مشتاقان فلسفه هستند. هم‌آورد فکری این دو فیلسوف علاوه بر اختلافات و کینه‌های شخصی، ریشه در تفاوت‌های بنیادین فلسفۀ آن‌ها نیز دارد. در این جستار تلاش می‌کنم که این اختلافات فکری را اجمالاً تشریح کنم.……ادامه مطلب

در دنیایی که دهه‌ها است افغانستان را با جنگ، تروریسم و طالبان می‌شناسد، قرار گرفتن واژه‌هایی همچون ادبیات، داستان کوتاه و نویسندگان زن در کنار نام این کشور احتمالاً ترکیب‌های ناآشنایی را می‌آفریند. ایجاد فضا برای شنیده ……ادامه مطلب

برای دریافت صوت سخنرانی مسعود نیلی با عنوان «آتش بس؛ پیش‌نیاز رفع ناترازی‌های اقتصادی» به انتهای مطلب مراجعه کنید.‌[1] در یک ساختار سیاسی فاقد حزب، سازماندهی فکری حکمرانی کاری سخت و پیچیده است. ……ادامه مطلب

در دسته‌بندی خطیرترین مسائل کشور باید دامنه را محدود و مشخص کنیم و به مسائلی برسیم که از همه حیاتی‌تر هستند و در این مورد سنجه بگذاریم که بین این مسائل حیاتی کدام بیشترین فوریت را دارد. بسیاری از اوقات این……ادامه مطلب

شکی نیست که ما پیشگویی درباره آینده نمی توانیم بکنیم و از محل بحث ما خارج است! پس مطلقا نمی توان پیش گویی کرد. اما سخن من بر سر این است که زندگی من برای هیچکس حتی قابل پیش بینی هم نیست.……ادامه مطلب

کتاب سه جلدی “صبر تلخ” که مصاحبه «تاریخ شفاهی چپ ایران» با محمدعلی عمویی است را بلافاصله پس از انتشار در ۱۳۹۹ خواندم.[۱] پیش از آن تعدادی از خاطرات رهبران گروه‌های سیاسی چپ، از جمله خاطرات حسین ……ادامه مطلب

هونت با پیش‌زمینه‌ی تفکر مارکسی به قول خودش به فراسوی آن و تفکری «پسا-مارکسی» حرکت می‌کند. در این راه التقاط وسیعی از نظریه‌ها، از هگل گرفته تا سوسیالیست‌های اولیه، پراگماتیسم امریکایی، لیبرالیسم، دید سیستمی و البته جنبه‌هایی از مکتب فرانکفورت را به‌کار می‌گیرد.……ادامه مطلب

پائیز ۱۳۴۰ درست دو سال بعد از تأسیس مؤسسه ‌باستان‌شناسی دانشگاه تهران، این مؤسسه ‌در برنامه‌ی حفاری تپه مارلیک با اداره‌ی ‌باستان‌شناسی وابسته به وزارت فرهنگ شرکت کرد که سرپرست این گروه دکتر عزت‌الله……ادامه مطلب

چکیده:برای دامن زدن به یک گفتمان در باره همانندی‌ها و گوناگونی‌های رشته‌های مختلف دانشیک (چه دانش‌های تجربی/طبیعی و چه دانش‌های انسانی/اجتماعی)، نوشتاری فراهم آورده‌ام که آن را در این‌جا می‌بینید. این نوشتار  سه بخش دارد:……ادامه مطلب

اشاره: این نوشتار پاسخ به کسانی ست که این روزها از میان وقایع ریز و درشت تاریخ معاصر فقط به یک حادثه حساس گشته و به دلایلی هیچ عنایتی به آن ندارند. پاسخ به آنها که یا نمی دانند و یا نمی خواهند بدانند که در……ادامه مطلب

امروز معمولاً نظام حکمرانیِ «هر مرد، یک رأی» را، که از قرن ششم تا قرن پنجم قبل از میلاد در آتن شکل گرفت، یکی از نقاط درخشان دنیای باستان می‌شمارند. و بی‌تردید بسیاری از جنبه‌های این نظام تحسین‌برانگیز ……ادامه مطلب

مفهوم واژه اصلاح‌طلبی بر این فرض استوار است که نظام حاکم نقصان، ابهام یا کمبودهایی دارد که باید یا می‌تواند از طریق مسالمت و مصلحت اندیشی بهبود یابد. واژه اصلاح‌طلب فی‌نفسه هدف ارزشی خاصّی ندارد……ادامه مطلب

در مانیفست کمونیست آمده است که سرمایه‌داری حریفی قدرتمند است. این بدان معناست که «هر چیز راکد و ایستا تبخیر می‌شود، هر چیز مقدس بی‌حرمت»، تبخیر نیز گزینه‌های عملی منتقدان را ایجاد می‌کند. در شرایط مه و بخار، ما اغلب تنها یک امکان را می‌بینیم: محافظت از برخی مواد جامد – پنهان کردن آنها در کشوی پایینی فریزر، قبل از اینکه در مقابل چشمان‌مان تبخیر شوند.……ادامه مطلب

یکی از نکات بسیار قابل توجهی که در تاریخ روشنفکری ایران دیده می‌شود و البته در جهان سوم بی‌نظیر نیست اما کم‌نظیر است؛ و در همان حال گسستی عمیق را با تاریخ روشنفکری در غرب نشان می‌دهد، نفرت بیمارگونه‌ای است که نسبت به پدیده‌ای به نام «چپ‌ها» در آن دیده می‌شود. ریشه این نفرت را می‌توان به‌مثابۀ نوعی پدیده شبیه به آنچه در روانشناسی «ضربه روانی» یا «اختلال اضطراب پس از سانحه» ……ادامه مطلب

فرمانبری از ولایت! نشستن مسعود پزشکیان بر مسند ریاست جمهوری نظام ولایی، بیش از همه تثبیت مطلقیت جایگاه ولی فقیه در ساختار جمهوری اسلامی است. واقعیتی که به ویژه در فرایند تعیین وزراء به نمایش درآمد و با تائید یکپارچه‌ی کابینه از سوی مجلسِ زیر نگین ولایت، شکلی عریان‌تر به خود گرفت. ترجیع بند مداوم رئیس جمهور جدید مبنی بر اطاعت کامل‌ از «مقام معظم»، چه در سخنرانی‌های انتخاباتی ……ادامه مطلب

ادوارد برنشتاین(۱۹۳۲-۱۸۵۰.م)، سیاستمدار یهودی تبار آلمانی، سوسیال دمکرات، ژورنالیست، ناشر، تئوریسین سوسیالیستی، به مدت ۴۲ سال پایه گذار و نماینده رویزیونیسم و اپورتونیسم بین المللی از سال ۱۸۹۰ه میلادی بود. او در سال ۱۸۸۰ همراه بابل؛ رهبر کارگری، به دیدار مارکس و انگلس رفت، و میان سالهای ۱۸۹۰-۱۸۷۰ در موضوعات سیاسی و مبارزه طبقاتی دارای مواضع مارکسیستی بود ولی بعد زیر تاثیر نظرات رفرمیستی انجمن فابیان انگلیس و روشنفکران بورژوایی مانند کانت و دورینگ و مخفل ……ادامه مطلب

به گفته سناتور برنی سندرز، وظیفه‌ای که در انتخابات ۲۰۲۴ پیش روی جنبش‌های مردمی و دموکراتیک قرار دارد، واضح است: ترامپ باید شکست بخورد تا جلوی فاشیسم گرفته شود. پس از آن، نوبت به مقابله با سرمایه‌داری افراطی و الیگارشی ثروتمندی که ایالات متحده را کنترل می کند می رسد.……ادامه مطلب

افزایش محبوبیت “کامالا هریس” نامزد دموکرات‌ها در نظرسنجی‌های ملی اخیر یک چرخش سیاسی خیره کننده است. کم‌تر از یک ماه پیش دموکرات‌ها با یک چشم انداز تلخ انتخاباتی مواجه شده بوند. “جو بایدن” رئیس جمهور امریکا با رای دهندگان مستقل و پایگاه رای دهنده سنتی حزب دموکرات دچار مشکل شد و به نظر می‌رسید “دونالد ترامپ” رئیس……ادامه مطلب

خواب‌بیدار به صد سالِ پشتِ سر نگاه می‌کنی و می‌بینی جز آن تکه‌ی هموار و تابناک دهه‌ی چهل‌ و دو سه سالی از دهه‌ی بعد که بیشتر از جنس چهل است تا از جنم پنجاه، باقی همه سنگلاخی زیر پای رهرو هنر و ادب این خطه……ادامه مطلب

تا چندی قبل، به نظر می‌رسید که دین رو به زوال است. تصور بر این بود که وقتی مردم ثروتمندتر و تحصیل‌کرده‌تر ‌شوند، نیاز به آرامش‌بخشی و معنابخشیِ دین کاهش خواهد یافت. بر اساس این تصور، این همان اتفاقی بود که در ……ادامه مطلب

وزیر امور خارجه ایران می‌گوید «برجام به آن شکل فعلی که وجود دارد، به تعبیری قابل احیا نیست و حتما باید این سند دوباره باز شود، قسمت‌هایی از آن مورد تغییر واقع شود و مذاکرات جدیدی شکل بگیرد».……ادامه مطلب

راهبردی که پزشکیان با همکاری گروهی از سیاست‌ورزان پیدا و ناپیدا برای رسیدن به پاستور انتخاب کرد تا امروز که نخستین روز کاری اوست پاسخ داده و او توانست بدون دردسر رای اعتماد همه وزیرانش را از مجلس بگیرد. به این ترتیب و با صحبت‌هایی که او دیروز در مجلس کرد و نیز همه صحبت‌هایی که از روز نخست کاندیداتوری تا امروز داشت باید او را یک‌ «رییس‌جمهور» تازه دید که با همه پنج رییس‌جمهور پیشین پس از پایان جنگ تفاوت اساسی دارد.……ادامه مطلب

واکنش پوتین به تهاجم غافلگیرانه اوکراین با الگوی رفتاری خونسرد همیشگی او مطابقت دارد؛ طبقه “الیت” حاکم بر روسیه امیدوارند پوتین همانند تمامی بحران‌های ۲ دهه گذشته با خونسردی در نهایت بر این بحران نیز فائق آید. ……ادامه مطلب