Category: جامعه شناسی

اعتبار در پژوهش های پدیدارشناختی مهوش لطفی1، کرم حبیب پور گتابی2، صلاح الدین قادری3

چکیده: دغدغه ی این مقاله مسائل مربوط به «اعتبار» در پژوهش پدیدارشناختی است. پدیدارشناسی کوششی برای غنابخشیدن به جهانجهانِ تجربه است و در طول سالیان از تأکید صرف بر «توصیف محض» به تمرکز بر تفسیرِ……ادامه مطلب

کن لوچ و بازگشت به «من، دنیل بلیک»؛ جامعه تا کجا می‌تواند فقر، گرسنگی و تحقیر فرودستان را عادی کند؟

ده سال پس از نمایش فیلم «من، دنیل بلیک»، کن لوچ بار دیگر به یکی از تکان‌دهنده‌ترین صحنه‌های آن بازگشته است؛ صحنه‌ای که در آن «کیتی»، از شدت گرسنگی، کنسرو لوبیا را در دستش خالی می‌کند و همان‌جا آن را سرد و……ادامه مطلب

کودکان، راویان خاموش جنگ افرا آزاد

در روزهایی که واژه‌ی «جنگ» از سطح خبرها پایین می‌آید و وارد زبان روزمره‌ی خانواده‌ها می‌شود، کودکان نخستین کسانی‌اند که با پرسش‌های بی‌واسطه و صادقانه، شکاف میان واقعیت و توضیح را آشکار می‌کنند.……ادامه مطلب

ایران پس از جنگ: آرامش ظاهری شهرها، ترس عمیقی که زیر پوست جامعه می‌دود

در خیابان‌ها، زندگی انگار هنوز نفس می‌کشد. پارک‌های تهران در صبح‌های روشن بهاری پر از خانواده‌هایی است که دور بساط نشسته‌اند، جوان‌هایی که ورزش می‌کنند و کافه‌هایی که صندلی‌هایشان خالی نمانده است. مغازه‌ها بازند، رستوران‌ها کار می‌کنند و اداره‌های دولتی هم هنوز سر پا هستند.……ادامه مطلب

در محفل دوستان – رضا جاسکی

آنچه مسلم است این است که رضا پهلوی هنگام حضور در پارلمان سوئد، خود را در محفل دوستان می‌یابد. حزب دموکرات‌های سوئد سال‌ها از او حمایت کرده است. طرفداران تازه‌نفس دموکرات‌های مسیحی رضا پهلوی، وی را در مبارزه بر علیه اسلام و دفاع از هر جنایت اسرائیل، فردی بسیار قابل اعتماد می‌دانند.……ادامه مطلب

ابتذال شر، به هر سو که نگری! محمود تجلی‌مهر

ویژگی «ابتذال شر» در این است: اگر آن را نشناسی، آن را احیاناً در خود داری.گمان نمی‌کردم که روزی باید وقت گذاشت و درباره «ابتذال شر» نوشت؛ واژه‌ای که به گمان من در زمره الفبای سیاسی بنیادی به شمار می‌رود. اما این روزها که در آنچه در جامعه ایرانی می‌گذرد، در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دقیق می‌شوم، کم‌کم به تردید رسیده‌ام که این واژه برای جامعه سیاسی……ادامه مطلب

بقای زخمی امیر دها

جمهوری اسلامی در تعادل ناپایدار، اپوزیسیون در برابر یک فرصت تاریخی: جمهوری اسلامی در بهار ۲۰۲۶، نه در آستانه فروپاشی است و نه در مسیر ثبات. آنچه شکل گرفته، وضعیتی است که می‌توان آن را «بقای زخمی» نامید: نظامی که هنوز سرپاست، اما نشانه‌های فرسایش نیز در همه اجزای آن دیده می‌شود.……ادامه مطلب

بدن و قدرت در ایران: از پای داریوش تا موی زنان امروز مهدی افروزمنش

در دهه‌های اخیر، مفهوم «بدنمندی»  (Embodiment)به یکی از محورهای اساسیِ بازاندیشی در علوم انسانی بدل شده است. برخلاف تفکر دکارتی که بدن را در تقابل با ذهن و به‌مثابهی ابژه‌ای منفعل تلقی می‌کرد، رویکردهای معاصر، بدن را نه حاشیه‌ی سوژه بلکه یکی از اصلی‌ترین میدان‌های تولید معنا، تجربه و قدرت می‌دانند. بدن در این چارچوب، صرفاً ابزار شناخت یا……ادامه مطلب

در میدان نبردِ اطلاعاتی آیا راستی‌آزمایی کاری است عبث؟ معصومه ناصری

در مرور شبکه‌های اجتماعی، میزان توقف من روی هر پست، مثل بسیاری دیگر از کاربران، حدود سه ثانیه است. تنها زمانی این توقف طولانی‌تر می‌شود که ناچارم به جزئیات تصویرها و حساب‌ها دقت کنم تا مطمئن شوم آن چیزی که ادعا می‌شود «واقعیت» است، آیا واقعاً «واقعیت» است یا نسخه‌ای از واقعیت است که کسی با اهداف سیاسی تولید کرده است.……ادامه مطلب

راب گرامس، نویسنده «نگاه بورژوایی»: «سینما طبقات فرودست را یا محو می‌کند یا به کاریکاتور بدل می‌سازد»

بورژوازی چگونه از موضعی مسلط، که خود را عام و جهانشمول جا می‌زند، شیوه‌ی خاص خود را برای فیلم‌برداری و روایت جهان تحمیل می‌کند؟ راب گرامس، روزنامه‌نگار و شیفته‌ی سینما، در کتابی……ادامه مطلب

شروع جنگ جهانی دوم با ترفندی از هیتلر نادر دولتشاهی

بخش اول: جنگ جهانی دوم با یک نقشه دقیق، یک دروغ بزرگ و بی سابقه هیتلر آغاز شد. برای درک چگونگی شروع این فاجعه باید به وقایعی نگاه کرد که در آخرین ساعات صلح در اروپا رخ داد. آلمان نازی به رهبری آدولف هیتلر سال‌ها بود که خود را برای بازپس‌گیری سرزمین‌هایی که در جنگ جهانی اول از دست داده بود آماده می‌کرد.……ادامه مطلب

ژئوپلیتیک زوال امپراتوری و نبرد برای هژمونی دلار پروفسور جیانگ

ایرانی‌ها گفته‌اند که هدفشان رساندن قیمت نفت به ۲۰۰ دلار در هر بشکه است. اگر ترامپ خاورمیانه را ترک کند، اساساً امپراتوری آمریکا فرو می‌پاشد. استفاده از نیروی نظامی برای حل یک مسئله اقتصادی بسیار پرخطر است. صرف یادآوری اینکه شما یک ارتش بزرگ دارید کافی نیست، بلکه باید ایران را تحت کنترل درآورید.……ادامه مطلب

چرا دین نمی‌تواند پایه دمکراسی باشد؟

به سه دلیل دین نمی‌تواند پایه دمکراسی باشد: اول اینکه نقش دین ایجاد دموکراسی نیست. هیچ دینی وجود ندارد که رسالت خود را ایجاد دموکراسی یا حتی بسط آن اعلام کرده باشد. آیا کسی دینی می‌شناسد که پیامبرش وعده دمکراسی به پیروانش داده باشد؟ اگر چنین نیست، بنابراین اصولاً بحث دین و دمکراسی و به‌طور مشخص‌تر اسلام و دمکراسی که این‌همه کتاب و مقاله راجع به آن نوشته……ادامه مطلب

تفاوت لیبرال دموکراسی و سوسیال‌دموکراسی

پیش از پرداختن به موضوع به تعریف لیبرال دموکراسی پرداخته شد. لیبرال دموکراسی از دو جزء لیبرالیسم و دموکراسی تشکیل‌شده است. لیبرالیسم یعنی شناخت حق انسان به آزادی، به مالکیت و امنیت نفس خود و حق انسان به اینکه استعدادهایش را پرورش دهد و تا آنجا که می‌تواند پیش ببرد. لیبرالیسم عبارت است از یک سلسله حقوق جدانشدنی فرد انسانی که آزادی……ادامه مطلب

آیا می‌توان بر سر اختلاف‌ها به توافق رسید؟ هامون نیشابوری

در جهانی که قطبی‌شدن به یکی از شاخصه‌های جهانشمولِ زیستِ جمعی مبدل شده است و پدیده‌هایی مانند اخبار جعلی به آن دامن می‌زنند،‌ اختلاف نظر دیگر صرفاً نشانه‌ی تکثر آراء نیست بلکه می‌تواند عاملی برای بروز نزاع و خشونت باشد یا دست‌کم همبستگی اجتماعی را شدیداً تضعیف کند. جهانی‌شدن و فناوری‌های این دوران به رغم از میان برداشتن فاصله‌ی فیزیکی، ……ادامه مطلب

هبوطِ آگاهانه؛ تبارشناسیِ انحراف در فلسفه سیاسی مدرن چگونه ماکیاولی، هابز و لاک، «فضیلت» را قربانی کردند تا «امنیت» و «رفاه» را پادشاه کنند؟

تاریخ فلسفه سیاسی، داستانِ یک گسست بزرگ است؛ شکافی عمیق میان «آنچه باید باشد» و «آنچه هست». برای قرن‌ها، فلاسفه کلاسیک -از آکادمیِ افلاطون تا صومعه‌های قرون‌وسطی-……ادامه مطلب

زبان، قدرت و اندیشیدن – اسد سیف

در قلب زبان فاشیستی، ساختن یک «ما»ی خالص و یک «دیگری» تهدیدکننده قرار دارد. کلمپرر به‌خوبی نشان می‌دهد که این «ما» اغلب مبهم و انتزاعی است، اما درست به همین دلیل کارآمد است: هرکس می‌تواند خود را در آن ببیند، بی‌آن‌که دقیقاً بداند چه کسی بیرون گذاشته می‌شود.……ادامه مطلب