«باید امشب بیایم و با قلبت سخن بگویم.»[1] این نخستین سطر از اولین نامه‌ی عاشقانه‌ی مارتین هایدگر به هانا آرنت است. دختری با چشمان گیرا، موهای مشکی و پیشانیِ بلند که در بارانیِ سبزفامش در همان نگاه نخست دل از «پادشاه قلمرو اندیشه» ربوده بود.……ادامه مطلب

یک سال پس از سرکوب خونین اعتراضات خیابانی ملل تحت ستم ایران در جریان انقلاب ژینا، سنگینی نگاەهای ملامت بار افکار عمومی بە سوی فرقەی فاشیستی موسوم بە سلطنت طلبان بە عنوان پروژەبگیر و پیمانکار طرح بە……ادامه مطلب

این یادداشت‌ها در این یکی‌دو سال فراهم آمده‌اند. پیشینه‌ی زمانی همه‌ی آن‌ها یکسان نیست. بااین‌حال، نوعی به‌هم‌پیوستگی نیز نشان می‌دهند. در فکر بودم کتابی جامع تدارک ببینم، اما زمانه و احوال صحی من اجازه نمی‌دهد. به همین اندازه بسنده می‌کنم، به این امید که کاستی‌ها را در حد مقدور در ویراست دوم برطرف سازم. اکنون می‌خواهم رویکردی متفاوت به موضوع قانون اساسی بپرورانم و، درضمن، بر……ادامه مطلب

«فن‌آوری نمایش شیون» و ماتم در حاکمیت ولایی دارای کارکردهایی خاصی است که آنرا از مورد مشابه رایج سنتی در میان مردم متمایز می‌کند. در مراسم سنتی مردم و فرهنگ عمومی، ماتم، شیون و تعزیه و تسلیت معمولا دارای کارکردهای نظیر ابراز احساسات و تسکین روانی، تقویت همبستگی اجتماعی یا تبادل حمایت‌های مادی و معنوی است. «فن‌آوری نمایش شیون» در حاکمیت ولایی – که امری تکرارپذیر در ……ادامه مطلب

ظاهراً سازش و یا دست‌کم عدم تنش میان علوم اجتماعی و قدرت، کاری مشکل است که نمی‌توان به سادگی بدان دست یافت. این قدرت می‌تواند قدرت سیاسی و یا حتی قدرت نهادینۀ خود آکادمی‌ها باشد اما به هر رو، ذات انتقادی این علوم و گفتمان طبیعتاً شناخت‌شناسانه، نسبی‌گرایانه و انتقادی آن‌ها برای قدرت‌ها غیر قابل پذیرش و یا دست کم منشأ نوعی سوء ظن دائم به وجود نوعی تمایل به سرپیچی و زیر……ادامه مطلب

جودیت باتلر، این روشنفکر آمریکایی که یکی از تأثیرگذارترین افراد زمان ماست، با کتاب «چه کسی از جنسیت می‌ترسد؟» به موضوع اصلی خود بازمی‌گردد؛ کتابی که در آن، فمینیست‌های ضد ترنس را به تشکیل «اتحاد……ادامه مطلب

دانشجویانِ دختر با ترکیبی از تاپ و چفیه، برای پایان یافتن جنگ غزه شعار می‌دهند. پرچم‌های فلسطین بالا می‌رود و دانشجویان با پلیس درگیر می‌شوند. پسرها کاملاً روی خود را پوشانده‌اند، گویی برای جنگی چریکی آماده می‌شوند. مأمور پلیس استاد فلسفه را دست‌بسته همراه خود می‌کشد. مأموری دیگر دانشجویی را مثل گربه‌ای خانگی که خراب‌کاری کرده است، بلند می‌کند و می‌برد. دانشجویان در چمنِ دانشگاه……ادامه مطلب

دانشجوی بیست و یک ساله، رامی عبدین (نام به دلایل امنیتی تغییر یافته) از اورشلیم به ژاکوبن می گوید: به عنوان یک فلسطینی تحت اشغال اسرائیل، بیان آزادانه درباره سیاست‌های اسرائیل حتی قبل از حملات ۷ اکتبر توسط حماس، هرگز آسان نبوده است. امروز این مسئله بازهم دشوارتر شده است. رامی در آکادمی هنر و طراحی بزالل، که یک موسسه آموزشی اسرائیلی است و پیاده تنها بیست دقیقه تا شهر ……ادامه مطلب

دستبردن در «تاریخ» پیشینه‌ای به درازای تاریخ نگارش آن دارد. هدف از آفرینشِ چنین تاریخی، آموزشِ و استوارسازیِ گونهٔ ویژه‌ای از باورهای دینی، قومی و یا ملی بود، که در راستای مسیر باور حکومتیِ معینی قرار داشتند. برای ……ادامه مطلب

پرسش‌های اساسی این پژوهش در بررسی پویایی‌های شکل‌دهنده به هویت جمعی افراد مورد مطالعه به ترتیب زیر بوده است: الف- شدت احساس هویت جمعی در میان افراد مورد مطالعه، چقدر است؟ ب- مؤلفه‌های دخیل در شکل‌گیری هویت جمعی در میان افراد کدام‌ها هستند؟ پ- چالش‌ها و یا تعارض‌های احتمالی موجود در ارتباط با شکل دادن به هویت جمعی در میان افراد مورد مطالعه کدامند؟ ت- با توجه به پویایی‌های هویتی جمعی در این محله، موقعیت آن در شهر کرج چگونه قابل تبیین است؟……ادامه مطلب

چکیده: مقاله حاضر، حاصل پژوهشی میدانی است که در محله‌ای مهاجر‌نشین و حاشیه‌نشین به منظور بررسی موضوع هویت در میان دختران نوجوان نسل دوم صورت گرفته است. با توجه به خصلت پویای هویت و اینکه هویت جمعی، پیوسته در ارتباط با جایگاه و منزل جمعی در میان سایرین و آگاهی از این جایگاه شکل می‌گیرد، هدف این بررسی، کنکاش در پویایی‌های دینامیسم شکل‌دهنده به هویت جمعی این افراد……ادامه مطلب

در اواخر سال ۱۹۳۶جورج اورول، مانند بسیاری از آرمان‌خواهانِ جوان اروپا و آمریکا، به مبارزه با فاشیسم در اسپانیا پرداخت. در بهار ۱۹۳۷ او متوجه شد که نه با دو طرف بلکه با سه طرف در جنگ است. اتحاد جماهیر شوروی علاوه بر……ادامه مطلب

مرگ ناشی از سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهوری در جمهوری اسلامی اتفاقی غیرمنتظره بود و افکار عمومی داخلی و جهانی را غافلگیر کرد. این اتفاق مرگبار مستقل از اینکه عاملش سانحه هوایی و یا توطئه‌ای با منشا داخلی و یا خارجی باشد، در مناسبات قدرت جمهوری‌اسلامی اثرگذار است. اهمیت این اثرگذاری تابعی از این عامل است که آیا او گزینه در نظر گرفته شده برای جانشینی خامنه‌ای……ادامه مطلب

«محمود احمدی‌نژاد» اگرچه در چند سال گذشته سکوت کرده است اما سعی دارد هر از چندگاهی به بهانه‌های مختلف، حتی به صورت کم‌رنگ هم شده، خود را مطرح کند. سکوت احمدی‌نژاد درباره اعتراضات ۱۴۰۱ و جنگ در غزه……ادامه مطلب

محمد رسول اف کارگردان مشهور ایرانی با دور انداختن تمام دستگاه‌های الکترونیکی قابل ردیابی، از مناطق مرزی کوهستانی ایران عبور کرد و از کشور خارج شد. او به هشت سال زندان محکوم شده بود. رسول اوف بعد از خروج از……ادامه مطلب

نام «چوچارا» نخستین بار در مراسم اهدای جوایز اسکار سال ۱۹۶۰ شنیده شد. عنوان دیگر این فیلمِ ویتوریو دسیکا «دو زن» بود که بازیگر نقش اولِ زن آن، سوفیا لورن، جایزه‌ی اسکار را به خود اختصاص داد. نامِ پنهان‌شده اما همچنان……ادامه مطلب

(سخنرانی در نشست “در جستجوی راهکارهای لازم برای تغییر”، مرکز مطالعات ایرانی، یکشنبه ۵ ماه مه ۲۰۲۴، پاریس) اگر عنوانی را که برای نشست امروز پیشنهاد شده را به صورت یک پرسش طرح کنیم باید به جرات گفت این موضوع یکی از دشوارترین پرسش‌ها و چالش‌هایی است که در برابر جامعه در بن بست سیاسی امروز ایران قرار دارد. این پرسش تا حدودی هم شاید حلقه گمشده جنبش‌ها و کنش‌های ……ادامه مطلب

در آخرین مقاله‌ام با عنوان «ایدئولوژی ایرانی و پایان آن» به این نکته‌ی اساسی اشاره کردم که پایان ایدئولوژی ایرانی در عین حال رهایی دین از قیدِ سیاست نیز است. دین نباید به عنوان ابزاری برای اهداف سیاسی به کار گرفته شود. تاکنون جمهوری اسلامی به شدیدترین شکل از دین به عنوان ابزار سود برده است و امروز فرجام آن را می‌بینیم. شوربختانه جریان‌های منتسب به ملی-مذهبی اگرچه خواهان یک……ادامه مطلب

اجازه است که من کتابم را بردارم و شروع به خواندن کنم؟ می‌خواهم کیمیا، بیولوژی، فرهنگ، تاریخ، جغرافیه، تفسیر، ریاضی، دری، پشتو … و سایر کتاب‌های مربوط به صنف یازدهم را بخوانم.  اجازه است که مکتب را به پایان برسانم، شامل امتحان کانکور شوم و تحصیلم را در رشته‌ی ‌مورد علاقه‌ام، حقوق، ادامه دهم؟ اجازه است که با چهره‌ی بشاش وارد کلاس پوهنتون [دانشگاه] شوم و در کنار هم‌صنفانم بنشینم و با آن‌ها درس‌هایم را مرور کنم؟ ……ادامه مطلب

می‌دانیم در دنیایی زندگی می‌کنیم که قومیت‌ها و ملیت‌ها همه [واژه مطلق را آگاهانه به کار بردیم]، هم بنابر علم ژنتیک و هم اسناد تاریخی نسبی هستند. آخرین نمود بیرونی آن نشست سران کشورهای تُرک بود، که اعضا از مترجم برای فهم زبان همدیگر استفاده می‌کردند. کشورهای عرب هم که نود درصد آنها مستعرب و عرب شده بعد از حملات اعراب در قرن هفتم هستند، امروزه اتحادیه ساختگی شکل داده‌اند. در……ادامه مطلب

مطالعه انقلابات گذشته، یا به هر حال آنچه انقلاب نامیده شده یا میشود، اغلب یا برای یادگیری از آموزش های آن در جهت تولید مجددشان بوده یا در جهت انتقاد از آنها بخاطر پدیدار شدن مشکلات برای کسانی که منافع از دست داده یا دچار موانعی در زندگی فردی یا گروهی خود شده اند. اما این حوادث تاریخی هرگز برای فهم عکس العمل های انسانی در قبال آنها در حیطه وقوع شان مورد بررسی قرار نگرفته است. عکس العمل های مردمی را در حد تولید احزاب و گروههای انگشت شمار مخالف و اغلب خود جویای قدرت، فرو کاسته، به نحوه عمومی رویاروئی مردمی، با شرایطی که بر آنها تحمیل شده نپرداخته اند.……ادامه مطلب

سوئیس در ماه یونی کنفرانسی با حضور نمایندگان ده ها کشور به نام “صلح اوکراین” برگزار می کند. دولت این کشور برای بالا بردن تاثیر همایش بر روند جنگ اوکراین تا آنجا که توانسته تلاش کرده در هماهنگی با ناتو رهبران عمده کشورهای جهان را به شرکت در این گردهمایی متقاعد کند. به گزارش مقامات سوئیس بیش از ۱۵۰ کشور در باره ی همراهی و حضور در کنفرانس قول مساعد داده اند. این که چند کشور و در چه……ادامه مطلب