«مشروطه‌چی‌ها به‌دنبال حذف جنبش چپ در ایران هستند!» این جمله تمسخرآمیز را اخیرا از یکی از فعالان چپ‌گرایان در تبعید شنیده‌ایم. اما تا آنجا که من می‌دانم، هیچ مشروطه‌خواه ایرانی خواستار حذف چپ، یا هر جریان……ادامه مطلب

بر اساس یک نظرسنجی تازه که در تمام ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا صورت گرفته است، بیش از ۶۰ درصد از پاسخ‌دهندگان معتقدند که اتحادیه اروپا باید حمایت خود از اوکراین را افزایش داده و در عین حال از ایده آتش‌بس با مسکو پشتیبانی کند.……ادامه مطلب

جوانشیر خیلی فرد باهوشی بود. آقای عمادالدین باقی که مسئول روابط عمومی میرحسین موسوی بود، می‌گفت یک‌بار آقای میرحسین از جلسه هیئت دولت خیلی هراسان بیرون آمد و گفت کاگ‌ب در کابینه ما نفوذ کرده، آماری که……ادامه مطلب

بخشی از چپ دچار هیستری سلطنت‌طلبی شده است و گویا خطر استبداد را صرفاً در این نظم می‌بیند. درصدد ارتقاء توانِ خود نیست و به طور واکنشی‌ای می‌خواهد با رفتن زیر پرچم جمهوری‌خواهان (ملی‌ـ‌مذهبی‌ها، ملی‌گرایان سکولار و …)، بدون در نظر گرفتنِ اقتصاد سیاسی جمهوری‌خواهی، جبهه‌ی دموکراتیک بسازد. باید از افرادی چون محمدرضا نیکفر و دیگر چپ‌های حاضر در این ائتلاف پرسید چگونه……ادامه مطلب

اگر حزب توده ایران شرایط حاکم بر مردم ایران را به رهبران حزب های کارگری تفهیم کرده، اما برایند ان همچنان تراژیک مانده و دگرگونی صورت نگرفته، باید ریشه را در سطح فساد حاکم بر آن کشور…. جستجو کرد، متناسب با آن سره را از ناسره جدا نمود. برای مثال، انتظار دارید حزب کمونیست روسیه و یا شخص زیوگانوف که از میشوستین نخست وزیر رژیم پوتین مدال استالیپین را بر سینه می زند، دلسوز مردم ما باشد؟……ادامه مطلب

زبان چیست؟ و چه معنایی دارد؟ آیا می‌توان زبان را توضیح داد و تعریف کرد؟ آیا تعریف مشخصی از زبان وجود دارد؟ برای توضیح زبان از چه وسیله‌ای استفاده کنیم؟ زبان وسیله توضیح و ارتباط ماست. اما برای توصیف خود آن چه باید کرد؟ انسانها معمولا در پاسخ اینکه چطور چیزی را توضیح بدهند، با پاسخِ راجع بهش حرف بزن، مواجه می‌شوند. به عبارتی با پاسخ با زبان بیانش کن، مواجه می‌شوند. اما خود زبان را با چه……ادامه مطلب

نکته دارای اهمیّت این است که کار اختیاری از انسان دارای ”شخصیّت“ صادر می‌شود. به هر باور مذهبی، فرویدی و نظریات جدید پیدایش حیات انسانی که قائل باشیم، به هر حال زمانی انسان با مسأله اختیار یا آزادی اراده روبرو بوده است. بنابراین بررسی و تحلیل آن مهم است. از طرفی کلیت این پژوهش یک مسالۀ دیگر را نیز روشن می‌سازد. اینکه چطور تفکر چهار شخصیت در چهارچوب فقیه، فیلسوف اسلامی، فیلسوف امامیه و روشن اندیش دینی قالبندی شده‌اند و ما را به نتایجی به نسبت قابل پیش‌بینی می‌رسانند.……ادامه مطلب

سه قرن پس از تولد کانت، استدلال‌های این فیلسوفِ پروسی در دفاع از صلح‌طلبیِ معقول و آگاهانه بیش از هر زمانِ دیگری اهمیت دارد. در دنیای احتمالیِ دیگری، دنیایی شاید پیش‌بینی‌پذیرتر از دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، به جای اینکه هر روز صبح با عجله جدیدترین اخبار جنگِ روسیه در اوکراین را مرور کنم، مرتباً اخبار پیش‌بینیِ وضع آب و هوا را دنبال می‌کردم. در چنان دنیایی مشتاقانه چشم به راه سفر به ……ادامه مطلب

در جدولی که “ایهاب حسن” ^۱ در مقایسه میان “مدرنیسم” و “پسا‌مدرنیسم” ارائه کرده، “هدف” را از جمله شاخصه‌های “مدرنیسم” و “بازی” را از جمله مشخصات “پسا مدرنیسم” دانسته است (یزدانجو، ۱۳۸۱، ۱۰۶). میان شگردهای روایی و ذهنیت پسامدرنیسم، پیوندی پویا هست . به نوشته‌ی “چارلز برسلر” ^۲  از آغاز دهه‌ی ۱۹۶۰ تا امروز، فیلسوفی فرانسوی مانند “ژاک دریدا” ^۳، تاریخ نگاری فرهنگی و فرانسوی چون……ادامه مطلب

در باره‌ی رمان کوتاه “نماز مَیّت” (۱۳۵۰) “رضا دانشور” مقالات، فایل صوتی و اشاراتی متعدد در برخی منابع چاپی و شبکه‌های مجازی دیده‌ام. “حسن عابدینی” در دومین جلد “صد سال داستان‌نویسی در ایران” (۱۳۶۸) نوولت “دانشور” را به خطا زیر تأثیر “داستایوسکی” می‌داند (عابدینی، ۱۳۶۸، ۹۸) در حالی که تأثیرپذیری او از “خشم و هیاهو” نوشته‌ی “فاکنر” در سال ۱۹۲۹ و شباهت رابطه‌ی دو گانه‌ی “خواهرانه – ……ادامه مطلب

در ضیافتی به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد تأسیس ارتش خلق کره، کیم جونگ اون دخترش را که به ندرت دیده شده بود در مرکز عکس نشاند؛ احتمالا تمهیدی برای معرفی او به عنوان رهبر بعدی کره شمالی. (KCNA via KNS AFP)……ادامه مطلب

یک‌ سال و نیم پیش، در روزهای پایانیِ شهریورماه ۱۴۰۱، حرکتی اعتراضی علیه نظام مستقر جمهوری اسلامی در ایران شکل گرفت که نه تنها در تاریخ معاصر ایران یگانه بود، بلکه در جهان قرن بیست‌ویکم نیز به سختی می‌توان در……ادامه مطلب

کیست به یاد صادق باشد آنگاه که هدایت خفته است؟ اگر فرهنگ حیران است و زبان هم ویران، اگر زیستن و ماندن در چنین فرهنگی که الگوریتم آن واژگون شده را نه می‌‌‌دانی و نه می‌‌‌خواهی، پس صادق بخوان شاید “هدایت”……ادامه مطلب

مادری پسر پنج‌ساله‌اش را به مدرسه‌ای در منطقه‌ی پاسداران در شمال تهران برده تا برای سال آینده در دوره‌ی پیش‌دبستانی ثبت‌نام کند. گروهی ده نفری از بچه‌ها با معلمی در کلاس مشغول بازی هستند و مدیر دارد برای پدر و……ادامه مطلب

در آغاز دهه‌ی ۲۰۱۰، بیماری‌های روانی در میان نوجوانان به میزان چشمگیری افزایش یافت، روندی که تا کنون ادامه داشته است. در فاصله‌ی سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۸، تعداد دانشجویان آمریکاییِ مبتلا به افسردگی و اضطراب بیش از……ادامه مطلب

مسلمانان اگر توسط خود مسلمانان کشتار شوند، صدای کسی در نمی‌آید؛ مسلمانان اگر توسط کمونیست‌های چین سرکوب شوند، صدای کسی در نمی‌آید؛ مسلمانان اگر توسط هندو‌ها کشتار شوند، صدای کسی در نمی‌آید؛……ادامه مطلب

یک-از آزادی: از آزادی هم به این طرف کلمات یک حس عجیبی دارند:  قبول می کنیم باقی مانده ی شب را در شکل های مختلف می ترکانیم واجب است کمی بالاتر و اصلا” آرام نمی گیریم و بی تفاوت نیستیم گرسنه ایم  در یک معاشقه و کمی سوختن و این شعله ها دیگر ترس ندارند     یک نفس و زلزله باشیم در این روزگار نفس گیر؟ باشیم و عاصی    از هر کجا   که وقت برای ناامیدی نیست این بیرون )وکلمات روشن در این هوای آزاد می چسبند(……ادامه مطلب

این مجلس از شب‌های بخارا به نام دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران تشکیل یافته و بسیاری از اهل اندیشه و قلم و علاقه‌مندان به این اثر برای تجلیل از پدیدآورندگان آن گرد آمده‌اند. این دانشنامه نخستین اثری است که در تاریخ دانشنامه‌نویسی در ایران در زمینۀ فولکلور و فرهنگ عامّه به همت و الای رئیس فرزانۀ مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، آقای کاظم موسوی بجنوردی نشر می‌یابد. از این رو، موضوع سخنم را به نکاتی دربارۀ تاریخ حیات دانش فولکلور اختصاص می‌دهم.……ادامه مطلب

چگونه می‌توان به سالمندی در بحران مهاجرت اندیشید؟ این پرسشی است که شاید تاکنون در گفتمان‌های جریان اصلی مهاجرت به شکل درست تدقیق نشده است. یکی از دلایل مهم آن اساساً سازو کار رایج اندیشیدن به مسائل است. دیدگاه‌های آمارمحور، جمعیت محور و اقتصاد محور تأمل بر این موضوع را به ابعادی سطحی و برداشت‌هایی بدیهی فرومی‌کاهد. بنابراین ابتدا لازم است توضیح داده شود که چرا قبل از پاسخ به این پرسش باید خود پرسش مورد ملاحظه بیشتری واقع شود.……ادامه مطلب

«احتمال حمله بزرگ به رفح بالا است و تا کنون نیز حملات متعددی علیه رفح در جریان بوده و نمی‌توان گفت تا کنون رفح از آماج حملات اسرائیل در امان مانده است، اما می‌توان گفت تا کنون حملات به رفح همه جانبه و وسیع یا……ادامه مطلب

سرانجام به بخش پایانی این سلسله مقالات رسیدیم. هدفِ این مقالات نه نشان دادن راه حل برای این یا آن مسئله بلکه نوع رویکرد به مسائل بوده است. شاید هنوز این پرسش برای برخی از انسان‌ها مطرح باشد که «آینده چه می‌شود؟» یا «آیا سرمایه‌داری از میان خواهد رفت؟» یا «آیا جهان پساسرمایه‌داری، سوسیالیستی است؟» و از این نوع پرسش‌های مربوط به آینده. پیش از پاسخ کوتاه به پرسش «آینده»، نگاهی کوتاه به گزاره‌ها یا مقدمات (Premises) زیر بیندازیم:……ادامه مطلب

تحریم‌های موشکی تاثیر خاصی بر ایران نخواهند گذاشت، مگر این که به ادعایی استناد شود که می‌گوید ایران در تولید تجهیزات نظامی خود از ابزار و ادواتی استفاده می‌کند که از دیگر کشور‌ها وارد می‌کند. البته که ما از صحت و……ادامه مطلب

اگر بخواهیم سخن بعضی از صاحب‌نظران را بپذیریم، باید بگوییم به علت چرخه‌ی فوق‌العاده ناخوشایند اخبارِ روزانه که ذخایر همدلیِ ما را تهی می‌کند، اکنون در میانه‌ی بحران همدردی هستیم. هر چه درد و رنج بیشتری می‌بینیم،……ادامه مطلب