از طرف دیگر، که هم اکنون در حال وقوع است، بعید بنظر میرسد که بتوان بسادگی آنرا توضح و تشریح نمود. چرا که بازیگران Continue Reading

مقدمه: جمهوری اسلامی ایران در دهه‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌های عمیق و درهم‌تنیده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مواجه شده است که بسیاری از پژوهشگران از آن با عنوان «بحران Continue Reading

پیش‌گفتار: این نوشتار نه تبارشناسیِ تاریخیِ نشانِ «شیر و خورشید»، بلکه مفهوم‌پردازی (Conceptualization) پیرامونِ این سرنمونِ (Archetype) کهنِ ایرانی است؛ رویکردی پدیدارشناسانه برای دست‌یافتن به لایه‌هایِ نمادین و اساطیریِ این نقشِ واپس‌رانده در سالِ پنجاه‌وهفت که اینک دوباره به پهنه‌یِ سیاسی و فرهنگیِ ما بازمی‌گردد. من خود را درگیرِ جدل‌هایِ بی‌پایانِ Continue Reading

یورگن هابرماس، آخرین بازمانده‌ی مکتب فرانفکورت که اخیراً در ۹۶ سالگی درگذشت، فیلسوفی برج‌عاج‌نشین نبود و خود را به کوشش برای تشخیص مشکلاتِ بنیادین جامعه و گفت‌وگو برای حل Continue Reading

این کتاب، نه تنها یک نوشته‌ی تاریخی، بلکه سفری اندوه‌بار در ژرفای رنج و خاموشی یک سرزمین است؛ سرزمینی که در آن، صدای اندیشه بارها در گلو شکسته و آزادی، بارها در سایه‌ی ترس رنگ Continue Reading

این نوشته برگردان گزیده‌هایی از سخنرانی سی. اس. لوئیس، نویسنده و متفکر ایرلندی‌تبار است که در ماه‌های اول جنگ جهانی دوم ایراد کرده بود. لو‌ئیس استاد نامداری در ادبیات و یکی از چهره‌های اثرگذار اندیشه‌ی مسیحی در قرن بیستم است. او در این سخنرانی استدلال می‌کند که جنگ نباید ما را از دانش‌اندوزی بازدارد، چون زندگی انسان همواره در سایه‌ی مرگ می‌گذرد اما بشر هیچ‌گاه جست‌وجوی دانش و زیبایی را متوقف نکرده است. Continue Reading