سایت تجدد
مقدمه: روشنفکر چه بدهکار است؟ هر جامعه‌ای که از بحران می‌گذرد، دیر یا زود از روشنفکرانش می‌پرسد: شما کجا بودید و چه کردید؟ این پرسش گاه منصفانه است و گاه ناعادلانه، اما همیشه یک چیز را فرض می‌گیرد: اینکه روشنفکر مسئولیتی دارد. پرسش این نوشته آن است که این مسئولیت دقیقاً چیست،
مقدمه: پرسشی که تمام نمی‌شود: بیش از یک قرن است که ایرانیان برای آزادی هزینه می‌دهند. از انقلاب مشروطه در ۱۲۸۵ تا ملی‌شدن نفت، از انقلاب ۱۳۵۷ تا جنبش سبز در ۱۳۸۸ و خیزش «زن، زندگی، آزادی» در ۱۴۰۱، هر نسل یک بار دیگر به خیابان آمده و یک بار دیگر به همان پرسش رسیده Read More
مهرداد خوانساری در گفت‌وگو با زهرا باقری‌شاد لغو اعدام را «مطالبه‌ای اساسی» می‌نامد، اما آن را «اولویت اولیه» نمی‌داند؛ این یادداشت می‌پرسد چرا چنین می‌گوید و این استدلال تا کجا استوار است.
جایزه‌های نوبل پژوهشگران را در کانون توجه قرار می‌دهند. اما واقعاً چه کسانی بابت کشفیاتشان مورد تقدیر قرار می‌گیرند و چه کسانی از این تقدیر محروم می‌مانند؟ جایزه‌های نوبل شیمی، فیزیک و پزشکی به پژوهشگرانی تعلق می‌گیرند که نامرئی‌ها را مرئی می‌کنند. فرانسیس هالتن، فیزیک‌دان، با نوترینوهای کیهانی
در گفت‌وگوهای این روزهای فعالانِ صنفی، پرسشی تکرار می‌شود که شایسته‌ی تأمل است: جنبشِ صنفیِ معلمان امروز کجا ایستاده، و چرا شکلِ کنشِ آن با سال‌های پیش تفاوت کرده است؟ پاسخ به این پرسش، پیش از آنکه به داوری درباره‌ی «افول» یا «پویایی» بینجامد, نیازمندِ روشن‌کردنِ چند نکته‌ی بنیادی درباره‌ی
انسان همیشه نمی‌تواند شرایط زندگی‌اش را انتخاب کند، اما می‌تواند درباره‌ی معنایی که به آن شرایط می‌دهد تصمیم بگیرد. این ایده، که در قالب‌های گوناگون به ویکتور فرانکل نسبت داده می‌شود، هسته‌ی اندیشه‌ی او را خلاصه می‌کند.
«او همیشه اصرار داشت که باید اصول اولیه را درست بنا کنیم. اگر از یک مدل پوچ حرکت کنید و بعد استدلال کنید که جهان بر اساس این معیارِ برخاسته از برج عاج ناقص است، راه بازگشتی نخواهید داشت… او می‌خواست اقتصاد سیاسی را از بنیاد بازسازی کند و در این مسیر، خود به یک Read More
درآمد: هر سال در ماه اکتبر، نگاه بخشی از جهان به شهرهای استکهلم و اسلو دوخته می‌شود. در این روزها نام چند پژوهشگر، نویسنده و فعال اجتماعی اعلام می‌شود و برای مدتی تیتر اصلی رسانه‌های جهان می‌گردد. جایزه‌ی نوبل پرآوازه‌ترین نشان افتخار در تاریخ مدرن است و نامش به‌تنهایی نوعی اعتبار را به ذهن
به این می‌اندیشیدم که کدام استعاره می‌تواند آن پارادوکسِ بنیادینِ برسازنده‌ی «درمیان‌بودگی» را به صریح‌ترین شکل بازتاب دهد؛ و بی‌درنگ «مقعدِ خورشیدی»[۱] پیشِ چشمم آمد، با همان صراحتِ تکان‌دهنده‌ای که در نخستین نگاه، آدمی را از چنین هم‌نشینیِ به‌ظاهر نامتجانسی به وحشت می‌اندازد: مقعد و خورشید؟
هفته گذشته در یونان و در «مجمع دموکراسی آتن» ــ گردهمایی کارشناسان و کنشگران دموکراسی از سراسر جهان ــ حضور داشتم و به همین دلیل بسیار به امتیازها و مسئولیت‌هایی که با زندگی در یک نظام دموکراتیک همراه است فکر می‌کردم. هر صبح صبحانه‌ام را در رستوران پشت‌بام هتل می‌خوردم؛
مقدمه: چهره‌ای که نمی‌شود نسبت به او بی‌تفاوت بود. یووال نوح هراری، مورخ اسرائیلی و استاد دانشگاه عبری اورشلیم، نویسندهٔ کتاب‌هایی چون «انسان خردمند»، «انسان خداگونه»، «۲۱ درس برای قرن ۲۱» و «نکسوس».
آغاز: واقعیتی که می‌پندارید می‌شناسید: شما همین حالا نشسته‌اید و این ویدیو را تماشا می‌کنید و باور دارید می‌دانید واقعیت چیست. به صفحه‌ای که پیش رویتان است نگاه می‌کنید و گمان می‌برید تفاوت جهان دیجیتال و
درآمد: چشمی که پلک نمی‌زند: مؤمن همواره دیده‌شده است. این گزاره، که در بسیاری از سنت‌های دینی بنیادی است، پرسشی ساده اما ژرف پدید می‌آورد: کسی که باور دارد در هر لحظه، در روشنایی و تاریکی،
در تهران هر روز بیش از گذشته آمار بی‌خانمان‌های شهری فزونی می‌گیرد. بدون تردید آسیب‌های ناشی از جنگ، رشد بیکاری و خلاصه تورم و گرانی افسارگسیخته‌ی مواد غذایی نیز به افزایش چنین پدیده‌ای دامن می‌زند. اینک در هر گوشه‌ای از شهر تهران که بگویی جرگه‌هایی
درآمد: فلسفه برای نسل نوِ ایران لوکس نیست؛ ابزارِ بقای فکری است. در سال ۱۷۸۴ ایمانوئل کانت در مقاله‌ی کوتاهی با عنوان «روشنگری چیست؟» نوشت که روشنگری خروجِ انسان است از «نابالغیِ خودخواسته»: ناتوانی در به‌کار بردنِ فهمِ خویش بدون راهنمایی دیگری. شعارش «جرأت کن بدانی» (Sapere aude) بود.
کارگران پیامدهای تصمیم‌گیری درباره تولید، سرمایه‌گذاری و توزیع درآمد را متحمل می‌شوند و شایسته آن هستند که خودشان در اتخاذ این تصمیم‌ها سهم واقعی داشته باشند. دموکراسی در محیط کار، گذار از برابری شکلی و حقوقی به برابری واقعی و تحقق آزادی در اساسی‌ترین عرصه زندگی اجتماعی است.
شامگاه ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، بنیاد کنراد آدناور در آکادمی خود در برلین میزبان یکی از تأثیرگذارترین متفکران سیاسی عصر ما بود: فرانسیس فوکویاما. آینده دموکراسی لیبرال چگونه خواهد بود؟ چرا جنبش‌های پوپولیستی در سراسر جهان با استقبال روزافزون مواجه می‌شوند؟ و جوامع باز چگونه می‌توانند توانایی عمل و تصمیم‌گیری مؤثر خود را بازیابند؟
مقدمه: مسئله‌ای فراتر از انتخابات: انتخابات سپتامبر ۲۰۲۶ در ایالت زاکسن-آنهالت و برلین آلمان را می‌توان با متغیرهایی مانند اقتصاد، مهاجرت و نارضایتی از دولت فدرال تحلیل کرد. اما اگر این انتخابات را در کنار تحولات آمریکا و رشد جریان‌های غیرلیبرال در نقاط مختلف جهان قرار دهیم، پرسش بزرگ‌تری ظاهر می‌شود:
آن‌چه در پی می‌آید برگردانِ فارسی گفتاری است از واتسلاو هاول (۱۹۳۶–۲۰۱۱)، در مقام رئیس جمهور چکسلواکی، در کنفرانسِ اسلو با عنوان «کالبدشکافی نفرت»، در ۲۸ اوت ۱۹۹۰.[1]
مقدمه وقتی از «ثروت یک جامعه» سخن می‌گوییم، ذهن‌ها بی‌درنگ به سمت اعداد و ارقام می‌رود: تولید ناخالص داخلی، ذخایر ارزی، شاخص بورس، یا حجم سرمایه‌گذاری خارجی. این‌ها همه معیارهای شناخته‌شده‌ای برای
آفرینندگی، خویشتن‌سازی و مسئلهٔ ارزش‌ها در عصر مصرف و هوش مصنوعی: چکیده: این نوشته از دل گفتگویی میان دو دوست دربارهٔ نسبت «ابرانسان» نیچه با «انسان کامل» در سنت عرفانی ایرانی-اسلامی، و تفاوت «انسان خلاق» با «ابرانسان» پدید آمده است.
اختلاف واقعی نه میان «یک سوژه» و «چند سوژه،» بلکه میان دو تصور از کلیت است. آیا جامعه مجموعه‌ای از مطالبات متمایز است که سیاست باید آن‌ها را مفصل‌بندی کند، یا این کثرت لحظات متفاوت یک کلیت تاریخی است که باید روابط و میانجی‌های درونی‌اش را کشف کرد؟
درآمد: واژه‌ای که در بحث را می‌بندد: معمولاً گمان می‌کنیم واژه‌های تند و تحقیرآمیزی که قدرت دربارهٔ معترضان به کار می‌برد، بازتاب خشم یا بی‌ادبی یک سخنگوست؛ لغزشی زبانی که با کمی نزاکت درست می‌شود. اما اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، این واژه‌ها توصیفِ وضعیتِ سیاسی نیستند؛
1. مقدمه و طرح مسئله: تعریف روشنفکری، هژمونی فرهنگی و چالش سنت و مدرنیته در ایران معاصر: فهوم «روشنفکری» در مباحث جامعه‌شناسی فرهنگی، روش‌شناسی علوم انسانی و تاریخ اندیشه سیاسی، در دو سطح مفهومی مجزا و متمایز قابل تبیین است:
درنگی در هستی‌شناسی اجتماعی، میان توصیف جهان و دگرگون‌کردن آن: این نوشته بر پایه‌ی طرح پرسشی است که الن داویدسون، پژوهشگر دکتری فلسفه‌ی عملی در دانشگاه استکهلم، در مقاله‌ای با عنوان «چگونه باید درباره‌ی واقعیت اجتماعی‌مان فلسفه‌ورزی کنیم؟» در وبسایت «انجمن فلسفه‌ی سوئد»
