روزنامه فرانسوی «لوموند» گزارش داد که دولت نظامی نیجر در تلاش برای فروش صدها تن اورانیوم تصفیهشده یا همان «کیک زرد» به ایران است. نیجر به صورت رسمی فروش اورانیوم به ایران را انکار میکند. وبسایت خبری «آفریقا اینتلجنس»، آوریل گذشته، گزارش «توافق محرمانه» بین ایران و نیجر درباره فروش اورانیوم را منتشر کرد. لوموند به نقل از چند منبع رسمی غربی این گزارش را تایید کرد.
بر اساس این گزارش، مذاکرات ایران با نیجر برای خرید 300 تن کیک زرد ادامه دارد. دولت بایدن در آمریکا نیز از این گزارشها مطلع شده و شرکت فرانسوی «اورانو»، که پیمانکار استخراج اورانیوم در نیجر است، در موقعیت سختی قرار گرفته است. ارزش این مقدار اورانیوم تصفیهشده حدود 56 میلیون دلار برآورد شده است.
کودتا، تروریسم و اورانیوم
پس از کودتای نظامی گارد ریاستجمهوری نیجر در اوت سال گذشته علیه محمد بازوم، رئیسجمهوری این کشور، روابط نیجر با کشورهای غربی، بهویژه ایالات متحده آمریکا و فرانسه، رو بهوخامت نهاد. تحولات سیاسی در نیجر و چند کشور آفریقایی دیگر به نگرانیها درباره تروریسم و پرونده هستهای ایران دامن زده است.
اورانیوم محصول اصلی نیجر است و این کشور در سال 2022، با تولید 200 تن اورانیوم، به عنوان هفتمین تولیدکننده بزرگ اورانیوم در جهان شناخته شد.
روزنامه «والاستریت ژورنال» پیشتر در گزارشی نوشت مقامات ارشد آمریکا و کشورهای غربی، در ماههای اخیر، اطلاعاتی به دست آوردهاند که نشان میدهد دولت نظامی نیجر در حال مذاکره مخفیانه با ایران برای امضای توافقی است که به تهران اجازه میدهد به ذخایر بزرگ اورانیوم نیجر دسترسی پیدا کند.
تعهد شرکت «اورانو» به رعایت تحریمهای ایران
طبق گزارش روزنامه لوموند، شرکت فرانسوی «اورانو» که از اوایل دهه 1970 از معادن شمال نیجر اورانیوم استخراج میکند، به رعایت تحریمهای بینالمللی که فروش اورانیوم به ایران را ممنوع میکند، متعهد شده است.
طبق مقررات، هرگونه خرید و فروش اورانیوم باید به آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش شود.این آژانس اعلام کرد تاکنون گزارشی از فروش اورانیوم نیجر به ایران دریافت نکرده است.
روابط ایران و نیجر
ابراهیم رئیسی، رئیسجمهوری ایران، در ژانویه سال جاری از علی محمد الامین، نخستوزیر موقت نیجر استقبال کرد و راههای تقویت همکاری دو کشور، در زمینههای مختلف از جمله انرژی، صنعت و معدن، را مورد بحث قرار داد.
رئیسی بر آمادگی تهران برای تبادل تجربیات با نیجر تأکید کرد و علی محمد الامین نیز بر تمایل کشورش برای گسترش روابط با ایران در همه زمینهها تأکید کرد و ایران را «شریکی قابل اعتماد و دوستی که میتوان به آن تکیه کرد» خواند.
همزمان با سفر محمود احمدینژاد، رئیس جمهوری پیشین ایران، به نیجر در بیش از یک دهه قبل، گزارشهایی درباره تمایل ایران برای خرید اورانیوم از این کشور منتشر شد. این سفر پیش از امضای توافق هستهای سال 2015 موسوم به «برجام» صورت گرفت.
به نظر میرسد تلاشهای ایران برای دستیابی به اورانیوم نیجر به قبل از سفر احمدینژاد باز میگردد. «خبرگزاری فرانسه» به نقل از مقامات نیجری گزارش داد که ایران در سال 1984(1363)، از شورای نظامی حاکم نیجر درخواست خرید اورانیوم کرده بود.