در یک شب ژانویهی سال ۱۹۹۲ در آشپزخانه نشسته بودم و کتابی مصور میخواندم. کلودیا، خواهر بزرگترم، بهدنبال کاری در بازارچهی محله درست قبل از تعطیلشدنِ آن از خانه خارج شد. درحالیکه خداحافظی میکرد و در را میبست صدای بههمخوردن کلیدهایش را شنیدم، صدای قدمهای پایش را که شتابان از پلهها پایین میرفت. یک دقیقهی بعد، صدای درِ گاراژ را شنیدم که پس از بیرونبردن دوچرخهاش محکم بسته ……ادامه مطلب
جایگاه “پسر خدا” را نه تنها در فرهنگ یونانی، بلکه در منابع یهودی نیز میتوان یافت. این نام اما در این دو فرهنگ به دو مفهوم کاملاً متفاوت برداشت میشد. در برنامهٔ «پرگار بیبیسی» در اینمورد گفتم، که در زبانهای شرقی رابطهٔ میان مفاهیم، میتوانست به بگونهٔ روابط انسانی بیان شده و توضیح داده شود. مثال من در اینباره این بود، که در فرهنگ شرقی، یک دروغگو را میتوان با عنوان «پسر دروغ» (بن الکذب)، یعنی ……ادامه مطلب
سید قشوع، روزنامهنگار و نویسنده عرب اسرائیلی در مصاحبه با روزنامه فرانکفورتر آلگمایته آلمان درباره وحشت فلسطینیها از گفتوگو درباره جنگ غزه، وضعیت شکننده عربهای اسرائیلی و محدودیتهای ادبیات در بیان وضع موجود صحبت میکند. قشوع که اکنون به آمریکا مهاجرت کرده و در دانشگاههای آمریکا تدریس میکند، در روزنامه هاآرتص اسرائیل دارای یک ستون ثابت بود. او در این ستون تلاش میکرد شهروندان ……ادامه مطلب
سالانه حدود ۴ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا «فقط در تهران» جان میسپارند. مسلماً همهی این افراد که آدمهای پیر یا بیمار نبودهاند. البته که آلودگی رفتهرفته انسان سالم را بیمار هم میکند. زیرا این آلودگی به طور میانگین ۵ سال از ……ادامه مطلب
دموکراسی فرایند بیپایانِ دخالتگریِ مستقیمِ افراد گوناگون و برابر در جامعه است. بدون نمایندگی. به صورت فردی، جمعی، جنبشی و مشارکتی. با اختلافها، اشتراکها و تضادهایِشان. برای ادارهی امور از تصمیم تا اجرا. برای تغییر اوضاع خود و جامعه. با ایجاد شکلهای نوین زندگی از هماکنون و در هرجا. به گونهای خودمختار و خودگردان. در آزادی و برابری. جدا و مستقل از قدرتهای بَرین و اقتدارگرا چون دولت، حکومت، دین، مذهب، سرمایه و مالکیت……ادامه مطلب
مقاله «راز بقا» در دو بخش تنظیم شده است: بخش اول تلاش دارد تا به بررسی نظرات متفکران بزرگ سده پیش در پاسخ به پرسش: چرا با وجود ظلم و استثمار شدید فرودستان توسط طبقه حاکم، طبقات تحت سلطه موفق به سرنگونی طبقه حاکم نمیشوند؟ چرا شورش نمیکنند و یا چرا بر خلاف منافع خود به احزاب دست راستی رای میدهند؟ بپردازد. در این بخش تاملی به مشکلات برخی از این نظرات که همگی در……ادامه مطلب
جمشید ملکپور از کتابش که به تازگی برگزیده جایزه «مهرگان» شده، داستاننویس شدنش بعد از کار در حوزه نمایش، پایان جستوجوی ۴۶ ساله، اعتیاد موبایلی تا ناشران مافیایی، تنها جایی که بخت به او لبخند زده، وضعیت ادبیات داستانی و تاثیر جایزههای ادبی میگوید. باریخ نیوز : «اپرای خاموشی صدا در تالار رودکی» نوشته جمشید ملکپور، داستاننویس، پژوهشگر، کارگردان و استاد دانشکده هنرهای دراماتیک در ……ادامه مطلب
در حالیکه اکثر کشورهای جهان شب گذشته اغاز سال نو را جشن میگرفتند و مراسم شادی مردم در خیابانها ساعتها ادامه داشت با رشد درگیری در خاورمیانه و در دریای سرخ به نظر میرسد که جمهوری اسلامی با یک بازی محاسبه نشده و حمایت از نیروهای نیابتی در لبنان و یمن کشور را در معرض خطر جدیدی قرار داده است که ممکن است تداوم این وضعیت خطرات فراوانی به همراه داشته باشد. روز گذشته ستاد ……ادامه مطلب
از ابتدای محاکمه حمید نوری در سوئد بحث معامله بر سر او در فضای مجازی مطرح بود. تایید حکم حبس ابد او نیز به این شایعه پایان نداد. ایرج مصداقی، عامل اصلی بازداشت حمید نوری، این فرض و سناریوهای مختلف آن را بررسی کرده است. صدور حکم دادگاه تجدیدنظر استکهلم و محکومیت دوباره حمید نوری به حبس ابد، صرفنظر از اینکه در آینده چه رخ دهد، پیروزی بزرگ جنبش دادخواهی است.……ادامه مطلب
هویت شوروی قرار بود، به تدریج بر تعلقات ملی که به عنوان پسمانده های دوران گذشته، تصور می شد و سوسیالیسم آنها را کاهش خواهد داد، غلبه پیدا بکند. این پروژه با موفقیت نسبی انجام شد، به ویژه در میان روس ها که زبان شان به عنوان زبان مشترک اتحاد جماهیر شوروی و حتی سوسیالیسم جهانی تثبیت گردید. سپس، اوکراین به همراه روسیه، بلاروس و حکومت کوتاه عمر قفقاز یکی از اعضای موسس دولت شوروی شناخته می شد……ادامه مطلب
ما در هفته های اخیر در جریان جزئیات بسیاری در این باره قرار گرفته ایم که چگونه ایالات متحده جلوی توافقی میان اوکرایین و روسیه را گرفت، توافقی که می توانست اوکرایین را از این جنگ در امان نگه دارد. ایالات متحده جلوی این توافق را گرفت و به اوکرایینی ها گفت باید به جنگ ادامه دهید. اوکرایینی ها صدها هزار نفر از دست داده اند. اکنون به آخر خط رسیده اند. شرم آور است برای بایدن که باعث این وضع شد. او بود که……ادامه مطلب
تاریخ عبارت است از وقوع و خودآگاهی از وقوع، و پدیدۀ انقلاب به مثابۀ بنیادیترین و عمیقترین وجه خودآگاهی انسان از خود، دیگری، جامعه و طبیعت حدوث مییابد و در هستی متبلور میشود. انگار با بیدارشدن انسان و جامعه، هستی بیدار میشود و بر خود واقف میگردد. این پدیدۀ عظیم تاریخی (حدوث انقلاب)، یعنی آگاهی کنشمند آدمی در زیست جهانِ اجتماعی، در واقع پدیدارشدن هستی بر قامتی تازه است و در……ادامه مطلب
پانزده ماه از آغاز رستاخیز مهسا میگذرد. هرچند دستاوردهای این رستاخیز فرهنگی سیاسی چنان سترگ بود، که تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران را به دو بخش پیش و پس از خود تقسیم کرد، اما اخیراً در خارج از کشور پشتیبانی فعال ایرانیان از آن تا حدی افت کرده است. همین نیز پس از تهاجم وحشیانه و بینظیر رژیم باعث شد که رستاخیز مهسا در ایران نیز از پیروزی بازماند، هرچند که همچنان تنها گزینش واقعی برای گذار از حکومت فاشیسم اسلامی است.……ادامه مطلب
کار دیگر دردِ ما را دوا نمیکند. یا، به هر روی دردِ بیشترِ ما را. امروزه در مقایسه با هر زمانی در ۲۰ سال گذشته عدهی بیشتری از افراد به سبب کمیِ دستمزد و ترفیع نگرفتن شغلشان را رها میکنند. البته این جای تعجب ندارد اگر ملاحظه کنیم که «دستمزدهای واقعی» ــ میانگین نرخ ساعتی با در نظر گرفتن تورم ــ برای کسانی که مدیر نیستند درست سه سال پیش مثل اوایل دههی ۱۹۷۰ بود. در همان حال، اهمیت فزایندهی……ادامه مطلب
نوشته ای که در زیر مطالعه خواهید کرد بازنویسی مقاله ای ست که شش سال پیش منتشر شده است. مراجعه مجدد به آن و تجدید نظر در نکاتش، آنهم در آستانه سال جدید میلادی، بخاطر نیاز کره زمین به دوستی بین انسانها و تشکیل حلقه های شفقت و همیاری بجای دسته بندی ها بمنظور اعمال نفرت ورزیِ، خود فراتر بینی و تحقیردیگری ست. گرایشی که از نیاز عاجل به بقای این سیاره نشأت می گیرد. تشویق و امید به دوستی ورزیدن بین انسانها بمعنای پذیرش تحقیر و فرودستی از سوی هیچکس نیست. ……ادامه مطلب
آیا در ایران حزبی به معنای حقیقی وجود دارد؟ علیرضا نوریزاده نویسنده و روزنامهنگار : خمینی اعتقادی به تحزب نداشت. در واقع احزاب تنها میتوانستند صحنهگردان میدان سیاست شوند؛ زیرا او میدان را برای خود و خالی از اغیار میخواست. او در گفتوگویش با دکتر مظفر بقایی که بسیار بیش از مرحوم مهندس بازرگان با او آشنایی و همدلی داشت، گفته بود حزب زحمتکشان را منحل کنید تا تعارضی پیش نیاید. آقایان [یعنی ……ادامه مطلب
دموکراسی سوسیالیستی کثرتگرا مدل بازی است که سطوح مختلف سوسیالیسم را در خود جای میدهد. مدل های تغییر از پایین به بالا و تغیییر از بالا به پایین را ترکیب میکند و آن ها را رقیب یکدیگر نمی¬بیند. این مدل در درون نظام سوسیالیستی کار میکند نه درون سرمایه داری؛ با این تفاوت که کثرت گرایی و آزادی های لیبرال را می¬پذیرد. این نظام ترکیبی از مجموعه¬های کمونیسم و دموکراسی اجتماعی است و از ……ادامه مطلب
ایران همواره در نظام بینالمللی درصدد بوده تا نقشآفرینی مثبتی مبتنی بر کسب منافع ملی داشته باشد و در این راستا نیز تلاش داشته تا با همه کشورها مناسبات مثبت و سازندهای داشته باشد. به گزارش باریخ نیوز به نقل از آرمان ملی؛ با این حال در مقاطع مختلف شاهد آن بودهایم که سیاست خارجی کشور به لحاظ رویکرد عملیاتی با تغییراتی مواجه بوده است. چه اینکه در برخی دولتها شاهد پررنگشدن تعامل با ……ادامه مطلب
یکی از کارشناسان و فعالین سیاسی در جناح اصولگرایان جمهوری اسلامی در آذرماه ۱۴۰۲، سؤال بسیاری از مردم ایران را مطرح کرد که: «کره جنوبی را مثال میزنند که جمعیت مشابهی داریم و با هم خودروسازی و… را شروع……ادامه مطلب
خودشان میگویند ما در حزب کمونیست دموکراسی داریم و راست هم میگویند. آنجا دیگر کسی خودسانسوری ندارد. آنجا همه حرفها بهصورت رک و علمی و دقیق براساس دادهها و اطلاعات واقعی زده میشود. بنابراین بر ……ادامه مطلب
شوروی بزرگترین خطر بر علیه سرمایه داری بود چرا که بشارت دهنده جهان واقعی دیگری بود که واقعا وجود داشت – ایده ای که حالا فقط غالبا مثل یک شعار اعتراضی پوچ احساس می شود. حتی اگر که این ابتکار در شوروی در زمینه های مختلف با شکست مواجه شد، موجودیت آن الهام بخش پروژه های اتوپیایی جسورانه بیشتری در جاهای دیگر بود……ادامه مطلب
چکیده: در سالهای بعد از انقلاب در ایران، حرکتی که حتی پیش از این فرایند دگرگونی عمیق جامعۀ ما آغاز شده بود، یعنی ورود گستردۀ زنان به عرصۀ جامعۀ مدنی در تمام سطوح، نه تنها متوقف نشد، بلکه هرچه بیشتر به حرکتی قدرتمند تبدیل شد که در طول تقریبا دو دهه موقعیت زنان را در بخشهایی مهم از جامعۀ ما به کلی تغییر داد. حضور گستردۀ زنان در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی یکی از این بخشها است که ……ادامه مطلب
تا مدتی پیش، بریکس یک باشگاه دیپلماتیک متشکل از «برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی» بود که از هر گوشهای از جهان در حال توسعه عضوگیری کرده بود، به جز خاورمیانه. اما این وضعیت اخیرا تغییر کرده است. از میان شش کشور دعوت شده برای پیوستن به بلوک در نشست سالانه اخیر، چهار کشور یعنی مصر، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، از منطقه خاورمیانه هستند. اگر همه آنها در بریکس پذیرفته شوند، خاورمیانه بیش از یک سوم اعضای بلوک جهان در حال توسعه را تشکیل خواهد داد.……ادامه مطلب
«اینجا خونهی تو هم باشه، الان که ما اینجا هستیم، محل کارِ ماست». این جمله نقلقولی است از یکی از مأموران امنیتی که در آبانماه برای بازداشت یک زوج خبرنگار و تفتیش به خانهی آنها رفته است. مأمور به زن تحکم کرده که ……ادامه مطلب
در بخش پیشین به تغییر نگرش دختران نسبت به نقشهای زنانه و اجتماعی اشاره کردیم که در ایران نیز همچون سایر کشورها بر دو حوزۀ ذهنی و مادی اتفاق افتاده است. اما بحث خود را میتوانیم از حوزۀ مادی آغاز کنیم:……ادامه مطلب