سایت تجدد
درآمد: جان دیویی (John Dewey، ۱۸۵۹–۱۹۵۲) را می‌توان مؤثرترین فیلسوف آمریکایی نیمه‌ی نخست قرن بیستم دانست. او در زمینه‌های بسیار متنوعی قلم زد: منطق و نظریه‌ی شناخت، روان‌شناسی، آموزش‌وپرورش، اخلاق، سیاست، هنر و دین. با این همه، شهرت عمومی او بیش از همه با آموزش‌وپرورش و دموکراسی گره
درآمد: ویلیام جیمز (William James، ۱۸۴۲–۱۹۱۰) را می‌توان بزرگ‌ترین فیلسوف آمریکایی دوران خود و یکی از بنیان‌گذاران روان‌شناسی علمی در ایالات متحده دانست. او پزشکی بود که به روان‌شناسی رسید، روان‌شناسی‌ای که او را به فلسفه کشاند، و فیلسوفی که تا پایان عمر هرگز تجربه‌ی زنده‌ی انسان را در پای
درآمد: اگر بخواهیم فلسفه‌ی قرن بیستم اروپا را در یک نقشه ترسیم کنیم، نام ادموند هوسرل (Edmund Husserl، ۱۸۵۹–۱۹۳۸) در نقطه‌ای قرار می‌گیرد که چندین مسیر بزرگ از آن آغاز می‌شود: اگزیستانسیالیسم، هرمنوتیک، فلسفه‌ی فرانسوی پس از جنگ، نظریه‌ی انتقادی، جامعه‌شناسی معرفت و حتی بخشی از علوم
درآمد: شارل‌لویی دو سه‌کوندا، بارونِ دو مونتسکیو (۱۶۸۹–۱۷۵۵)، که در فارسی «منتسکیو» نوشته می‌شود، یکی از بنیان‌گذارانِ اندیشه‌ی سیاسیِ مدرن است. اگر امروز در قانونِ اساسیِ بسیاری از کشورها از تفکیکِ قوا و استقلالِ قضایی سخن می‌رود، سایه‌ی او را در پسِ این مفاهیم می‌توان دید. او به قانون و حکومت
درآمد: در میان فیلسوفان سدهٔ بیستم، شمار کسانی که اندیشه‌شان هم در آزمایشگاه‌های علمی و هم در تالارهای پارلمان و هم در کلاس‌های درس حضور داشته باشد، اندک است. کارل ریموند پوپر (۱۹۰۲–۱۹۹۴) یکی از همین اندک‌هاست. او را بیشتر با دو مفهوم می‌شناسند: «ابطال‌پذیری» در فلسفهٔ علم و «جامعهٔ باز»
کیست؟ سیمون دوبووار (۱۹۰۸–۱۹۸۶)، فیلسوف، رمان‌نویس و نظریه‌پرداز فرانسوی؛ زاده و درگذشته در پاریس.مشهورترین اثرش: جنس دوم (۱۹۴۹) — کتابی که واتیکان آن را ممنوع کرد و هنوز مبنای بحث دربارهٔ موقعیت زن است.
کیست؟ جان آرتور پاسمور (۱۹۱۴–۲۰۰۴)، فیلسوف استرالیایی، زادهٔ منلی در حومهٔ سیدنی، درگذشته در کانبرا؛ استاد فلسفهٔ دانشگاه ملی استرالیا. چه‌جور فیلسوفی؟ او نظام فلسفی نساخت.
کیست؟ صدرالدین محمد شیرازی (حدود ۱۵۷۱–۱۶۴۰ میلادی)، مشهور به ملاصدرا و صدرالمتألهین؛ زادهٔ شیراز، درگذشته در بصره در راه بازگشت از سفر حج. چه کرد؟ او چهار جریان فکری جدا — فلسفهٔ مشائی ابن‌سینا، حکمت اشراق سهروردی،
کیست؟ شهاب‌الدین یحیی سهروردی (حدود ۱۱۵۴–۱۱۹۱ میلادی)، زادهٔ سهرورد نزدیک زنجان، کشته‌شده در حلب در حدود سی‌وهفت سالگی. او را شیخ اشراق و نیز شیخ مقتول می‌نامند. چه کرد؟ نظام فلسفی ابن‌سینا را از درون نقد کرد و به‌جای آن فلسفه‌ای ساخت که بنیادش نه «وجود»، بلکه نور است.
میشل فوکو (۱۹۲۶–۱۹۸۴) فیلسوف و تاریخ‌نگار فرانسوی است؛ پرارجاع‌ترین متفکر علوم انسانی در جهان امروز. او خودش را فیلسوف نمی‌دانست، بلکه «تاریخ‌نگار زمان حال»: کسی که گذشته را می‌کاود تا نشان دهد بدیهیات امروز ما از کجا آمده‌اند.
جان لاک (۱۶۳۲–۱۷۰۴) فیلسوف انگلیسی است که هم در شناخت‌شناسی و هم در فلسفه‌ی سیاسی نقطه‌ی عطف به‌شمار می‌رود؛ او را معمولاً «پدر لیبرالیسم کلاسیک» می‌نامند. در جستاری در فهم بشری استدلال می‌کند که هیچ ایده‌ای فطری نیست؛ ذهن نوزاد مثل لوح سفید است
مارتین هایدگر (۱۸۸۹–۱۹۷۶) فیلسوف آلمانی و نویسنده‌ی کتاب مشهور هستی و زمان (۱۹۲۷) است؛ کتابی که مسیر فلسفه‌ی قرن بیستم را تغییر داد. پرسش اصلی او یک پرسش کودکانه اما بنیادی است: «بودن» یعنی چه؟ ما درباره‌ی هزاران چیز حرف می‌زنیم،
کیست؟ دیوید هیوم (۱۷۱۱–۱۷۷۶)، فیلسوف، تاریخ‌نگار و جستارنویس اسکاتلندی؛ چهرهٔ اصلی «روشنگری اسکاتلندی» و به گمان بسیاری بزرگ‌ترین فیلسوفی که به زبان انگلیسی نوشته است.
کیست؟ لودویگ ویتگنشتاین (۱۸۸۹–۱۹۵۱)، فیلسوف اتریشی که بیشتر عمر کاری‌اش را در کمبریج انگلستان گذراند و بسیاری او را تأثیرگذارترین فیلسوف قرن بیستم می‌دانند. پرسش اصلی او چه بود؟ نه «حقیقت چیست؟» بلکه «وقتی حرف می‌زنیم،
ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا (حدود ۹۸۰–۱۰۳۷ میلادی) در نزدیکی بخارا زاده شد و در همدان درگذشت؛ زندگی‌اش در سفر، تبعید، وزارت و حتی زندان گذشت. او هم‌زمان بزرگ‌ترین فیلسوف و بزرگ‌ترین پزشک جهان اسلام بود — ترکیبی که امروز تقریباً غیرممکن است.
ارسطو (۳۸۴–۳۲۲ پیش از میلاد) شاگرد افلاطون، معلم اسکندر مقدونی و بنیان‌گذار مکتب مشائی بود. برخلاف افلاطون که حقیقت را در جهانی فراسوی محسوسات می‌جست، ارسطو گفت حقیقت را باید در همین جهان و در خودِ چیزها یافت.
کارل مارکس (۱۸۱۸–۱۸۸۳) فیلسوف، اقتصاددان، تاریخ‌نگار و روزنامه‌نگار آلمانی بود که بیشتر عمر خود را در تبعید و در فقر گذراند.پرسش اصلی او ساده است: چرا جامعه‌ای که ثروت بی‌سابقه تولید می‌کند، هم‌زمان فقر بی‌سابقه هم تولید می‌کند؟
کیست؟ رنه دکارت (۱۵۹۶–۱۶۵۰)، فیلسوف، ریاضی‌دان و دانشمند فرانسوی؛ او را «پدر فلسفه‌ی مدرن» خوانده‌اند. کار بزرگش: به جای اصلاح دانش موجود، تصمیم گرفت همه‌ی باورهایش را کنار بگذارد و از صفر بنا کند. مشهورترین جمله‌اش: «می‌اندیشم، پس هستم.»
کیست؟ افلاطون (حدود ۴۲۷–۳۴۷ پیش از میلاد)، فیلسوف آتنی، شاگرد سقراط و استاد ارسطو؛ بنیان‌گذار «آکادمی»، نخستین نهاد آموزش عالی جهان غرب. چه نوشت؟ هیچ کتاب درسی یا رساله‌ی خشک؛ حدود سی‌وپنج گفت‌وگو که در آن‌ها آدم‌ها با هم بحث می‌کنند و اغلب بی‌نتیجه از هم جدا می‌شوند.
فریدریش نیچه (۱۸۴۴–۱۹۰۰) پرنقل‌قول‌ترین و بدفهمیده‌ترین فیلسوف تاریخ است. کار اصلی او نه ساختن یک نظام فلسفی، بلکه پرسیدن از خاستگاه ارزش‌ها بود: چه کسی این خوب و بد را ساخت، و به سود چه کسی؟
آرتور شوپنهاور (۱۷۸۸–۱۸۶۰) فیلسوف آلمانی و سرسخت‌ترین دشمن فکری هگل بود. جایی که هگل می‌گفت تاریخ عقلانی است، شوپنهاور گفت در بنیاد جهان هیچ عقلی در کار نیست. ایده‌ی مرکزی او: پشت هر آنچه می‌بینیم، نیرویی کور و بی‌هدف به نام اراده در جریان است
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰–۱۸۳۱) فیلسوف آلمانی است که بیش از هر فیلسوف دیگری بر تفکر دو قرن اخیر — از مارکس تا اگزیستانسیالیسم و نظریه‌ی انتقادی — اثر گذاشته است.
