سایت تجدد سایت تجدد

اقتصاد

گفت‌وگوی اشپیگل با یووال نوح هراری: «این لحظه‌ای است که سرمایه‌داری و بشریت از یکدیگر جدا می‌شوند»

یووال نوح هراری، تاریخ‌نگار اسرائیلی، توضیح می‌دهد چرا بشریت باید بیش از ربات‌های قاتل، از شرکت‌های فناوری آمریکایی نگران باشد؛ و چرا اروپا باید خود را از نو سازمان‌دهی کند. دیدار با هراری، ۵۰ ساله، در هتل تارابل در لیسبون انجام می‌شود. او در گلخانه ویلای تاریخی هتل، با چشم‌اندازی به رود تِژو نشسته است؛

آگوست 8, 2026

«سرمایه‌داری واقعاً موجود» با وعده‌هایش چه کرد؟ درباره گشایش‌های تازه پیش روی چپ در سال ۲۰۲۶ – ریچارد د. ولف، ترجمه‌ی: ص. نوری

افول هژمونی آمریکا و شکل‌گیری نظم جهانی تازه، سرمایه‌داری را در برابر مجموعه‌ای از تضادهای تاریخی قرار داده است؛ تضادهایی که از بحران‌های نظم جهانی موجود تا تشدید نابرابری و فرسایش پایه‌های اقتصادی آن امتداد یافته‌اند. این دوره گذار، بار دیگر پرسش قدیمی «چه باید کرد؟» را پیش روی چپ قرار داده است. آیا بحران Read More

آگوست 4, 2026

مواجهه با پوپولیسم قدرت متوسط؛ چگونه با رهبرانی که ترامپ را به کارنی ترجیح می دهند، نظم جهانی بسازیم.

از چپ: رئیس جمهور کره جنوبی لی جائه-میونگ، رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ، نخست وزیر هند نارندرا مودی و رئیس جمهور برزیل لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا در نشست کاری صبحگاهی به عنوان بخشی از اجلاس گروه هفت در اویان، فرانسه شرکت می کنند ،

جولای 31, 2026

فراسوی قطب‌بندی: کالبدشکافی داده‌محور از وضعیت اقتصادی و اجتماعی آمریکای امروز

مقدمه: تصویری در آیینه آمار: درک ایالات متحده آمریکا در سال جاری میلادی، بدون عبور از غبار شعارهای سیاسی و تیترهای جنجالی رسانه‌ای، نیازمند مراجعه به نبض خاموش اما گویای آمار و داده‌های بنیادین است. اقتصاد آمریکا، به عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، موتور

جولای 28, 2026

دارو از دسترس بیماران خارج می‌شود؛ گرانی تا ۲۰ برابر، بیمه‌های عقب‌مانده و کمبود اقلام حیاتی

بازار داروی ایران هم‌زمان با سه بحران درهم‌تنیده روبه‌رو شده است: افزایش شدید قیمت‌ها، کمبود برخی داروهای حیاتی و عقب‌ماندن پوشش بیمه‌ها از هزینه واقعی درمان. بررسی گزارش‌های رسمی و اظهارات مسئولان نشان می‌دهد قیمت شماری از داروهای وارداتی

جولای 26, 2026

آیا هنوز هم می‌توان از راه کار کردن ثروتمند شد؟ / گفت‌وگوی دیوید گوتنسون با توماس دروین

از یک پژوهشگر حوزه ثروت پرسیدیم که آیا چنین چیزی هنوز هم امکان‌پذیر است یا نه. او با صدها ابرثروتمند گفت‌وگو کرده و می‌داند چه ویژگی‌هایی آنان را از دیگران متمایز می‌کند.به گفتۀ توماس دروین، جامعه‌شناس، هیچ‌گاه مانند امروز ثروتمند شدن تا این اندازه آسان

جولای 24, 2026

چه کسی در رأس نظم نوین جهانی خواهد نشست؟ – یوشکا فیشر، ترجمه‌ی: شبنم آذری

دورانی که نظم جهانی بر انحصار قدرت نظامی، اقتصادی و ارزشی ایالات متحده استوار بود، سرانجام به پایان رسیده و همراه با آن، دوره طولانی ثبات اروپا نیز خاتمه یافته است. جهان به‌مراتب پرتلاطم‌تر و نامطمئن‌تر شده و آینده نزدیک نیز بی‌ثباتی بیشتری را در پی خواهد داشت.

جولای 21, 2026

اقتصاد سیاسی جنگ علیه ایران؛ هنوز هیچ جایگزینی برای جریان کالا و نفت تنگه هرمز وجود ندارد – آدام هنیه در گفت‌وگو با نشریۀ اینترنتی جدلّیة

نشریۀ اینترنتی جدلّیه که سال‌هاست با نگاهی انتقادی، به انتشار مقالاتی تحلیلی دربارۀ سیاست و اقتصاد جهان عرب و خاورمیانه مشغول است، اين نشريه با آدام هنیه، استاد سرشناس اقتصاد سیاسی و توسعۀ جهانی، دررابطه‌با چشم‌انداز حملۀ مجدد آمریکا به ایران و اثرات بسته شدن تنگۀ هرمز بر وضعیت منطقه و اقتصاد جهانی گفتگو کرده Read More

جولای 19, 2026

توافق در میدان سرمایه و قدرت؛نگاهی به اقتصاد سیاسی مناسبات ایران و آمریکا/ الف. کیوان

درآمد: در مناسبات میان دولت‌ها، جنگ و مذاکره الزاماً دو مسیر جدا و متضاد نیستند. دولت‌ها گاه هم‌زمان که فشار نظامی، اقتصادی و سیاسی را افزایش می‌دهند، در جست‌وجوی نقطه‌ای برای معامله نیز هستند. جنگ می‌تواند وسیله‌ای برای تغییر موازنهٔ نیروها باشد و مذاکره، راهی برای تثبیت موازنه‌ای تازه. ازاین‌رو، گذار از تقابل به توافق Read More

جولای 18, 2026

جنگ‌طلبی به‌مثابه ابزار بقای حاکمیت رانتی احمد علوی

مقدمه: یکی از مهم‌ترین مباحث در علوم سیاسی معاصر، رابطه میان تهدید خارجی و ثبات داخلی یا بقای حکومت‌ها است. برخلاف برداشت کلاسیک که جنگ را نتیجه تعارض میان دولت‌ها می‌داند، بخش مهمی از ادبیات جدید علوم سیاسی نشان می‌دهد که حکومت‌ها گاه از بحران‌های خارجی برای سرکوب تنش‌های داخلی یا مدیریت بحرانهای ناشی از Read More

جولای 18, 2026

اقتصاد سیاسی سیطره بر تنگه هرمز احمد علوی

اقتصاد سیاسی سیطره بر تنگه هرمز: از رانت نفتی تا رانت ژئوپلیتیک: مقدمه: در ادبیات کلاسیک اقتصاد سیاسی، منابع طبیعی و به‌ویژه نفت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع قدرت دولت‌ها شناخته می‌شوند. نظریه‌پردازانی چون حازم ببلاوی و جیاکومو لوسیانی نشان

جولای 14, 2026

سازمان‌یابی و گذار: کنکاشی، در خدمت تقویتِ همبستگیِ انقلابی – ۵) – عباس منصوران

بررسی پانل اقتصادی «کنگره آزادی ایران»-نئولیبرالیسم: هدف این نوشتارها مخالفت با اصل گفت‌وگو، همکاری و همگرایی میان نیروهای آزادی‌خواه ــ از جمله تلاش‌هایی مانند «کنگره آزادی ایران» ــ نیست؛ بلکه واکاوی رویکردها و سیاست‌هایی است که بیم آن

جولای 13, 2026

چرا آمریکا با وجود تولید عظیم نفت، همچنان اسیر نفت خلیج‌فارس است؟ واکاوی یک وابستگی وجودی – پانته‌آ بهرام‌پور

اگر تصور می‌کنید که ایالات متحده با انقلاب شیل و تبدیل شدن به بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان، از منطقه خلیج‌فارس بی‌نیاز شده است، باید این توهم را کنار بگذارید. وابستگی آمریکا به نفت این منطقه، یک مسئله فنی و پالایشگاهی نیست که با افزایش تولید

جولای 11, 2026

معمای پول مایکل زونتایمر برگردان: علی‌محمد طباطبایی

مقدمه مترجم: در سال ۲۰۱۸، مصادف با دویست‌مین سالگرد تولد کارل مارکس، نشریهٔ سرشناس و تأثیرگذار آلمانی، *اشپیگل* (Der Spiegel)، ویژه‌نامه‌ای منتشر کرد که در نوع خود بی‌نظیر بود. آنچه این ویژه‌نامه را از هزاران نوشتهٔ دیگر دربارهٔ مارکس متمایز می‌ساخت، رویکردی بود که به دور از هرگونه مرثیه‌سرایی سیاسی یا جدال‌های ایدئولوژیک، دوربین

جولای 10, 2026

«این استنفورد است: اینجا هیچ‌گاه کسی تاوانی پس نمی‌دهد. پول بر همه‌چیز غلبه دارد.»

تئو بیکر به‌عنوان دانشجوی علوم کامپیوتر وارد دانشگاه نخبه‌پرور استنفورد شد؛ اما خیلی زود با دنیایی روبه‌رو گردید که در آن میلیاردرهای دنیای فناوری در سیلیکون‌ولی از کلاهبرداران حمایت می‌کنند و در سمینارهای مخفی، رؤیای تسلط بر جهان را تبلیغ می‌کنند.

جولای 8, 2026

جامعه ایران در لبه «تاب‌آوری اقتصادی»

اقتصادنیوز: در حالی‌که فشارهای اقتصادی و اجتماعی در سال‌های اخیر به‌صورت فزاینده‌ای بر زندگی روزمره شهروندان سایه انداخته، تازه‌ترین نتایج پیمایش‌های افکار عمومی در چارچوب «گزارش سرمایه اجتماعی» وابسته به وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران نشان

ژوئن 20, 2026

امپراتوری تجاری سپاه، برنده بزرگ لغو تحریم‌های آمریکا پریسا حافظی و آنگوس مک‌داول خبرگزاری رویترز / ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶

خطوط کلی در حال شکل‌گیریِ توافق میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ آنها، حاوی یک تناقض گزنده است: امتیازهایی که برای ترغیب ایران به پایبندی داده می‌شود، ممکن است نیرویی متخاصم را تقویت کند که آمریکا و متحدان غربی‌اش آن را یک

ژوئن 20, 2026

سقوط ۱۵ درصدی دلار در کانال توافق؛ چرا کالاها ارزان نمی‌شوند؟

نیماد – پس از اعلام خبر توافق میان ایران و ایالات متحده که به  آتش‌بس ۶۰  روزه و تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز منجر شد، بازار ارز تهران اولین واکنش جدی خود را نشان داد و نرخ دلار که تا پیش از آن در کانال ۱۸۰ هزار تومان در نوسان بود، با شروع موجی از

ژوئن 18, 2026

چرا اقتصاد اروپا کمتر از حد انتظار عمل می‌کند؟ گفت‌وگوی دو اقتصاددان برنده نوبل

در بخش بزرگی از دوران پس از جنگ جهانی دوم، سیاست‌گذاران اروپایی ثبات و آینده نگری را بر حمایت از نوآوری‌های بنیادین و تحول‌آفرین ترجیح می‌دادند. اما امروز، در شرایطی که ایالات متحده و چین برای دستیابی به برتری در حوزه هوش مصنوعی با یکدیگر

ژوئن 17, 2026

چگونه درباره اقتصاد فکر کنیم» پر بایلند / مترجم: مانی بشرزاد

بیایید به مثال قسمت‌های قبل شخص سومی نیز اضافه کنیم. چارلی گلابی پرورش می‌دهد. بث به گلابی علاقه دارد و با خوشحالی تمام شیر خود را با یک سبد پرگلابی عوض می‌کند. این سه گالن (دوازده لیتر) برای پانزده گلابی است. سپس آدام می‌آید و سعی می‌کند تبادلات دیروز را با بث تکرار کند،

ژوئن 13, 2026

نظم نوین خاورمیانه در سایه بی‌اعتمادی نویسنده: فرهاد قادری، پژوهشگر روابط بین‌الملل

فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: خاورمیانه‌ای که از دل این آتش‌بس شکننده سر برمی‌آورد، با خاورمیانه پیش از جنگ تفاوت‌های بنیادینی دارد. اعتماد میان بازیگران تقریباً به صفر رسیده، آسیب‌پذیری اقتصادی

ژوئن 12, 2026

از هژمونی سعودی تا نظم چندقطبی خلیج فارس: سرمایه، امپریالیسم و بازآرایی قدرت در شبه‌جزیره عربستان – مجیدملکی میقانی

برای چند دهه عربستان سعودی قدرت غالب شبه‌جزیره عربستان و جنوب خلیج فارس بود. ترکیب ثروت نفتی، وسعت سرزمینی، جمعیت بیشتر نسبت به همسایگان، کنترل اماکن مقدس اسلامی و حمایت ایالات متحده به ریاض جایگاهی داد.

ژوئن 12, 2026

نظام تولید نابرابری و تبعیض در ایران احمد علوی

مقدمه: نابرابری یکی از بنیادی‌ترین مسائل جوامع معاصر است و در دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه اقتصاددانان، جامعه‌شناسان و پژوهشگران علوم سیاسی تبدیل شده است. با این حال، نابرابری را نمی‌توان صرفاً به تفاوت در سطح درآمد یا ثروت فروکاست. بخش مهمی از ادبیات جدید علوم اجتماعی نشان می‌دهد که نابرابری Read More

ژوئن 6, 2026

مقصد مهاجران ثروتمندی که از دبی گریخته‌اند کجاست؟

نشریه اکونومیست در گزارشی به خروج مهاجران ثروتمند از امارات متحده عربی در پی جنگ اخیر ایالات متحده و اسرائیل با ایران پرداخته است، جنگی که این کشور حاشیه حلیج فارس نیز در آن درگیر بوده است، و می‌نویسد که بسیاری از این مهاجران در صدد اقامت در کشورهایی که برای جذب مهاجران ثروتمند رقابت Read More

ژوئن 2, 2026

آینده ایران را تحریم‌های اقتصادی تعیین خواهد کرد ماشااله رزمی

انقلاب ۱۳۵۷ شعار اقتصادی نداشت. فقط روح‌الله خمینی در کتاب حکومت اسلامی گفته بود: «حکومت اسلامی می‌تواند با وجوه شرعی مانند خمس، زکات، خراج و جزیه اداره شود». خمینی در شهریور ۱۳۵۸ بعد از شورش در میدان بارفروشان تبریز در اعتراض به دخالت عوامل حکومت جدید در اقتصاد و گرانی هندوانه، گفت: «ما برای هندوانه Read More

می 31, 2026