سایت تجدد سایت تجدد

دیدگاه

دیتریش بونهوفر( بخش دوم )/ رشید یاسائی

تقدیم به زندانیان سیاسی ایران – « روان ‌شناسی رنج، مسئولیت و مقاومت در برابر شر» تهیه و تدوین : فرشید یاسائی: ادامه از شماره قبل…یکی از نخستین نکاتی که در بررسی شخصیت بونهوفر جلب توجه می‌کند، رابطهٔ او با اقتدار است. در بسیاری از

آگوست 8, 2026

هوش مصنوعی: کاپیتالیسم جدید / نیکولا آبه، سیمون بوک

هوش مصنوعی (AI) در آستانه آن است که کار انسان را بی‌نیاز و زائد کند. طبقه متوسط نگران آینده است، صاحبان سرمایه سود می‌برند و نارضایتی اجتماعی رو به افزایش است. آیا پایان نظام اقتصادی‌ای که کارل مارکس پیش‌بینی کرده بود، نزدیک شده است؟

آگوست 7, 2026

نوزاییِ اخلاقِ شاهانه در ایران محمود صباحی

بدو گفت: «…که هم شاهخویی و هم شاهروی!» (شاهنامه) مدتی است که در تماشای تحولات اجتماعی و فرهنگیِ امروز ایران، چشم به اعماق دوخته‌ام؛ آن‌جا که فراتر از هیاهوی روزمره، دگرگونیِ بنیادینی در ساحت «اخلاق» در حال وقوع است. دغدغه‌ی من در

آگوست 7, 2026

صلح چیست و چه کسی آن را می‌سازد؟ بازخوانی مناقشه‌ای کهنه در دلِ اروپای نظامی‌شده تهیه و تنظیم: مدیر سایت تجدد

در یک نگاه: ژانویهٔ ۲۰۲۵، اولف کریسترشون، نخست‌وزیر سوئد، در همایش «مردم و دفاع» گفت که سوئد در جنگ نیست، اما در صلح هم نیست. این جملهٔ کوتاه، وضعیتی را نام‌گذاری کرد که سال‌هاست ادامه دارد: نه‌جنگِ دائمی. تحریریهٔ فرونسیس استدلال می‌کند که ترسِ از

آگوست 7, 2026

آیا چین امام زمان جمهوری اسلامی است؟ – کیانوش رزاقی

انتظار موعود در سیاست خارجی و رؤیای پایان نظم آمریکایی. در تشیع دوازده‌امامی، مفهوم مهدویت بر ظهور شخصیتی استوار است که در پایان یک دوره ظلم و بی‌عدالتی، نظم جدیدی ایجاد می‌کند؛ شخصیتی که با قدرتی فراتر از قدرت‌های موجود، به سلطه ستمگران پایان می‌دهد و عدالت را برقرار می‌کند. در این روایت، مسئله فقط Read More

آگوست 7, 2026

محمود درویش به قلم محمود درویش /ترجمه: بهروز عارفی لوموند دیپلماتیک، اوت ۲۰۲۶

در روز ۱۷ فوریه ۱۹۷۶، هنگامی که بیروت در جنگ داخلی فرورفته بود، برنار ویوله، روزنامه‌نگار فرانسوی با محمود درویش (۲۰۰۸-۱۹۴۱) دیدار می‌کند. او از سه سال پیش از آن، پس از ترک سرزمین‌های اشغالی فلسطین، در لبنان زندگی می‌کرد. در جریان گفتگوی چند

آگوست 6, 2026

از روانشناسیِ ندامت تا ساختارِ انسداد – اسماعيل لياقت

آسیب‌شناسی یک روایت تقلیل‌گرایانه از گسل‌های تاریخی ایران :در واکاوی تحولات ایران معاصر، به‌ویژه در تبیین تکوین انقلاب ۱۳۵۷، دو رویکرد تحلیلی عمده در برابر هم صف‌آرایی کرده‌اند. رویکرد نخست، بحران را به «خطای معرفتی‌ـ‌اخلاقی نسلی» یا «شیفتگی توده‌ای به خطابه» تقلیل می‌دهد. در مقابل، رویکرد دوم با نگاهی ساختاری و با واکاوی مناسبات قدرت، Read More

آگوست 6, 2026

«هم در تو گریزم ار گریزم»؛ نیچه و فضیلت ایرج قانونی

در روزگاری که فضیلت بیش از همیشه با شعار و خودنمائی اخلاقی آمیخته، این بازخوانی نیچه به پرسش‌هایی اساسی بازمی‌گردد: آیا می‌توان از همه توقع فضیلت داشت؟ آیا فضیلت را می‌توان با موعظه و تبلیغ به همه آموخت؟ فضیلتی که اسباب شهرت شود، آیا فضیلت است؟ نیچه منتقدِ

آگوست 5, 2026

کارمِلو آنتونی، ابرستاره ان‌بی‌ای، دربارهٔ زندگی پس از بسکتبال

مقدمه: 22 مه ۲۰۲۳، کارمِلو آنتونی با انتشار یک ویدئوی مونتاژ در شبکه‌های اجتماعی، بازنشستگی خود از بسکتبال حرفه‌ای را به‌طور رسمی اعلام کرد. نوزده فصل، ده بار حضور در آل‌استار، شش بار انتخاب در تیم‌های منتخب فصل، سه مدال طلای المپیک، و ۲۸۲٬۸۸۹ امتیاز – که او را در رتبهٔ نهم فهرست برترین امتیازآوران تاریخ Read More

آگوست 4, 2026

معکوسِ کدام استدلال؟ مناقشهٔ ونس و منتقدانش بر سر «تغییر رژیم» در ایران — و آنچه هر دو طرف نمی‌بینند

در یک نگاه: در میانهٔ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در پادکست جو روگان صریح‌ترین دفاع خود از پرهیز از «تغییر رژیم» در ایران را مطرح کرد: سرنگونی جمهوری اسلامی به آشوبی از جنس لیبی و سوریه می‌انجامد و «۹۴ میلیون انسان درمانده» را به سوی اروپا و آمریکا روانه می‌کند.

آگوست 2, 2026

آیا ایران هم می‌تواند «ژاپنِ جدید» باشد؟ علی‌محمد طباطبایی بخش اول

توسعهٔ پساجنگ، از ویرانیِ هیروشیما تا بازسازیِ آلمان: به جای مقدمه سخنانی از دکتر محمد فاضلی در یکی از گفتگوهایش: ادعا میشه آمریکا به کشورهایی حمله کرده و اون کشورها بعدش توسعه پیدا کردند. مشخصاً منظور دو کشور آلمان و ژاپنه. اما این دو کشور از اساس با ایران متفاوتن. من چند تا تفاوتشون رو Read More

آگوست 2, 2026

نشست آنکارا: طرحی برای پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا چرا پزشکیان باید از پوتین بخواهد میزبان یک نشست سه‌جانبه شود؟

در یک نگاه: جنگی که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، پس از پنج ماه، دو آتش‌بس شکسته و یک تفاهم‌نامه‌ی ناکام، به بن‌بستی خونین رسیده است. توقف موقت حملات آمریکا در اواخر ژوئیه نه صلح است و نه آتش‌بس؛ تنها یک مکث است. این مقاله پیشنهادی مشخص را

آگوست 1, 2026

هم‌ترازیِ معکوس: بشر برای شکوفایی در دههٔ پیش‌رو به چه نیاز دارد؟

1. حادثه‌ای که شکاف را آشکار کرد. در ژوئن ۲۰۲۶ دولت آمریکا شرکت آنتروپیک را ملزم کرد دسترسی اتباع غیرآمریکایی — از جمله کارمندان خودِ شرکت — را به دو مدل پیشرفتهٔ خود قطع کند. شرکت ظرف چند ساعت این مدل‌ها را برای همهٔ مشتریان از کار انداخت.

آگوست 1, 2026

«کارگر بودن در فرهنگ حزب بود»؛ بازنگری در سال‌های پایانی حزب کمونیست آمریکا – دیوید ال. ویلسون، ترجمه‌ی: الف. پويان

۲۴ فوریه ۱۹۷۶، نیویورک ــ . آنجلا دیویس نامزدهای کمونیست‌ها برای انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا را اعلام کرد. گاس هال نامزد حزب کمونیست برای ریاست‌جمهوری و جارویس تاینر نامزد حزب برای معاونت ریاست‌جمهوری . تصویر از چپ به راست: هنری وینستون؛ گاس هال؛ آنجلا دیویس؛ و تاینر.

آگوست 1, 2026

سلام جمعه جان عذرا رحمانی

سلام جمعه جان.  آقای پزشکیان حی علی الفلاح : اشکال عمدهٔ ما سکوت و تمکین در مقابل هیاهو است. باید جرات داشت. باید مثل ابراهیم با ستارگان حرف زد .باید آفتاب را به زمین آورد و باید ستارگان را خاموش کرد ، باید بر روی آتش پایداری ها رفت تا گلستان بر آتش تجلی کند Read More

جولای 31, 2026

آهسته و پیوسته/ شهریار حاتمی

گرفتار تناقضی عجیب هستیم. هرگاه از نتایج کار خود ناراضی می‌شویم، کمتر به خود بازمی‌گردیم و بیشتر در جست‌وجوی عوامل بیرونی برمی‌آییم تا کاسه‌کوزه‌ها را بر سر آن‌ها بشکنیم. گویی خود را از هر عیبی مبرا می‌دانیم و شکست‌هایمان را به گردن این و آن می‌اندازیم.

جولای 31, 2026

پنج نفر که شدیم، انجمن؛ هفت نفر که شدیم، انشعاب چرا ایرانی در تنهایی می‌درخشد و در جمع می‌شکند؟ کاوشی جامعه‌شناختی در معمای کنش جمعی ایرانیان

طرح مسئله: لطیفه‌ای هست که همه‌ی ما بارها شنیده‌ایم و هر بار هم با نیشخندی تلخ تأییدش کرده‌ایم: «اگر پنج ایرانی در جایی جمع شوند، فوراً به فکر تأسیس یک انجمن یا محفل روشنفکری می‌افتند؛ اگر تعدادشان به هفت نفر برسد، کار به انشعاب می‌کشد.»

جولای 31, 2026

تحلیل روانشناختی؛ خانواده‌های دادخواه هفت ماه پس از سرکوب خونین – لقمان مهری

نزدیک به هفت ماه از سرکوب خونین اعتراضات دی‌ماه گذشته است؛ رخدادی که نه‌تنها جان بسیاری از معترضان را گرفت، بلکه زندگی هزاران نفر از اعضای خانواده، دوستان و نزدیکان آنان را نیز دگرگون کرد. در این مدت، خانواده‌های دادخواه تنها با اندوه فقدان عزیزان خود روبه‌رو نبوده‌اند، بلکه همزمان احضارهای مکرر، تهدید، کنترل امنیتی، Read More

جولای 29, 2026

سوسیالیسم چیست؟ چرا «سرمایه‌داری اصلاح‌شده» و «سرمایه‌داری رفاهی» یک سراب است؟ – پرابهات پاتنایک، ترجمه‌ی: نويد اخگر

سرمایه‌داری، هرچند برای واداشتن مردم به کار به اجبار فیزیکی متوسل نمی‌شود، بر اجبارِ «اخراج» تکیه دارد، یعنی بر بیرون راندن افراد به بیکاری، یا پرتاب کردن آنان از «درون» نظام به «بیرون» آن. اما سوسیالیسم «بیرونی» ندارد. مردم در سوسیالیسم نه از سر اجبار،

جولای 29, 2026

دو بقال و ترازوی نیّت خاستگاه‌شناسیِ یک مَثَلِ اخلاقی

درآمد: پیش از تحلیلِ دو بقال، خاستگاهِ خودِ متن: پیش از آنکه به سراغ نفر اول و نفر دوم برویم، باید بپرسیم خودِ این متن از کجا آمده است؛ چون تحلیل خاستگاهی، اگر از متن شروع نشود و مستقیم به شخصیت‌ها بپرد، ناقص می‌ماند.

جولای 29, 2026

نشست دیپلماتیک آسیای جنوب شرقی‌(آ.سه.آن) در مانیل! بهرام رحمانی

هم‌زمان با برگزاری پنجاه‌ونهمین نشست وزیران امور خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا‌(آ.سه.آن) در مانیل، مقام‌های این اتحادیه و شرکای گفت‌وگوی آن بر ضرورت کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی، برقراری آتش‌بس در غرب آسیا، حفظ امنیت دریای جنوبی چین و

جولای 28, 2026

فرزندان در برابر پدران: نسل نو ایران چه از نسل ۵۷ می‌خواهد؟

تأملی در نسبت میان نسل تازه‌ی ایرانی و نسل انقلاب، و در معنای مسئولیت تاریخی مقدمه: واژه‌ای که به دشنام بدل شد. در فرهنگ گفتاری اینترنتیِ ایرانِ یک دهه‌ی اخیر، اتفاق کوچکی افتاده است که معنای بزرگی دارد: عدد «۵۷» از یک نشانه‌ی تقویمی به یک

جولای 28, 2026

سرمایه انسانی، نوسازی نهادی و تولد دوباره ایران هدف تمدن سیاسی / دو کمال آذری

پایان سیاست بقا: تاریخ تنها حکومت‌ها را دگرگون نمی‌کند. گاه، خودِ پرسش‌هایی را که حکومت‌ها باید به آن‌ها پاسخ دهند، تغییر می‌دهد. نهادهای سیاسی هرگز در خلأ شکل نمی‌گیرند. آن‌ها محصول شرایط تاریخی‌ای هستند که در آن پدید می‌آیند.

جولای 27, 2026

چشم‌انداز جنگ و صلح میان ایران و آمریکا؛ توافق به سود منافع ملی کدام طرف است؟

تحلیلی بی‌طرفانه از موازنه‌ی قوا، حساب سود و زیان دو طرف، و سناریوهای پیشِ رو درآمد: پرسشی که پیش از پاسخ باید اصلاح شود پرسشی که این روزها بیش از هر پرسش دیگری در محافل سیاسی، رسانه‌ای و دانشگاهی ایرانی تکرار می‌شود این است:

جولای 26, 2026

پایانِ امپراتوریِ آمریکا جان گری برگردان: علی‌محمد طباطبایی

مقدمه مترجم: جنگ‌های اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، و ورود مستقیم ایالات متحده به این درگیری، بار دیگر این پرسش قدیمی را زنده کرد که آیا قدرت نظامی می‌تواند مسائل پیچیده سیاسی و تاریخی را حل کند؟ آیا با بمباران یک کشور، نابودی چند مرکز

جولای 26, 2026