Category: فلسفه و اندیشه

نیازمند اقدام‌ عاجل هستیم؛ در جبران تاخیر اما، هر تعجیلی نشاید! – بهزاد کریمی

شکل نوشتاری و کامل سخن در «کنگره آزادی ایران» – درود به خانم‌ها و آقایان. دعوت به نشست حول سکولار دمکراسی – متشکل از دوستان منفرد و اعضایی از احزابی –  را پاس می‌دارم و سازمانگری‌تان راقدر می‌نهم. سخن را از سیاست می‌آغازم تا به نقشه راه سکولار دمکراسی برسم. Continue Reading

جنگ ایران به کجا می‌رود، چه کسی بازنده خواهد بود؟ – گفت‌وگو با یانیس واروفاکیس، ترجمه: بابک احمدی

دونالد ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود، با موفقیت در برابر تلاش اسرائیل برای کشاندن او به جنگ با ایران مقاومت کرد. ترامپ چگونه در دام تصمیمی افتاد که اکنون او را گرفتار کرده Continue Reading

حتی پیشنهاد عهدشکن، در خدمت آتش‌بس! – بهزاد کریمی

ترامپ، عهد شکنی است قهار و دروغگویی کم مانند؛ خود‌شیفته‌ای بی‌همتا در لافزنی و پوکربازی که مدام «توپ میاد». با اینهمه، حرف‌‌های او را بخاطر جایگاه مهم و تعیین کننده‌ای که در آن قرار دارد، نمی‌توان و نباید نادیده گرفت. حتی اگر صحبت صبحگاهی‌اش در تناقض با سخن دوشینه‌اش باشد و یا نقیض عصرهنگام آن! داوری در مورد اقدامات و وعده‌ها و تهدیدهای وی ‌باید از ورای ظواهر صورت گیرد و از منشور دینامیزم Continue Reading

«بسیاری آن را جنگی علیه ایران می‌دانند»: روایتی نادر از داخل ایران

در شرایطی که رسانه‌های خارجی از پوشش تحولات داخل ایران منع شده‌اند، سفر چهارروزه‌ی یک روزنامه‌نگار مستقل، تصویری کم‌سابقه از زندگی روزمره، وضعیت جنگ و حال‌وهوای عمومی جامعه در داخل کشور ارائه می‌دهد. چند روز پیش، رسلان سلیمانوف، روزنامه‌نگار روس، در شهر تبریز برای مدت کوتاهی توسط نیروهای سپاه پاسداران بازداشت شد. Continue Reading

شروع جنگ جهانی دوم با ترفندی از هیتلر نادر دولتشاهی

بخش اول: جنگ جهانی دوم با یک نقشه دقیق، یک دروغ بزرگ و بی سابقه هیتلر آغاز شد. برای درک چگونگی شروع این فاجعه باید به وقایعی نگاه کرد که در آخرین ساعات صلح در اروپا رخ داد. آلمان نازی به رهبری آدولف هیتلر سال‌ها بود که خود را برای بازپس‌گیری سرزمین‌هایی که در جنگ جهانی اول از دست داده بود آماده می‌کرد. Continue Reading

آینده‌ی لیبرالیسم تیموتی گارتون اش

نویسندگان تفاسیر گوناگونی از معایب لیبرالیسم ارائه کرده‌اند؛ با وجود این، مسئله‌ی اصلی تغییر دادن لیبرالیسم است. خودانتقادی یکی از نقاط قوت لیبرالیسم است. همین واقعیت که کتاب‌های فراوانی درباره‌ی مرگ لیبرالیسم Continue Reading

جنگ ایران و طرح ضدچینی عبدالرحمان الراشد

تاجران شایعه و نظریه‌پردازان توطئه، همانند تاجران جنگ، از ترس‌ها و نگرانی‌های مردم تغذیه می‌کنند. با شلیک نخستین گلوله در این نبرد، مجموعه‌ای از نظریه‌ها مطرح شد. یکی از مهم‌ترین آن‌ها این است که این جنگ Continue Reading

لئو تولستوی خالق «جنگ و صلح» – و. یا. لاکشین، برگردان: رحیم کاکایی

کنت لئو نیکولایویچ تولستوی (۱۸۲۸–۱۹۱۰) یکی از نامی ترین نویسندگان، اندیشگر روسی و از چهره‌های کلاسیک ادبیات جهان است [وی در یاسنایا پولیانا، اکنون منطقه شچکینو، منطقه تولا – ۷ نوامبر (۲۰)، ۱۹۱۰، ایستگاه آستاپووو راه آهن ریازان-اورال، اکنون ایستگاه لئو تولستوی، منطقه لیپتسک؛ در یاسنایا پولیانا دفن شده است]. پدر تولستوی، گراف نیکولای ایلیچ تولستوی Continue Reading

طرفداران جنگ برای پایان آن هم به خیابان می‌آیند؟ علی حاجی‌قاسمی

برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه درباره کوتاه‌مدت بودن جنگ، نه‌تنها نشانه‌ای از اراده‌ای جدی برای پایان دادن به آن دیده نمی‌شود، بلکه شواهد موجود از تمایل به تداوم و حتی تشدید آن حکایت دارد. در چنین شرایطی، نگرانی از تحقق سناریوهای بدبینانه بیش از پیش تقویت شده است. سناریوهایی که بر اساس آن‌ها، ایالات متحده و اسرائیل ممکن است این جنگ را تا Continue Reading

«زمزم» یا بزرگ‌ترین دروغ آبکی اسلامی ب. بی‌نیاز (داریوش)

پیش از آن که به اصل موضوع بپردازم ابتدا یک پرسش: نخستین تمدن‌ها در چه جاهایی شکل گرفتند؟

ببینیم که دانش کنونی ما در این باره چه می‌گوید. همه ماشین‌های هوشمند از چت‌جی‌پی‌تی تا دیپ‌سیک به این پرسش این گونه پاسخ می‌دهند: Continue Reading

مستند «شکافتن صخره‌ها»؛ دوربین زنی است میان جمع زن‌ها معصومه ناصری

مستند «شکافتن صخره‌ها» نخستین نامزد ایرانی در بخش بهترین مستند اسکار ۲۰۲۶ بود. این فیلم داستان یک زن کارآفرین به نام سارا شاهوردی را از دوران نامزدی برای انتخابات شورا و پیامدهای آن روایت می‌کند. یکشنبه شب در مراسم اسکار، جایزه‌ی بخش مستند به فیلم «آقای هیچ‌کس در برابر پوتین» رسید که درباره‌ی جنگ روسیه و اوکراین است. اما حضور در جمع Continue Reading

ایران در سایه جنگ و ترس (۱) « تأملی در نسبت بحران، قدرت سیاسی و سرنوشت جامعه » « جنگ‌ها دولت‌ها را ساختند و دولت‌ها جنگ‌ها را »

پیشگفتار: این رساله تلاشی است برای فهم یکی از پیچیده‌ترین وضعیت‌هایی که یک جامعه می‌تواند با آن روبه ‌رو شود؛ وضعیتی که در آن جنگ، بحران‌های سیاسی، فشارهای خارجی و چالش‌های داخلی به‌ طور همزمان بر سرنوشت یک کشور اثر می‌گذارند. در چنین شرایطی، مرز میان امنیت و آزادی، میان ضرورت‌های دفاعی و مطالبات اجتماعی و میان قدرت حکومت و حقوق شهروندان به موضوعی جدی برای اندیشیدن تبدیل می‌شود. ایران در دهه‌های اخیر بارها در معرض تنش‌های منطقه‌ای و Continue Reading

درس شریف علی برای اپوزیسیون ایران مایکل روبین «میدل ایست فروم» / ۱۵ مارس ۲۰۲۶

رهبران اپوزیسیون ایران باید درس شریف علی را به خاطر بسپارند: رضا پهلوی و مشاورانش همچنان می‌کوشند به‌تنهایی پیش بروند. در حالی‌که طی دهه‌ها، برند سیاسی ولیعهد پیشین ایران با تلاش برای ایجاد ائتلاف شناخته می‌شد، تیم کنونی مشاوران او بیش از پیش بر کنترل متمرکز و اقتدارگرایانه تأکید می‌کند. در همین حال، برخی اعضای «کنگره آزادی ایران» که نهادی با Continue Reading

نسل‌ زدی‌ها به روایت خودشان

جوانان نسل زدیِ ایرانی چه تعریفی از خودشان دارند، به جهان پیرامونشان چطور نگاه می‌کنند، چه آرزوهایی برای آینده‌ی ایران دارند و چقدر اهل گفت‌وگو با خودشان و دیگران هستند؟ برای آشنایی بیشتر درباره‌ی این نسل با هفت نفر از آنها که به تازگی ایران را ترک کرده و در اروپا ساکن هستند گفت‌وگو کرده‌ایم.  Continue Reading

بستر اجتماعی فراگیر برای دولت توسعه و رفاه علی حاجی‌قاسمی

بستر اجتماعی فراگیر برای دولت توسعه و رفاه سوسیال دموکراتیک: جنگ و تهاجم خارجی، افزون بر پیامدهای هولناکی که برای شهروندان ایران، زیرساخت‌های کشور، امنیت و استقلال سرزمینی و نیز آینده روابط ایران با همسایگان به همراه دارد، بازتاب‌دهنده شکاف‌ها و کاستی‌های عمیق معرفتی در درون جامعه ایران، در داخل و یا خارج کشور، نیز هست. واکنش بخش Continue Reading

خدا را شکر برای سرمایه‌داری جهانی؛ پاشنه‌آشیل جاه‌طلبی ژئوپولیتیکی ترامپ – دیوید شولتز، ترجمه ی: نوید اخگر

برخلاف افسانه‌پردازی پیرامون ترامپیسم، ترامپ یک انزواطلب نیست. ترامپیسم در واقع شکل متأخر و پیشرفته‌ای از امپریالیسم است. بهتر است آن را نوعی سرمایه‌داری غارتگر در مقیاس جهانی بدانیم؛ رویکردی که از قدرت اقتصاد Continue Reading

چرا ترکیه می‌کوشد در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از هرگونه دخالت اجتناب کند؟ – بایرام بلسی، برگردان: شروین احمدی

روابط آنکارا با دولت ترامپ خوب اما با تل‌آویو بسیار تیره است. از سوی دیگر ترکیه هم‌مرز ایران و دارای روابطی تاریخی و در عین‌حال پیچیده‌ای با آن است. استانبول حق دارد نگران درگیری نظامی بین اسرائیل و آمریکا و جمهوری اسلامی ‌باشد. در مقابله با حمله ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در روز شنبه، ۲۸ فوریه، تهران با رگبار موشک‌ها و پهپادها پایگاه‌های Continue Reading

جنگ‌های خاورمیانه همچنان درباره نفت و امپراتوری است؛ اهداف واقعی حمله آمریکا به ایران چیست؟ – مصاحبه ژاکوبن با ژیلبرت آشکار، برگردان: الف. پویان

«کسی که خاورمیانه را کنترل کند، شیر نفت جهانی را کنترل می‌کند و کسی که شیر نفت جهانی را کنترل کند، می‌تواند اقتصاد جهانی را حداقل در کوتاه‌مدت کنترل کند.»

ژیلبرت آشکار در گفتگو با ژاکوبن توضیح می‌دهد که چگونه نفت، قدرت آمریکا و رقابت‌های منطقه‌ای، دهه‌ها جنگ در خاورمیانه را شکل داده‌اند و چرا رویارویی با ایران در این الگوی Continue Reading

تاریک و تلخ، وحشتِ زندگی زیر بمباران آمریکا و اسرائیل – زندانی سیاسی پیشین

الاهی، زندانی سیاسی پیشین که با نامی مستعار می‌نویسد، از شبی بی‌خواب در پایتخت ایران می‌گوید. الان ساعت ۵ صبح پنج‌شنبه ۱۲ مارس است. تازه بعد از روزی پر از ترس، داشتم به خواب می‌رفتم که تلفن زنگ زد. وحشت در وجودم می‌دود. این وقت، وقتِ مناسبی برای تلفن نیست. حتماً کسی به کمک نیاز دارد ــ یا شاید تنها مانده و ترسیده است. Continue Reading

دلایل برتری نظام‌های پادشاهی در نظریه ماکس وبر

امروزه بحث‌های فراوانی درباره علت انسجام و پایداری دولت‌های پادشاهی در مقایسه با دیگر دولت‌هایی در جریان است که طی یک قرن گذشته، گفتمان آن‌ها در چارچوب زبان انتخابات، پارلمان‌ها و تقدیس دموکراسی شکل‌گرفته است. در واقع، اگر به نظریه فیلسوف آلمانی، ماکس وبر، بازگردیم، با نظریه‌ای منسجم و قدرتمند روبرو می‌شویم که اساس آن بر تمایز تجربه غربی از هر الگوی دموکراتیک دیگر استوار است. Continue Reading

تهران در جنگ؛ پناهگاه و آژیر خطر نیست اما دوربین‌های امنیتی کار می‌کنند زیبا سلطانی

آخرین کاری که جمعه‌شب قبل از شروع جنگ کردم این بود که در دفترم «تو دو لیست» کارهای هفتهی پیش رو را نوشتم. باید یکی از دو کاری را که ماه‌هاست عقب انداخته بودم انجام می‌دادم. به خودم قول داده بودم که قبل از عید تکلیفش را روشن کنم. فهرست کارهایم بلند نبود چون می‌خواستم منطقی پیش بروم؛ همین کارهای روزمره بود: کارهای دفتر، سه بار بروم Continue Reading