Category: مقالات

مرحله پساجنگ ایران چگونه خواهد بود؟ رضوان السید

وقتی دونالد ترامپ تهدید کرد که در صورت باز نشدن تنگه هرمز، به تأسیسات انرژی ایران حمله خواهد کرد، ایرانی‌ها انکار کردند که تنگه را بسته‌اند و تمایل خود را به مذاکره نشان دادند. این امر باعث شد آمریکایی‌ها حمله به تأسیسات را پنج روز به تعویق بیندازند تا فضا برای مذاکره تامین شود. اما در روز بعد، ایرانی‌ها به شش نیروگاه در کویت حمله کردند! Continue Reading

آيا اصول سیاست در جنگ ایران ديده می‌شود؟ حازم صاغيه

وقتی با این حقیقت تلخ مواجه می‌شویم که کشورهای خلیجی تقریباً پنج برابر آنچه اسرائیل دریافت کرده، از حملات ایران متحمل شده‌اند، به دهه‌ها قبل بازمی‌گردیم تا ریشه‌های این «نظام رفتاری» را جستجو کنیم. این ریشه‌ها، به‌احتمال زیاد، به سال‌های ابتدایی پس از 1979 بازمی‌گردد که بالاترین نمودهای نظامی خود را در فصل کنونی جنگ، نشان می‌دهد. Continue Reading

سانسور یا سانسورها؟ رضا فرخ‌فال با یادی از بهرام بیضائی

1 سانسور چیست؟ این واژه که در زبان ما مترادف با سرکوب و بازدارش آزادی سخن است، دقیقاً به چه معناست؟ چگونه عمل می‌کند؟ چه کسی سانسور می‌کند و چه کسی سانسور می‌شود؟ در این نوشته از همه‌ی آنچه در معرض سانسور می‌تواند قرار گیرد، بر متون و آثار خلاق تمرکز می‌کنیم و به چگونگی عملکرد سانسور در این زمینه و در دوران خاص پیش از انقلاب Continue Reading

زمانی که صدای مسلط روشنفکری، «ملی‌گرایی» و «وطن‌دوستی» را برابر با «فاشیسم» می‌دانست

در چند دهه‌ی گذشته، صدای مسلط روشنفکری، «ملی‌گرایی» و «وطن‌دوستی» را برابر با «فاشیسم» می‌دانست و در برابرِ نگاهِ ملی‌گرایانه و وطن‌دوستانه، سطرها و گفته‌های فیلسوفان و نویسندگان Continue Reading

بی‌بی‌سی فارسی؛ از اصلاح‌طلبان تا سلطنت‌طلبان: مبنای توازن چیست؟ – جواد تسلیمی و سعید افشار

مقدمه پس از انتشار مقالهٔ پیشین (لینک مقاله پیشین)، یکی از خوانندگانِ آن مقاله پرسشی طرح کرد که به یکی از بنیادی‌ترین ابهام‌ها در بحث «توازن رسانه‌ای» بازمی‌گردد: توازن دقیقاً بر اساس چه معیار و یا معیارهایی سنجیده می‌شود؟

Continue Reading

جُستاری در فهمِ تراژدیِ ایران نوروز در برابرِ تعزیه محمود صباحی

باید اعتراف کنم که من همواره نسبت به وطنم، ایران، دچار نوعی دوگانگی عاطفیِ رنج‌آور بوده‌ام، اما به‌تازگی سرچشمه‌ی این تضاد درونی را کشف کرده‌ام؛ کشفی رهایی‌بخش که مسیر آشتی و عشق ورزیدنِ دوباره به این خاک را برایم هموار کرد. این نوشته کوششی است برای شرح این دوگانگی عاطفی که در واقع بازتابی از یک «وضعیت پارادوکسیکال» در بطن جامعه‌ی ایران Continue Reading

پایگاه رامشتاین قلب لجستیکی جنگ؛ آلمان چه نقشی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دارد؟ رافائل شملر، برگردان: نوید اخگر

روزنامه آلمانی برلینر تسایتونگ در مقاله‌ای با عنوان «جنگ ایران: آلمان به‌دلیل پایگاه هوایی رامشتاین آمریکا تا چه اندازه در معرض خطر است؟» به قلم رافائل شملر می‌نویسد: بدون پایگاه هوایی رامشتاین، جنگ آمریکا علیه ایران به‌سختی قابل تصور است و این پایگاه به‌عنوان گره اصلی لجستیکی عملیات‌های نظامی در خاورمیانه عمل می‌کند. Continue Reading

تصرف ذهن‌ها و تضعیف عاملیت: معماری پنهان پروپاگاندا

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با فرسایش امید اجتماعی و تشدید بحران‌های سیاسی، نوعی مهندسی رسانه‌ای آرام و بی‌صدا در ایران شکل گرفته است؛ مهندسی‌ای که نه با شعار، بلکه با تغییر قاب‌های ادراک، جای مبارزهٔ واقعی را می‌گیرد. این مهندسی، پیش از آن‌که بر خیابان اثر بگذارد، بر ذهن اثر می‌گذارد؛ پیش از آن‌که ساختار سیاسی را هدف بگیرد، ساختار فهم را نشانه Continue Reading

«ما خواهان تغییر هستیم اما نه به این شکل»: ایرانیان زندگی روزمره خود را زیر حمله هوایی توصیف می‌کنند

برآوردهای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نشان می‌دهد از زمان آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تا ۳.۲ میلیون نفر در ایران به‌طور موقت آواره شده‌اند؛ رقمی که با کشیده شدن جنگ به سومین هفته خود، احتمالاً باز هم افزایش خواهد یافت. Continue Reading

امریکا می‌تواند در باتلاق جنگ ایران غرق شود دارون عجم‌اوغلو

البته این نخستین بار نیست که آمریکا مداخله‌ای ناموفق و برنامه ریزی نشده در دنیا را انجام داده است. یکی از مهم ترین آن‌ها، با توجه به شرایط فعلی، سرنگونی نخست وزیر منتخب مردمی ایران، محمد مصدق، در سال ۱۹۵۳ توسط سازمان سیا بود، که پس از ملی شدن صنعت نفت Continue Reading

تیلمن کراوزه موزه‌ای برای کانت نوشیدنی‌ها، مهمانی‌های شام، امر مطلق – زندگی مخفی ایمانوئل کانت

آخرین جمله کانت این بود: «خوب است.» همین جمله سرنوشت اولین موزه او را نیز رقم زد؛ موزه‌ای که اکنون در لونه‌بورگ افتتاح شده و تصویر کلیشه‌ای از او به‌عنوان فیلسوفی عبوس و دور از جهان را کنار می‌زند. هیچ‌گاه کانت به اندازه امروز برای ما ارزشمند نبوده است، زیرا هیچ زمان دیگری از زمان درگذشت او تاکنون، روشنگری تا این حد تهدید نشده بود. هر روز ابزارها Continue Reading

چپ در جهان امروز: از آرمان برابری تا گفتمان نقد قدرت

در فضای سیاسی و فکری معاصر، واژهٔ «چپ» از آن دسته مفاهیمی است که هم بسیار به کار می‌رود و هم به همان اندازه مبهم است. بسیاری از افراد تاریخ این اصطلاح را می‌دانند و آن را به منازعات سیاسی دوران انقلاب‌های مدرن نسبت می‌دهند، اما پرسش مهم‌تر این است که امروزه وقتی کسی را «چپ» می‌نامیم دقیقاً به چه چیزی اشاره می‌کنیم؟ Continue Reading

ملت، امت، قوم و خلق؛ برساخته‌های اجتماعی احمد علوی

مقدمه: اخیرا با گسترش جنگ میان ائتلاف امریکا- اسرائیل و رژیم ولایی ایران، مجددا بحث در خصوص ملی‌گرایی، قوم‌گرایی، امت‌گرایی به عنوان یکی از موضوعات موضوع مناقشه میان قوم گرایان و ایرانشهری در رسانه های اجتماعی مطرح شد. اغراق و افراط در استفاده از این مفاهیم به شکل نقاد و منصفانه و علمی صورت نگیرد می‌تواند به افزایش تنش اجتماعی دامن بزند. Continue Reading

تراژدی ایرانی: هیجان در میان ایرانیان خارج از کشور محمود تجلی‌مهر

بخش دوم: تراژدی ایرانی: هیجان در میان ایرانیان خارج از کشور، تبدیل “من” به “ما” آنگاه که “من” در روند شهروندی جا می‌ماند، به “ما” تبدیل می‌شود. نزدیک به بیست سال پیش روزنامه همشهری ارگان شهرداری تهران، در انتقاد به رفتار بخشی از مردم تهران در زندگی شهری نوشت: “در تهران برخی شهرنشین هستند اما شهروند نیستند.” Continue Reading

آزادی عاریه‌ای – رضا جاسکی

«آزادی» از طریق حمله نظامی یک کشور بزرگ، در شکلی بدون ضابطه، و نه با  تکیه بر تصمیمات سازمان ملل، بلکه  بر پایه  تصمیم دو کشور متجاوز به حقوق دیگر کشورها، حتی نسیه هم نیست، عاریه‌ای است… Continue Reading

خاورمیانه جدید پس از جنگ ایران چگونه خواهد بود؟ زید بن کمی

تنها دو روز پیش از شعله‌ور شدن جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر، من مقاله‌ای در این روزنامه با عنوان «خاورمیانه پس از سی سال» نوشتم و در آن کوشیدم مسیر منطقه‌ای را بازخوانی کنم که همواره بین ثباتی شکننده و انفجارهای ناگهانی در نوسان بوده است. اما پس از آنکه چرخ جنگ عملاً به حرکت درآمد، Continue Reading

نخستین کسی که در این جنگ کشته شد، من بودم! عطا گیلانی

من نخستین کسی بودم که تیرخلاص به پیشانی‌ام نشست. تیری که خلاصم نکرد، تیری که خلاص نمی‌کند؛ روزی هزار بار ترا می‌کشد و نمی‌میری. مرده‌ای اما نمی‌دانی.

گفته‌اند و نوشته‌اند که انسان گرگ انسان است. اما این درست نیست. انسان همان قدر گرگ است که سگ است، که گوسفند است، که اسب است، که مورچه است. Continue Reading

تبدیل حکومت به سلطنت خانوادگی / ابوالفضل قدیانی

* زشت‌ترین جلوه خیمه‌شب‌بازی برای بقا، موروثی کردن قدرت و تبدیل حکومت به سلطنت خانوادگی است. خیمه‌شب‌بازی انتصاب مجتبی، فرزند دیکتاتور، توسط مجلس خبرگانِ فراری، از اساس رسوا و مضحک است. روشن نیست این نمایش چگونه و در حالی که آنان در حال فرار و در مخفیگاه بودند، انجام شده است. البته این انتصاب پیش‌تر نیز عملاً توسط پدرش تحمیل Continue Reading

میهن چیست؟ میهن‌پرست کیست؟ محمود مسائلی

به دنبال تنش و تقابل نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل و از دست رفتن انسان‌های بی‌گناهی که جان خود را از دست داده‌اند، افراد و گروه‌هایی به یک‌باره و یک‌شبه میهن‌دوست و میهن‌پرست شده‌اند. نگاهی ساده به فضای مجازی نشان می‌دهد حجم نسبتاً بالای داعیه میهن‌دوستی این گروه‌ها– شامل ملی-مذهبی‌ها، اصلاح‌طلبان و گروه‌های چپ‌گرا- و افراد مختلفی با گرایش‌های مشابه را Continue Reading