Category: جامعه شناسی

گزارش ویژه: سقوط جهانی آزادی مطبوعات؛ جهان در آستانه خفگی رسانه‌ها، با سرکوب و قتل بی‌سابقه روزنامه‌نگاران – گُلشن افتخاری

شاخص جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۲۶ تصویری کم‌سابقه از وضعیت رسانه‌ها در جهان ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن، به‌گفته گزارشگران بدون مرز، بیش از نیمی از کشورهای……ادامه مطلب

آسیب‌های باقی ماندن استرسِ حاد از جنگ و دی ماه/ افزایش معنی‌دار خودکشی طی سه سال گذشته

دو روانپزشک می‌گویند جامعه ایران در سال ۱۴۰۴ زیر فشار همزمان استرس‌های حاد و مزمن قرار گرفته؛ از جنگ و سوگ جمعی تا نااطمینانی اقتصادی و فرسایش اعتماد اجتماعی. به گفته آن‌ها،……ادامه مطلب

چهره‌های گوناگون نادانی رناتا سالتسل

دو تعریف از نادانی وجود دارد. اولین معنای این واژه عبارت است از بی‌دانشی یا بی‌میلی به دانستن، در حالی که دومین معنا معطوف به روابط است؛ برای مثال، وقتی که تصمیم می‌گیریم رفتار یا شخص خاصی را نادیده بگیریم. با وجود این، تفاوت بسیار مهمی میان نادیده گرفتن چیزی و ناآگاهیِ واقعی از آن وجود دارد، هرچند ممکن است که این دو بسیار ……ادامه مطلب

در ستایش زندگیِ عادی بعد از جنگ زری یوسف

چند روز از آتش‌بس گذشته است؟ این جنگ دوم چند روز به درازا کشید؟ اعتراضات کی تمام شد؟ کی شروع شد؟ بین اعتراضات و جنگ دوم چند روز فاصله بود؟ این‌ھا سؤالاتی است که مدام از خودم می‌پرسم، اما جواب دقیقش را نمی‌دانم. ذھنم تمرکز ندارد که تاریخ دقیقشان را مشخص کنم. شاید باید مثل رابطه‌ھای از دست‌رفته تعداد سال‌ھا و روزھا و دقیقه‌ها و ثانیه‌ھا را بشمارم.……ادامه مطلب

اعتراضات خیابانی موفق در دنیا چه ویژگی‌های دارند؟ پژمان تهوری

ابلاغ و اجرای «قانون حجاب و عفاف» که تصویب آن به طور رسمی از سوی سخن‌گوی شورای نگهبان اعلام شد، این پتانسیل را دارد تا جنبش اعتراضی بعدی ایرانیان را رقم زند؛ قانونی که مجازات‌های گسترده‌ای برای زنان و مردان، ……ادامه مطلب

میرزا عبدالرحیم طالبوف: مسئله «خود» و «دیگری» و توسعه فرهنگی اجتماعی ایران

«خود» و «دیگری» دو مفهوم برساخته  اجتماعیاند. پیشینه فرهنگی و تاریخی ملل مختلف و  ایدئولوژیهای حاکم بر جوامع در تغییر ماهیت این دو مفهوم، تعریف آنها و همچنین نوع ارتباطشان با هم تأثیرگذار است.……ادامه مطلب

اعتبار در پژوهش های پدیدارشناختی مهوش لطفی1، کرم حبیب پور گتابی2، صلاح الدین قادری3

چکیده: دغدغه ی این مقاله مسائل مربوط به «اعتبار» در پژوهش پدیدارشناختی است. پدیدارشناسی کوششی برای غنابخشیدن به جهانجهانِ تجربه است و در طول سالیان از تأکید صرف بر «توصیف محض» به تمرکز بر تفسیرِ……ادامه مطلب

کن لوچ و بازگشت به «من، دنیل بلیک»؛ جامعه تا کجا می‌تواند فقر، گرسنگی و تحقیر فرودستان را عادی کند؟

ده سال پس از نمایش فیلم «من، دنیل بلیک»، کن لوچ بار دیگر به یکی از تکان‌دهنده‌ترین صحنه‌های آن بازگشته است؛ صحنه‌ای که در آن «کیتی»، از شدت گرسنگی، کنسرو لوبیا را در دستش خالی می‌کند و همان‌جا آن را سرد و……ادامه مطلب

کودکان، راویان خاموش جنگ افرا آزاد

در روزهایی که واژه‌ی «جنگ» از سطح خبرها پایین می‌آید و وارد زبان روزمره‌ی خانواده‌ها می‌شود، کودکان نخستین کسانی‌اند که با پرسش‌های بی‌واسطه و صادقانه، شکاف میان واقعیت و توضیح را آشکار می‌کنند.……ادامه مطلب

ایران پس از جنگ: آرامش ظاهری شهرها، ترس عمیقی که زیر پوست جامعه می‌دود

در خیابان‌ها، زندگی انگار هنوز نفس می‌کشد. پارک‌های تهران در صبح‌های روشن بهاری پر از خانواده‌هایی است که دور بساط نشسته‌اند، جوان‌هایی که ورزش می‌کنند و کافه‌هایی که صندلی‌هایشان خالی نمانده است. مغازه‌ها بازند، رستوران‌ها کار می‌کنند و اداره‌های دولتی هم هنوز سر پا هستند.……ادامه مطلب

در محفل دوستان – رضا جاسکی

آنچه مسلم است این است که رضا پهلوی هنگام حضور در پارلمان سوئد، خود را در محفل دوستان می‌یابد. حزب دموکرات‌های سوئد سال‌ها از او حمایت کرده است. طرفداران تازه‌نفس دموکرات‌های مسیحی رضا پهلوی، وی را در مبارزه بر علیه اسلام و دفاع از هر جنایت اسرائیل، فردی بسیار قابل اعتماد می‌دانند.……ادامه مطلب

ابتذال شر، به هر سو که نگری! محمود تجلی‌مهر

ویژگی «ابتذال شر» در این است: اگر آن را نشناسی، آن را احیاناً در خود داری.گمان نمی‌کردم که روزی باید وقت گذاشت و درباره «ابتذال شر» نوشت؛ واژه‌ای که به گمان من در زمره الفبای سیاسی بنیادی به شمار می‌رود. اما این روزها که در آنچه در جامعه ایرانی می‌گذرد، در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دقیق می‌شوم، کم‌کم به تردید رسیده‌ام که این واژه برای جامعه سیاسی……ادامه مطلب

بقای زخمی امیر دها

جمهوری اسلامی در تعادل ناپایدار، اپوزیسیون در برابر یک فرصت تاریخی: جمهوری اسلامی در بهار ۲۰۲۶، نه در آستانه فروپاشی است و نه در مسیر ثبات. آنچه شکل گرفته، وضعیتی است که می‌توان آن را «بقای زخمی» نامید: نظامی که هنوز سرپاست، اما نشانه‌های فرسایش نیز در همه اجزای آن دیده می‌شود.……ادامه مطلب

بدن و قدرت در ایران: از پای داریوش تا موی زنان امروز مهدی افروزمنش

در دهه‌های اخیر، مفهوم «بدنمندی»  (Embodiment)به یکی از محورهای اساسیِ بازاندیشی در علوم انسانی بدل شده است. برخلاف تفکر دکارتی که بدن را در تقابل با ذهن و به‌مثابهی ابژه‌ای منفعل تلقی می‌کرد، رویکردهای معاصر، بدن را نه حاشیه‌ی سوژه بلکه یکی از اصلی‌ترین میدان‌های تولید معنا، تجربه و قدرت می‌دانند. بدن در این چارچوب، صرفاً ابزار شناخت یا……ادامه مطلب

در میدان نبردِ اطلاعاتی آیا راستی‌آزمایی کاری است عبث؟ معصومه ناصری

در مرور شبکه‌های اجتماعی، میزان توقف من روی هر پست، مثل بسیاری دیگر از کاربران، حدود سه ثانیه است. تنها زمانی این توقف طولانی‌تر می‌شود که ناچارم به جزئیات تصویرها و حساب‌ها دقت کنم تا مطمئن شوم آن چیزی که ادعا می‌شود «واقعیت» است، آیا واقعاً «واقعیت» است یا نسخه‌ای از واقعیت است که کسی با اهداف سیاسی تولید کرده است.……ادامه مطلب

راب گرامس، نویسنده «نگاه بورژوایی»: «سینما طبقات فرودست را یا محو می‌کند یا به کاریکاتور بدل می‌سازد»

بورژوازی چگونه از موضعی مسلط، که خود را عام و جهانشمول جا می‌زند، شیوه‌ی خاص خود را برای فیلم‌برداری و روایت جهان تحمیل می‌کند؟ راب گرامس، روزنامه‌نگار و شیفته‌ی سینما، در کتابی……ادامه مطلب

شروع جنگ جهانی دوم با ترفندی از هیتلر نادر دولتشاهی

بخش اول: جنگ جهانی دوم با یک نقشه دقیق، یک دروغ بزرگ و بی سابقه هیتلر آغاز شد. برای درک چگونگی شروع این فاجعه باید به وقایعی نگاه کرد که در آخرین ساعات صلح در اروپا رخ داد. آلمان نازی به رهبری آدولف هیتلر سال‌ها بود که خود را برای بازپس‌گیری سرزمین‌هایی که در جنگ جهانی اول از دست داده بود آماده می‌کرد.……ادامه مطلب

ژئوپلیتیک زوال امپراتوری و نبرد برای هژمونی دلار پروفسور جیانگ

ایرانی‌ها گفته‌اند که هدفشان رساندن قیمت نفت به ۲۰۰ دلار در هر بشکه است. اگر ترامپ خاورمیانه را ترک کند، اساساً امپراتوری آمریکا فرو می‌پاشد. استفاده از نیروی نظامی برای حل یک مسئله اقتصادی بسیار پرخطر است. صرف یادآوری اینکه شما یک ارتش بزرگ دارید کافی نیست، بلکه باید ایران را تحت کنترل درآورید.……ادامه مطلب

چرا دین نمی‌تواند پایه دمکراسی باشد؟

به سه دلیل دین نمی‌تواند پایه دمکراسی باشد: اول اینکه نقش دین ایجاد دموکراسی نیست. هیچ دینی وجود ندارد که رسالت خود را ایجاد دموکراسی یا حتی بسط آن اعلام کرده باشد. آیا کسی دینی می‌شناسد که پیامبرش وعده دمکراسی به پیروانش داده باشد؟ اگر چنین نیست، بنابراین اصولاً بحث دین و دمکراسی و به‌طور مشخص‌تر اسلام و دمکراسی که این‌همه کتاب و مقاله راجع به آن نوشته……ادامه مطلب