سایت تجدد
در یک نگاه: «قدرت» یکی از آن مفاهیمی است که همه گمان میکنند معنایش را میدانند، اما به محض آنکه بخواهیم تعریفش کنیم از دست میگریزد. این مقاله میکوشد نشان دهد که قدرت نه یک «چیز»
مقدمه: «دین» چه چیزی است؟ این پرسشِ به ظاهر ساده، قرنهاست که اندیشمندان، فیلسوفان، مردمشناسان و جامعهشناسان را به خود مشغول داشته است. با این حال، هرچه بیشتر در این باره میاندیشیم، پاسخیابی دشوارتر میشود. کوامه آنتونی آپیا، فیلسوف غنايی–
مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری سوسیالیستیفرانس مهرینگ (۱۹۱۹-۱۸۴۹ .م)، متفکر آلمانی، مهمترین مورخ مارکسیستی، صاحبنظر ادبی، و ژورنالیست سیاسی، نخست از سال ۱۸۶۹ میلادی در روزنامه های دمکرات در راه جنبش کارگری اقدام به روشنگری نمود. او را
در یک نگاه: آشویتس نه در حاشیهٔ اروپا، بلکه در قلب پیشرفتهترین منطقهٔ صنعتی و علمی جهان رخ داد؛ در کشوری که کانت، هگل، گوته، بتهوون، پلانک و اینشتین را به جهان داده بود. این مقاله میکوشد نشان دهد که پاسخِ آسانِ «بازگشت بربریت» کافی نیست.
1. طلیعه: جهان فیلترشده و نسل بیقرار: در آستانه ربع دوم قرن بیست و یکم، ما نسلی هستیم که ایستادن بر زمین سفت را تجربه نکردهایم. جهانی که به ما ارث
اوج گیریِ جنبش سوسیال دموکراتیک در امریکا، به ویژه در میان سنین ۱۸ تا ۳۹ سال، نشانگر این واقعیت است که جامعه آمریکا در مسیر پوست اندازی و خانه تکانی سیاسی و اجتماعی است. از زمانۀ اعلام موجودیت ِ رسمی نخستین حزب “سوسیال دموکرات” در آمریکا Social Democratic Party of America-SDP)) به سال ۱۸۹۸، تا به Read More
تحلیلی دربارهٔ مطالبات اعلامشده، منافع اعلامنشده، و شکافی که میان «خواستِ حکومت» و «خواستِ کشور» دهان گشوده است. تهیه و تنظیم: مدیر سایت تجدد مرداد ۱۴۰۵ / اوت ۲۰۲۶ در یک نگاه: جنگی که در ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حملهٔ هوایی مشترک آمریکا و
«این لحظهای است که سرمایهداری و بشریت از یکدیگر جدا میشوند» مقدمه مترجم: در عصرِ تسلطِ الگوریتمها و دادههایِ کلان، کمتر اندیشمندِ معاصری به اندازهٔ یووال نوح هراری توانسته است افکارِ عمومی را در سراسرِ جهان به خود جلب کند. مورخِ اسرائیلی،
تحول و تکامل هماره تاریخ در تضاد آشکار با سنت ها و عادات زیسته قرار داشته که با تقابل و تضاد درونی همراه بوده است. ضرورت های اجتماعی و تاریخی به کنش های آگاهانه ای منجر می شود که دگرگونی در روابط و مناسبات اجتماعی را قطعیت می بخشند.در این روند دگرگونه تقابل و تضاد Read More
ایدئولوژیها و نظامهای سیاسی از تئوری تا عمل: عبارت آشناست: “این اسلامِ اصیل نیست”، “این پادشاهی راستین نیست”، “این سوسیالیسمِ حقیقی نیست”، “این جمهوریِ واقعی نیست”. این پاسخ رایج بسیاری از طرفداران این نظامها و ایدئولوژیهاست که خود
فرضیه تکنوفئودالی قانون گرایش نزولی نرخ سود مارکس را به جهانی با سرمایه ابری تعمیم میدهد و بار دیگر استدلال مارکسیستی در دفاع از سوسیالیسم را بهعنوان تنها بدیل در برابر شکست نظام و فروپاشی اجتماعی تأیید میکند. یانیس واروفاکیس قدرت فزایندهی
مقدمه: در سال ۱۹۴۰، شایعاتی درباره راهروهای مخفی به یک عمارت قدیمی، چهار پسر نوجوان را به سمت سوراخی در زمین، در نزدیکی روستای مونتیناک در جنوبغربی فرانسه کشاند. آنها بهجای تونلی پر از طلا، مجموعهای از اتاقهای طبیعی را یافتند که با نقاشیهای نفیس آراسته شده بود: اسبها و گوزنها، بزکوهیها و گاوهای نر، Read More
چین سالهاست که به یکی از دشوارترین و مناقشهبرانگیزترین مسائل نظری و سیاسی در میان گرایشهای گوناگون چپ بدل شده است. اختلاف بر سر این کشور دیگر تنها به ارزیابی چند سیاست اقتصادی، نقش بازار یا گسترهی مالکیت دولتی محدود نمیماند؛ این
چهار پرسش که در یک پرسش پنهاناند: پرسش «آیا سوسیالیسم راه علمی بشر است؟» در ظاهر یک پرسش است، اما در واقع چهار پرسش را در هم میپیچد که هر یک به روش متفاوتی باید پاسخ بگیرد. تفکیک آنها نه یک وسواس آکادمیک، بلکه شرط لازم برای هر گفتوگوی سودمند در این باره است:
تشخیص اولیه: اینجا یک پرسش نداریم، دو پرسش داریم: در گفتوگوهای فارسی دربارهی علم، دو پرسش چنان کنار هم مینشینند که گویی یک پرسشاند: پرسش یکم: تفاوت میان «این نظریه علمی است» و «این نظریه با علم سازگار است» در چیست؟ پرسش دوم: آیا نظریه برای کشف واقعیت است، یا واقعیت برای تأیید نظریه؟
در شرایط بی نهایت شکننده تاریخی حال کشور و جامعهی ایران و در فقدان جدّی ساختار اپوزیسیونی مناسب و لازم ، وضعیّت شکننده و اندوهبار سیاسی/ اقتصادی / اجتماعی ایران در جهت مدیریت مبارزهای مناسب شرایط واقعی حال ایران در داخل و خارج، باری پادشاهیخواهان عمدتا در خارج کشور دهه هاست که بر گرد رضا Read More
مقدمه: در فوریه ۲۰۲۵، در کنفرانس امنیتی مونیخ، معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، به رهبران اروپایی گفت که بزرگترین تهدید قارهشان از درون خودشان میآید: دولتهایی که به مردم خود اعتماد ندارند، دادگاههایی که انتخابات را لغو میکنند، و عقبنشینی پیوستهٔ آزادی بیان. ساعاتی بعد، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پیام
افراد اقتدارگرا تحمل چندمعنایی و ابهام را بهسختی دارند. چرا یافتههای پژوهشگرانی مانند الزه فرنکل-برونسویک امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارند. چندی پیش از نردبان کتابخانهام بالا رفتم تا کتابی را پیدا کنم که طی سالها در ردیف دومِ یکی از قفسههای پُر از
لوکاچ، فاوست را در بستر تاریخیِ خاصِ آلمان تحلیل میکند. او این اثر را در زمره بهترین نمونههای ادبیات بورژوازی در مرحله صعودی و پیروزمندانهاش میداند؛ دورهای که در تقابل با جهانبینی فئودالی در حال افول بود. لوکاچ فاوست را بازتابی از تضاد بنیادین انقلاب
مهرانگیز کار، حقوقدان، کنشگر و پژوهشگر مجربی که دهههاست برای تحقق جامعهای برابر و آزاد فعالیت میکند، پذیرش تکثر در جامعهی ایران و یک گفتگوی جمعی بین گروههای مختلف فکری و سیاسی را تنها راه تغییر ساختاری و کلان در جامعهی ایران میداند.
سرمایهداری، هرچند برای واداشتن مردم به کار به اجبار فیزیکی متوسل نمیشود، بر اجبارِ «اخراج» تکیه دارد، یعنی بر بیرون راندن افراد به بیکاری، یا پرتاب کردن آنان از «درون» نظام به «بیرون» آن. اما سوسیالیسم «بیرونی» ندارد. مردم در سوسیالیسم نه از سر اجبار،
گفتگوی اشپیگل با مونیکا رویترز و یورگ بابروفسکی در جدیدترین ویژهنامه تاریخی خود درباره روسیه: مقدمه مترجم: از زمان آغاز جنگ اوکراین، این پرسش بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات بحث درباره روسیه تبدیل شده است: آیا حکومت ولادیمیر پوتین صرفاً نتیجه
مقدمه مترجم: شاید هیچ پرسشی به اندازه «معنای زندگی چیست؟» ذهن انسان را در طول تاریخ به خود مشغول نکرده باشد. از افلاطون و ارسطو گرفته تا متفکران ادیان بزرگ، از فیلسوفان عصر روشنگری تا اگزیستانسیالیستهای قرن بیستم، همگی کوشیدهاند پاسخی برای این پرسش بیابند. برخی معنای
در یکی از مقالات مجموعه در نقد روشنفکری دینی، از تعبیر «انحطاط روشنفکری دینی» استفاده کردم. مقصود من از این تعبیر، نه نفی یک سنت فکری گسترده، بلکه نقد بخشی از آن بود که در شرایط بحرانی جمهوری اسلامی، به جای حفظ فاصله انتقادی خود با قدرت، هویت معرفتی و سیاسی خویش را در
1. طرح مسئله: در فارسیِ امروز «فکر کردن» و «اندیشیدن» چنان بهجای یکدیگر مینشینند که پرسش از تفاوتشان در نگاه نخست موشکافیِ بیحاصل مینماید. با اینهمه، گوشِ فارسیزبان چیزی را تشخیص میدهد که واژهنامهها معمولاً از ثبتش بازمیمانند:
