Category: اندیشه مدرن و فلسفه

استقلال در عصر وابستگی – علی جنوبی

مفهوم استقلال در اندیشه سیاسی، از جمله مفاهیمی است که در طول زمان دچار تحول بنیادین شده و از یک تعریف ساده و کلاسیک به یک پدیده پیچیده، چندلایه و وابسته به شرایط ساختاری نظام بین‌الملل تبدیل شده است. در برداشت‌های سنتی، استقلال عمدتاً به معنای حاکمیت مطلق دولت بر سرزمین، مردم و تصمیم‌گیری‌های خود بدون مداخله خارجی تعریف……ادامه مطلب

نخستین نشست «سووینترن» در مسکو؛ تلاش برای هماهنگی تازه میان نیروهای سوسیالیست جهان

نخستین نشست «شبکه سوسیالیستی بین‌المللی»، موسوم به «سووینترن»، در خانه اتحادیه‌های مسکو آغاز به کار کرد؛ ابتکاری که هدف آن ایجاد و تقویت فضایی برای همکاری میان نیروهایی عنوان شده است که خود را وارث سنت سوسیالیستی و آنچه برگزارکنندگان «تمدن شوروی» می‌نامند، می‌دانند. این نشست با حضور نمایندگانی از بیش از ۱۰۰ سازمان و حزب از……ادامه مطلب

نخبگان ایرانی: از اشتیاق به ساختن تا عادت به امتناع امیر دها

از همکاری نخبگان در ساخت دولت، تا امتناع از اتحاد برای گذار. نخبگان ایرانی در یک قرن گذشته دو تجربه متفاوت را از سر گذرانده‌اند: روزگاری که نجات ایران را در همکاری برای ساختن دولت می‌دیدند، و امروز که بخشی از همان……ادامه مطلب

اشباح لنین – رضا جاسکی

مسبب جنگ، حکومت فاسد و مفسد ولایت‌فقیه است

بیانیه ابوالفضل قدیانی از زندان اوین: بالاخره جنگ به ملت مظلوم ایران تحمیل شد و آثار بی‌نهایت مخرب آن بر مردم بی‌دفاع ایران فرود آمد. جنگی که ملت ایران با تمام وجود آن را دو بار در مقاطع مختلف تجربه کرده است. مردم ایران به روشنی دیده و فهمیده‌اند که جنگ چیزی جز ویرانگری و مرگ و نابودی نیست و آورده‌ای جز فقر، خانمان‌سوزی و آوارگی ندارد.……ادامه مطلب

اگر بخواهیم چپ را بازسازی کنیم، باید با هر دو شکست قرن بیستم تسویه‌حساب کنیم – گفت‌وگو با فیلسوف لیا ایپی، برگردان: نوید اخگر

اگر بخواهیم چپ را بازسازی کنیم، باید با هر دو شکست قرن بیستم تسویه‌حساب کنیم، هم شکست سوسیالیسم دولتی و هم شکست سوسیال‌دموکراسی در شکل متکی به دولت-ملت. سوسیالیسم دولتی به دلیل……ادامه مطلب

بازی بی‌اعتمادی در هرمز طاها پارسا

در نظریه بازی‌ها، مثال ساده‌ای وجود دارد به نام «معضل زندانیان». دو نفر را دستگیر کرده‌اند و جدا از هم بازجویی می‌شوند. هر کدام باید تصمیم بگیرد: سکوت کند یا اعتراف. اگر هر دو سکوت کنند، هر دو مجازات کمی می‌گیرند. اگر یکی اعتراف کند و دیگری سکوت کند، اعتراف‌کننده آزاد می‌شود و دیگری مجازات سنگین می‌گیرد. اگر هر دو اعتراف کنند، هر دو مجازاتی متوسط خواهند داشت.……ادامه مطلب

گاندی، سیاست و خشونت‌پرهیزی دیوید رانسیمن

گاندی در دانشگاه «یوسی‌ال» در لندن در رشته‌ی حقوق تحصیل کرد و وکیل شد. او عضو کانون وکلای «اینر تمپل» (Inner Temple) بود که یکی از مهم‌ترین انجمن‌های حقوقی در بریتانیاست. گاندی مطالعات گسترده‌ای در حوزه‌ی ادبیات غرب، به‌ویژه ادبیات باستان، داشت. او ابتدا به مطالعه‌ی آثار افلاطون پرداخت اما رمان و داستان هم می‌خواند.……ادامه مطلب

هشتمین کنگره حزب چپ اروپا؛ برنامه‌ای تازه و ساختار رهبری جدید

صلح، خلع سلاح، امنیت اجتماعی و همکاری جهانی به‌جای تقابل؛ حزب چپ اروپا می‌خواهد در سال‌های آینده با چنین مطالبات محوری‌ای، هم در سطح اروپا و هم در کشورهای مختلف، حضوری فعال داشته باشد. در هشتمین کنگره این حزب که آخر هفته در بروکسل برگزار شد، نزدیک به ۳۰۰ نماینده راهبردی در این زمینه تصویب کردند. این نمایندگان از ۲۰ کشور آمده بودند و بیش از ۴۰ حزب عضو، ناظر و همکار حزب چپ……ادامه مطلب

سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی نویسنده بزرگ روس در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی – یوری پوشچایف، برگردان. رحیم کاکایی

جنبه‌های خاصی از کار او را حتی در ارتدوکس‌ترین دوران استالین پذیرفته و مثبت ارزیابی کرده‌اند. به طور کلی، سرنوشت آثار داستایفسکی در دوران شوروی، شکلی که به خود گرفت و چگونگی تکامل این شکل در ایدئولوژی و فلسفه شوروی، از جمله در میان نمایندگان برجسته به اصطلاح مارکسیسم خلاق، موضوعی جداگانه، پیچیده، بسیار جالب و چندوجهی است.……ادامه مطلب

پیوندهای هوش مصنوعی و حکومت ها

افزایش قدرت و نقش صنعت فناوری آمریکا را چگونه می توان درک کرد؟ در نشریات از مفاهیم «فئودالیسم فناوری»، «روشنایی‌های تاریک» و «فناوری فاشیستی» برای تشریح این نفوذ و رسوخ جاری نام برده می شود. یک چشم انداز تاریخی ایده ای قدیمی تر را مطرح می سازد، ایده ای که استحکام بیشتری نیز دارد و امپریالیسم نامیده می شود.……ادامه مطلب

اسپانیا، همایش «بسیج جهانی مترقی» و «دفاع از دموکراسی»، لولا و سانچز در خط مقدم مقابله با موج راست افراطی

رهبران چپ‌گرا و مترقی از سراسر جهان در بارسلونا گرد هم آمده‌اند تا در برابر اوج‌گیری راست افراطی و تهدیدهای فزاینده علیه دموکراسی، به دنبال هماهنگی و بسیج مشترک باشند. این نشست‌ها به ابتکار پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، و لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهوری برزیل، در روزهای جمعه و شنبه برگزار می‌شود و بر دفاع از چندجانبه‌گرایی و تقویت همکاری……ادامه مطلب

ما در دلِ یک ضدانقلاب زندگی می‌کنیم – گفت‌وگو میان ژاک رانسیر و ماریا کاکوگیانی، ترجمه‌ی: هنگامه هویدا

به مناسبتِ مقدمه‌ای که ژاک رانسیر بر ترجمه و انتشارِ یونانیِ مجموعه‌ای از نوشته‌هایش نگاشته است،[*] ماریا کاکوگیانی،[۱] که ما نیز به‌تازگی کتابِ زیر آسمانِ پرستاره، شبی تابستانی: تأملاتی درباره‌ی آنارشی و انقلاب[۲] را از او منتشر کرده‌ایم، با این فیلسوف به گفت‌وگو نشسته است.……ادامه مطلب

داشتن یا نداشتن شرف: مسئله این نیست! محمود صباحی

پیشکش به دکتر قربانِ عباسی؛ انسانی شریف که به جُرمِ پریستاری از حقیقت در بند است. واژگان «باشرف» و «بی‌شرف» از پرکاربردترین تعابیر در زیستِ روزمره‌ی ما هستند؛ کلماتی که پیش از تأمل در معنای عمیق‌شان، غالباً به قصدِ قضاوت، طرد یا تهییج به کار می‌روند. فقدانِ درکِ دقیق از مرزهای معناییِ واژه‌ی «شرف» سبب شده تا در جامعه‌ی ما، این مفهوم در ابهامی ارزشی……ادامه مطلب

دوقطبی شدن جامعه؛ علل، عوارض و پیامدها احمد فعال

در معنای جامعه دوقطبی شده. جامعه‌های باز و آزاد، جامعه‌هایی هستند که در آن افکار و آراء مختلف و متضاد به طور مسالمت‌آمیز فعالیت دارند. مراد من از دوقطبی شدن در اینجا، وجود افکار و آراء و نحله‌های متضاد نیست، که حتی ممکن است رویه رادیکال و خصومت‌آمیزی با یکدیگر داشته باشند. اینها امور طبیعی در هر جامعه باز و آزاد است.……ادامه مطلب

«جنگ میهنی» یا «مبارزه‌ی طبقاتی»؟ در رویارویی با جنگ امپریالیسم علیه ایران – یاشار دارالشفاء

مسئله فقط این نیست که «امپریالیسم بد است» یا «رژیم داخلی سرکوب‌گر است. دعوا بر سر این است که معیار سیاست مستقل چپ در جنگ چیست. آیا معیار اصلی، صف‌بندی میان دولت‌هاست، یا صف‌بندی میان طبقات؟ و آیا «استقلال سیاسیِ دولت» به‌خودی‌خود برای تبدیل یک جنگ به «جنگ میهنی» کافی است، یا نه؟……ادامه مطلب

مفهوم حرامزاده و کاربردهای آن در تاریخ و سیاست – اسد سیف

شعارها چه می‌گویند؟ در کاربرد واژگان آگاهی چه نقشی دارد؟ آیا می‌توان با افکاری سنتی به جهان مدرن گام گذاشت؟ مفهوم سیاسی واژگانی چون “وطن‌فروش”، “حرامزاده”، “بی‌شرف”، “خائن” و “میهن‌پرست” که این روزها فراوان شنیده می‌شوند، چیست. با چنین پرسش‌هایی نگاهی دارم به کاربرد واژه “حرامزده” در خیزش‌های مردم در این سال‌ها. ……ادامه مطلب

زرتشت تاریخی و جهان او / یک کمال آذری

انقلاب زرتشت : پیشگفتار : این پژوهش به‌صورت تاریخ‌نگاری متعارف نوشته نشده است، بلکه به‌عنوان نظریه‌ای سیاسی است که از تاریخ به‌شیوه‌ای تبارشناسانه بهره می‌گیرد. هدف آن اثبات تک‌تک زنجیره‌های تأثیرگذاری نیست، بلکه بازیابی یک دستور زبان بدیلِ تمدنی برای مشروعیت است که در انقلاب اخلاقی زرتشت ریشه دارد.……ادامه مطلب