Category: اندیشه مدرن و فلسفه

کمونیست‌‌های کرالا و اسلام ب. بی‌نیاز (داریوش)

کرالا (Kerala)، یکی از ۲۸ ایالت هند است. جمعیت این ایالت از جمعیت زمان انقلاب اسلامی در ایران بیشتر و چیزی حدودی ۳۷ میلیون نفر است. در سال ۱۹۵۷ کمونیست‌های کرالا[۱] موفق شدند که از طریق انتخابات آزاد به قدرت برسند. آنها نخستین مارکسیست‌ها در جهان بودند که توانستند از طریق راه‌های دموکراتیک به کسب قدرت سیاسی نایل شوند. از سال ۱۹۵۷ تا کنون، این کمونیست‌ها یا به تنهایی یا در……ادامه مطلب

«سیاره‌ی دزدیده‌شده‌ی من»؛ جدال حافظه و فراموشی فرحناز شریفی در گفت‌وگو با سپهر عاطفی

این جدال حافظه و فراموشی ا‌ست، نمایش زندگی‌ای که در حوزه‌های عمومی به گروگان گرفته شده اما هنوز در حوزه‌های خصوصی ادامه دارد. روایتی شخصی و در عین حال تاریخ تجربه‌ای جمعی از آنچه در ۴۵ سالِ گذشته بر زنانِ ایران رفته است، و البته نه تنها بر زنان بلکه بر آزادی و زندگی در معمولی‌ترین معنای کلمه.……ادامه مطلب

در سوگ هم‌اندیش جوان‌سال، آرش رحمانی

چند روزی است از خبر جگرسوز و ناباورانه مرگ مشکوک مهندس آرش رحمانی، هموند دیرپای جبهه ملی ایران در شوک و اندوهی بی‌پایان هستیم. آرش رحمانی از جوانی به جبهه ملی ایران پیوست و به خاطر درایت و دانشش، به عنوان مسئول سازمان دانش آموختگان جبهه ملی ایران انتخاب شد. پس از آن علیرغم مخالفت عده‌ای در جبهه ملی با بکارگیری نیروهای جوان، همراه چهار تن از دیگر هموندان جوان، به عضویت دفتر پژوهش‌های جبهه ملی ایران وابسته به هیئت رهبری منصوب شد و این گروه خون تازه‌ای در کالبد جبهه ملی دمیدند.……ادامه مطلب

محاکمه‌ی مارکس و انگلس – رضا جاسکی

یا عدالت یا صلح، اما نه هر دو مایکل گولدفارب

«بدون عدالت صلح در کار نخواهد بود!» این شعاری است که حامیان فلسطین در راه‌پیمایی‌ در شهرهای اروپا و آمریکا فریاد می‌زنند. از ۷ اکتبر، زمانی که حمله‌ی بی‌رحمانه‌ی حماس به جنوب اسرائیل، این کشور را به تخریب غزه برانگیخت، تظاهرات‌کنندگان این کلمات را فریاد زده‌اند و آن‌ها را بر پلاکاردهای خود حمل کرده‌اند. این شعار جدیدی نیست اما مناسب زمانه‌ی ماست. واژه‌هایش ضرب‌آهنگ خاصی دارند، افت‌وخیز آهنگینی که تکرارش به حرکتِ رو به جلوی تظاهرات‌کنندگان کمک می‌کند.……ادامه مطلب

گزارش همبستگی سوسیالیستی با کارگران ایران– فرانسه از بیست سال حمایت از جنبش کارگری در ایران

به کارگران و فعالان کارگری ایران دوستان گرامی: همه در جریان اعلام موجودیت “کنفدراسیون کار- خارج از کشور” هستید که با عضویت تعدادی به اندازه انگشتان دست یکشبه مثل قارچ از زیر زمین سر بر آورده است. چرائی و……ادامه مطلب

جنبش زنان در سالی که گذشت: از مقاومت‌های فردی تا هسته‌های زیرزمینی مریم فومنی

جنبش زنان در سالی که گذشت، چهره‌ای متفاوت از قبل داشت. در فضای پس از سرکوب خیزش «زن، زندگی، آزادی»، جنبش زنان از شیوه‌های فعالیت پیشین فاصله گرفته است و با روش‌هایی جدید به تلاش برای برابریِ ……ادامه مطلب

«مادربزرگهای سرخ» جنبش بین المللی زنان؛ نقش فراموش شده فمینیست های کشورهای شرق و جنوب – ترجمه ی: مرمر کبیر

«حق گرفتنی است نه دادنی»؛ یک قرن جنبش زنان در ترکیه فوندا شِنول

در روایت‌های تاریخیِ رسمیِ ترکیه، مبارزه‌ی زنان برای رهایی از ستم مردسالاری با تأسیس نظام «جمهوری» آغاز می‌شود. مطابق این دیدگاهِ «سکولار، جمهوری‌خواه و مدرنیست»، «پدران بنیانگذارِ» جمهوری حقوق گوناگونی به زنان اعطا کردند و در دستیابی به جایگاهی برابر بهمثابه‌ی شهروند به آنان یاری رساندند و راهشان را به سوی آزادی بهمثابه‌ی فرد هموار کردند. آنچه بعدها «فمینیسم دولتی» نامیده شد……ادامه مطلب

رابطه ستم با استثمار! چرا نظام سرمایه‌داری نمی‌تواند بدون ستم بر زن تولید و بازتولید شود؟ – امید بهرنگ

چشم‌انداز ایران در آیینه نظریه‌های گذار هادی زمانی مارس ۲۰۲۴

از انقلاب مشروطیت تا کنون ایران تحولات سیاسی شگرفی را تجربه کرده است. آیا توسعه سیاسی ایران، پس از این فراز و نشیب‌ها و تلاش‌های خستگی ناپذیر برای دستیابی به دموکراسی، سرانجام در مسیر دموکراسی قرار خواهد گرفت؟ آیا می‌توان پیش‌بینی کرد که این گذار چگونه صورت خواهد گرفت؟ اگر دموکراسی در ایران شکوفا شود، آیا پایدار خواهد بود؟ پاسخ قاطع به این سوال‌ها احتمالا غیر ممکن است. اما از تجربه کشورهایی که این مسیر را طی کرده‌اند می‌توان آموخت. بی‌شک، شناخت موانع احتمالی و تلاش برای رفع آن‌ها می‌تواند راه رسیدن به هدف نهایی را هموار سازد.……ادامه مطلب

کدام جنبش؟ کدام مجمع؟ – کاظم فرج‌الهی

از نزدیک به نیم‌قرن پیش بحران اقتصادی و عمومی عمیقی همه‌ی عرصه‌های جامعه‌ی ما را درنوردیده است. بحرانی که بخشی از آن ساختاری و زاییده‌ی نظام سرمایه‌داری و بخشی دیگر متأثر از سیاست‌های ویژه‌ی حاکمیت و دولت‌های مختلف است. بدون در نظر گرفتن فراز و فرودهای متأثر از سیاست‌های مقطعیِ دوره‌های هشت‌ساله‌ی دولت‌های مختلف، شکل عمومی بروز این بحران رکود تورمی و به‌گفته‌ی دکتر……ادامه مطلب

آرای باطله تا حدود ۲۰ درصد پیش رفته است!

یک فعال سیاسی اصولگرا گفت: رقم رأی باطله در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳ درصد بود که به نظر می‌رسد در انتخابات امسال تاحدود ۲۰ درصد پیش رفته است. محمد مهاجری، در گفتگو با ایلنا در پاسخ به این سوال که با توجه به نتیجه رخ داده در انتخابات آیا آماری که از مشارکت مردم در انتخابات به دست آمد قابل پیش بینی بود، گفت: جریانی که رأی آورده رأی ۸ سال پیش را آورد و جریانی که رأی نیاورد، به دلیل عدم حضور اکثریت مردم در انتخابات شکست خورده است. به نظرم عدم حضور اکثریت مردم در انتخابات قابل پیش‌بینی بود؛ نظرسنجی‌ها هم این روند را تأیید می‌کرد.……ادامه مطلب

در کشور شوراها (بخش سوم) سعید سلامی

هدف این نوشتارها این است که دیده‌ها و تجربه‌های خود را از سال‌هایی که در آذربایجان شوروی زیستم با شما در میان بگذارم؛ نه به قصد صرفا روایت آن‌چه بر ما گذشت، یا افشاگری کسی یا جریانی، بلکه شجاعت نگاه بی‌پیرایه به خود در آیینۀ واقعیات و بازنگری از درون، به سیستمی که ظهور و سقوط آن به بهای جان میلیون‌ها (تکرار می‌کنم، میلیون‌ها) انسان و از بین رفتن امکانات عظیم مادی و معنوی بخش قابل توجهی از سیارۀ زمین تمام شد.……ادامه مطلب

ترامپیسم ایرانی محمدرضا نیکفر

حتماً قند در دل طرفداران ایرانی ترامپ آب شده از اینکه او یک مرحله‌ی مهم از مبارزه‌ی انتخاباتی در آمریکا برای رفتن مجدد به کاخ سفید را با موفقیت طی کرده و دیگر به نظر می‌رسد کاندیدای حزب جمهوری‌خواه در انتخابات ریاست جمهوری باشد. بهانه‌ای برای تأمل بر پدیده‌ی ترامپیسم ایرانی.……ادامه مطلب

اندر احوال حسن کامشاد؛ عمری در خدمت فلسفه و تاریخ سیروس علی‌نژاد

پنجاه سال پیش، وقتی خبرنگار دانشگاهی بودم، نامش را اول بار در دانشگاه تهران شنیدم. کسی به من گفت کتاب تاریخ چیست، اثر اِی. اچ. کار، به ترجمه‌ی حسن کامشاد منتشر شده و کتاب خوبی است. رفتم کتاب را خریدم و هنوز آن را دارم. اما این من تنها نبودم که نام حسن کامشاد را اول بار در ارتباط با ترجمه‌ی آن کتاب شنیدم. مورخ برجستهای مثل عباس امانت هم نامِ او را روی همین کتاب دیده بود و بعدها به خودِ او گفت «من شما را از کتاب تاریخ چیست میشناسم. باور میکنید که این اثر مرا ترغیب کرد ]که[ بروم تاریخ بخوانم؟»……ادامه مطلب

چپ و سیاست هویت‌محور: رقابت بر سر قربانی‌بودن اوا ایلوز

ما چپ‌ها زمانی همراه با هم برای ارزش‌های جهان‌شمول می‌جنگیدیم. اما امروز چیزی باقی نمانده جز رقابت بر سر رنج و خودستاییِ بیمارگونه. برندگان این بازی در منتهی‌الیه راست ایستاده‌اند. توضیح مترجم:اوا ایلوز جامعه‌شناس ……ادامه مطلب

اعلام به رسمیت شناختن کشور فلسطین؛ کاری که واشنگتن می تواند انجام دهد، آیا بایدن چنین خواهد کرد؟

دولت اسرائیل به رهبری نتانیاهو بارها آشکارا اعلام کرده که با تشکیل کشور فلسطین مخالف است و تا همین امروز حتی به بهای پذیرش اتهام نسل کشی از طریق نهادهای حقوقی بین المللی و کشتار ده ها هزار فلسطینی در غزه ……ادامه مطلب

سونامی آرای باطله؛ سردرگمی حکومت در دستکاری نتایج رای گیری

دو روز بعد از انتخابات روز جمعه ۱۱ اسفند، هنوز هیچ اطلاعات رسمی ای پیرامون میزان مشارکت در این انتخابات از سوی ستاد برگزاری انتخابات و وزارت کشور اعلام نشده و رسانه های حکومتی به طور هماهنگ از شرکت ۴۱ درصدی مردم در این انتخابات خبر می دهند.……ادامه مطلب

توماش ماساریک؛ فیلسوفی که حکومت را به مردمش بازگرداند هرمز دیّار

«در عالم سیاست هم آسیاب‌های خدا آهسته اما درست کار می‌کنند.»[۱] (ت.گ. ماساریک) اگر قرار بود تنها یک نفر این آرزوی افلاطون را برآورده سازد که «زمامدار باید فیلسوف باشد»[2] او همانا توماش ماساریک، بنیان‌گذار و ……ادامه مطلب

فضای انتخاباتی در میان مردم تهران؛ انتخابات؟ بی خيال بابا!

علی خامنه ای رهبر حکومت گفته است «فضای انتخاباتی پرشور» باشد، انصاف نیوز در یک گزارش میدانی نظر مردم تهران درباره ی انتخابات جمعه را جویا شده‌است. گفت‌وگوها از ۵۰ نفر خانم و آقای بالای ۳۰سال در چهارراه ولیعصر……ادامه مطلب

از میمون تا هوش مصنوعی (بخش هفت) ب. بی‌نیاز (داریوش)

در بخش پیش به پیش‌شرط‌های فنی و فناوری پرداختیم و نشان داده شد که برای رسیدن به هوش فراگیر مصنوعی هنوز به چند دهه نیازمندیم زیرا دو مشکل اساسی فناوری باید برطرف شوند: کمبود انرژی و ابزارهای ذخیره‌سازی نوین که بتوانند این حجم عظیم از داده‌ها را ذخیره کنند. در اینجا به پیش‌شرط‌های دیگر پرداخته می‌شود.……ادامه مطلب