سایت تجدد
در سالهای اخیر هم در اروپا از سوی راستهای افراطی هم در میان عدهای از ایرانیها، بهویژه آنهایی که هوادار سلطنتِ پادشاهی یا هوادار «ایرانشهری» هستند، گرایش ناسیونالیسی رشد بیسابقهای کرده است. در اینجا برای روشن شدن برخی از توّهمهایی که باعث تقویت ناسیونالیسم (میهنپرستی یا خاکپرستی، نه میهن دوستی که مقولهی دیگری است) میشود، Read More
پیشکشی فروتنانه به دکتر آجودانی و «مشروطه ایرانی»اش نگاه ابنهشامی به تاریخ نگاهی رمانتیک است. نگاه رمانتیک آدمی را دچار افسون میکند و پژوهشگر افسونزده بهناگزیر افسانه میبافد. از دیگرسو نگاه مانوی ما ایرانیان به پدیدهها نگاهی «یا رومیِ روم، یا زنگیِ زنگ» است و آن جهانبینی دوگانهگرا که با بخش کردن پیرامون خویش به Read More
این نوشته پیشکش ناچیزی است به دکتر ماشاءالله آجودانی، به پاس تلاش بزرگ و سترگش در واکاوی و بازنگری تاریخ نوین ایران، بویژه در کتاب مشروطه ایرانی، که چشمان مرا به جهانی نو در تاریخپژوهی واگشود. اگر برآمدن یک جنبش را به ساختن یک ساختمان مانند کنیم، آنچه که در بخش نخست این جستار آوردم، Read More
این نوشته پیشکش ناچیزی است به دکتر ماشاءالله آجودانی، به پاس تلاش پیگیر و سترگش در واکاوی و بازنگری تاریخ نوین ایران، بهویژه در کتاب «مشروطه ایرانی»، که چشمان مرا به جهانی نو در تاریخپژوهی واگشود.بهجای دیباچه: در نگاه به تاریخ، ما ایرانیان را باید که نبیرگان راستین ابنهشام دانست. نه تنها تاریخ آغازین اسلام Read More
این پژوهش به بررسی تولید تاریخنگاری در سلطنت نصری [خاندان نصری یا آلنصر, م.] حیره در پایان قرن ششم میلادی میپردازد. این گفتار استدلال میکند که تاریخنگاری حیره شامل فهرستهای سلطنتی، داستانهای مهاجرت قبایل، و تاریخ اسقفهای حیره میشود، و اکثریت آنها در عصر آخرین سلطان نصری، النُعمان سوم، سروده شدهاند. در ادامه استدلال میکند Read More
مطالعۀ سرگذشت ملتها در گذشته، بازخوانی امیدها، موفقیتها، پیروزیها، جنگها، شکستها، نومیدیها، قحطیها و روزهای سختشان در هنگام شیوع بیماریهای مهلک، وقوع رخدادهای طبیعی مثل زلزله، فوران آتشفشانها و… است. اما مطالعۀ سرگذشت قوم یهود «از لون دیگریست»؛ انگار مطالعۀ قومیست از سیارهای دیگر؛ قومی برگزیده از جانب خدایشان یهوه اما نه برای داشتن روزگاری Read More
کارتر در نامه ای به امام خمینی(ره) نوشت: من توفیق داشتم پیام ۲۱ مارس شما را خطاب به مردم ایران بخوانم. من این پیام را یک سند اساسی برای آینده کشور شما تلقی می کنم. در این پیام شما موضع خود را در سیاست بینالملل مشخص نموده اید. این امر مورد توجه ماست. من موافقم Read More
همواره فکر میکنم، تاریخ داستانی خطی نیست. تاریخ روایتی است که میتوان آن را از انتها به ابتدا، در میان یک باغ خرم و یا از میانه یک میدان رزم که با صدای شیهه اسبان در هم آمیخته است، تورق کرد. میخواهم با بستن
بدیو نمایندهی آن اندیشهی سیاسی است که در برابر مارکس قرار میگیرد زیرا هرگونه رابطهی دیالکتیکی میان امر اجتماعی ـ اقتصادی و امر سیاسی را رد میکند. برعکس، اندیشهی نگری در خوانشی دقیقتر یکی از معدود
طرح موضوع: برای این که پاسخ این پرسشِ مهم، دقیقتر باشد، نخست باید توضیح داده شود که منظور از «انقلاب جنگل» در این نوشته چیست؟ منظور نویسنده در این مقالۀ فشرده از «انقلاب جنگل»، مرحلهای از تحولاتی است که در طول جنگ اول جهانی و پس از آن در گیلان رخ داد و در تاریخنویسی Read More
انقلاب، و همچنین ورشکستگی، به دو صورت رخ میدهد: ابتدا به تدریج، و سپس ناگهان. همانطور که رابرت دارنتون در کتاب روحیهی انقلابی: پاریس، ۱۷۸۹-۱۷۴۸ میگوید، انقلاب فرانسه هم از این امر مستثنا نبود. روایتهای
نگارنده در حال حاضر به تدوین «روزنامۀ خاطرات حسین قلی میرزا عمادالسلطنه سالور»۱ و نگارش زندگینامۀ محمدعلی نظاممافی تحت عنوان «در اندیشۀ عمر» (زمانه و زندگی نامه محمدعلی نظاممافی۲) مشغول هستم.
سقوط اخلاقی و فرهنگی تا کجا؟ بخش نخست «اخراج» نخستوزیر! چندگاهی است که حملات ناروا علیه شخص مصدق و لجنپراکنی علیه او، علیه دولت مصدق و بطور کلی نهضت ملی به رهبری او دامنهی جدیدی یافته است. این برخورد، که البته تازگی هم ندارد، امروز غالبا از زبان
آرتور بالفور، یک نماینده مجلس بریتانیا، جایی در کتابهای تاریخ مدرسههای کشور خود ندارد، اما دانشآموزان اسرائیلی و فلسطینی او را خوب میشناسند. بیانیهای که او در دوم نوامبر ۱۹۱۷ (یازدهم آبان ۱۲۹۶ شمسی)
یادداشت مترجم: ترجم ۀ این سخنرانیِ پوپر را من سالها پیش آغاز نموده بودم که به سببِ گرفتاریهای شخصی نیمه کاره و ناتمام ماند. در جریانِ تالشهای اخیر برای جاندادنِ دوباره به یک گفتمانِ ملی ـ دمکراتیک و کشمکش بر سر
در بخش پیشین ما از مفاهیم اقتدارگرایی[۱]و استبداد[۲]صحبت کردیم. ضدیت با دموکراسی در چارچوب دولت ملی، بدین معناست که چنین دولتی ادعا کند، مشروعیت خود را از مردم میگیرد اما حاضر نباشد بهطور مستقیم یا
در زمانی که زمزمه تشکیل شورای انقلاب به میان آمد و مهندس مهدی بازرگان رهبر نهضت آزادی ایران، در جریان به وجود آمدن آن نقشی به عهده داشت، در یک مصاحبه مطبوعاتی با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی در تهران گفت:«…انتقال قدرت با تشکیل شورای انقلابی آغاز
در تاریخ ملتها موقعیتهای حساسی پیش میآید که صاحبنظران و جامعهشناسانی که دقایق جامعۀ خود و جغرافیای سیاسی دور و نزدیک را با دقت ریاضی رصد میکنند، نسبت به شرایط خطیر هشدار میدهند. آنان
در ادامه بحث خود دربارۀ فاشیسم، ابتدا به بحثی عمومی دربارۀ ریشهشناسیِ این واژه میپردازیم تا از هر گونه ابهامی جلوگیری شود. بارها شاهد اینگونه ابهامات بودهایم. برای نمونه پس از انتشار مجموعه مقالاتی در این زمینه («فاشیسم و هنر») گروهی از افراد ناآگاه ایراد میگرفتند که چرا زمانی که از آلمان هیتلری سخن میرود Read More
گفتیم واژهٔ فاشیسم تا سالهای پس از جنگ، بیشتر دربارۀ ایتالیای موسولینی در جنگ جهانی دوم و واژهٔ نازیسم و هیتلریسم دربارهٔ آلمان به کار میرفت اما بعدها شکل عمومی گرفتند و در واژه فاشیسم یا نوفاشیسم خلاصه شدند و همچنین واژه توتالیتاریسم. برای ما آنچه باید اهمیت داشته باشد مضامینِ بنیادین این واژگان است. Read More
چکیده متون ادبی و تاریخی ایران بعد از ورود اسلام، از منابع غنی در بررسی فرهنگ عامه است که جلوه هایی از طبقات مختلف جامعه را میتوان در آن دید. یکی از طبقاتی که همواره در حکایات، ذکر شدهاند؛ افراد راندهشده از اجتماع، مانند دزدان، گدایان و … هستند. این افراد از گروههای مورد ذم Read More
ایرانیان به جای نگاه به حال و به آینده، به گذشته چشم میدوزند، این گذشته چه ۸۰ سال پیش یا ۱۴۰۰سال و یا ۲۵۰۰سال باشد، چندان تفاوتی نمیکند، در هر صورت، چشم+انداز ایرانی معطوف به گذشته میگردد و گذشتهگرایی افراطی معمولا در دورههای شکست خود را نشان میدهد…
اقدام شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی برای تغییر نام آیینهای ایرانی شب چله (یلدا) و چهارشنبهسوری با واکنشهای گستردهای از سوی کاربران در رسانههای اجتماعی مواجه شده است.
اکنون این یک لحظه بزرگ است – قابل مقایسه با سال ۱۹۴۵ یا ۱۹۸۹ اگر اوکراین بتواند از چنگ روسیه فرار کند و در نهایت به ناتو و اتحادیه اروپا بپیوندد (با آن ارتش قدرتمند، صادرات محصولات کشاورزی و قدرت فناوری اش) این به
«همانگونه که چندان خبر تازهای نیست و هیچ خبری، خبر خوش نیست همانگونه که جنگ تمام شده است. حالا چند دهه است که تمام شده است.» نه ساکت اما بسان سکوت، سرودهی ویکتوریا آدوکوی بالی قاهره. از بالکن آپارتمان والدینم در طبقهی هفتم کفترها را نگاه میکنم که درست مثل شهرِ دیوانهواری که زیر پای Read More
