Category: اندیشه مدرن و فلسفه

رمز و راز تابلوی «پاسخ کازاک‌های زاپروژیا» و خنده‌ی مستانه‌ی شهسواران اوکراین هرمز دیّار

در مارس ۲۰۲۲ و در بحبوحه‌ی تهاجم روسیه به شرق اوکراین، زمانی که خارکیف، از هوا و زمین، زیر آتش شدید قرار داشت، کارکنان «موزه‌ی هنر خارکیف» سراسیمه تابلویی تاریخی را به محلی امن منتقل کردند. این تابلوی گرانبها ……ادامه مطلب

مبانی نظری تغییر سیاسی در ایران مجید توکلی

همه‌ی مشکلات، سیاسی است. در دوران تمامیت‌خواهی، همان سلطه، تبعیض و رانتی که در سیاست موجب فرودستی، تحقیر و حذفِ غیرخودی‌ها می‌شود؛ در اقتصاد، فرهنگ و اجتماع هم (به‌میزان غیرخودی‌بودن و ایستادن در برابر قدرت) فرودستی، تحقیر و حذف می‌سازد. واقعیت را فقط از چشمِ غیرخودی‌ترینِ افراد می‌توان دید. نظر و داوری در هر مسئله‌ای در نسبتِ افراد با قدرت فهمیده می‌شود. خودی‌ها نمی‌توانند خطرها، دردها و مشکلاتی که غیرخودی‌ها تحمل می‌کنند را ببینند. فهمِ عدالت تنها با قرارگرفتن به‌جای غیرخودی‌ترین‌ها در هر موضوع ممکن می‌شود.……ادامه مطلب

«ما میدان حل تضادهای خاورمیانه نیستیم»؛ سوئد برای یک یوروویژن سیاسی آماده می‌شود

در پشت موانع فلزی صورتی رنگ در پارک فولکتس مالمو، با نشانه‌های ظهور بهار از بسترهای گل، تصاویر آگنتا و آنی-فرید از آبا، این مکان به «دهکده یوروویژن» تبدیل می شود. پس از پیروزی لورین در لیورپول در سال گذشته، شهر جنوبی سوئد آماده است تا در پنجاهمین سالگرد پیروزی «آبا» در یوروویژن ۱۹۷۴ با اجرای واترلو در برایتون، میزبان مسابقات امسال باشد. سوئد امیدوار است هنگامی که مراسم «یوروویژن» در ۴ مه آغاز می‌شود و هفت روز بعد در مالمو به پایان می‌رسد، بتواند تصویری از صلح و شادی را به دنیایی که شدیدا دچار تفرقه است، ارائه دهد.……ادامه مطلب

بردباری راهبردی یا راهبرد جنگ بزرگ

کارشناسان روابط بین الملل درایران با توجه به پیامد یورش اسراییل به محل دیپلماتیک ایران درسوریه اکنون به این تحلیل رسیده‌اند که یران باید راهبرد بردباری را برراهبرد جنگ بزرگ برتری دهد. قاسم محبعلی از کارشناسان ایرانی……ادامه مطلب

دستاوردهای بزرگ زنان در انتخابات محلی ترکیه

انتخابات شهرداری‌ها در ترکیه چگونه به جنبش‌های زنان این کشور جان دوباره بخشید؟ برگزاری انتخابات شهرداری‌ها در ترکیه نه تنها شکستی قابل توجه برای حزب حاکم عدالت و توسعه پیروزی کم‌نظیر برای حزب جمهوری‌خواه خلق به همراه داشت بلکه دست‌آوردهای بزرگی هم برای زنان این کشور به ارمغان آورد. بر اساس نتایج آرای رسمی، تعداد شهرداران زن در این کشور تقریبا ۳ برابر شده و در ۸۱ استان این کشور ۱۱ زن توانستند به عنوان شهردار انتخاب شوند. اتفاقی که واکنش‌های بسیاری را در میان فعالین حقوق زنان به همراه داشت.……ادامه مطلب

پان، چپ و احوالاتش رضا جاسکی

نقدی بر مقدمه‌ی ترجمه‌ی فارسی کتاب «فریدریش انگلس و مسئله‌ی مردمان غیرتاریخی» (۲) علیرضا نابدل (۱۳۵۰-۱۳۲۳) که با نام مستعار «اوختای» می‌نوشت، در سال ۱۳۴۵ نوشته‌ی بسیار کوتاهی به نام «»آقای پان» و احوالاتش» در نشریه‌ی محلی آدینه تبریز منتشر کرد.[۱] دو سال پیش‌تر، بهرنگی مقاله‌ی «آقای چوخ‌بختیار» را با نام مستعار بابک بهرامی در روزنامه‌ی مهد آزادی تبریز چاپ کرده بود. عنوان مقاله‌ی نابدل احتمالاً الهام‌گرفته از عنوان مقاله صمد بود اما موضوع آن متفاوت از مقاله‌ی وی. نابدل توجه ……ادامه مطلب

چرا چپ‌گرایی از میان نمی‌رود؟ فاضل غیبی

در طول بیش از یک سده از زمان انتشار «کاپیتال» مارکس تا فروپاشی بلوک کمونیستی یکی از باورهای چپ‌ها این بود که مارکسیسم تئوری علمی است و پیروزی سوسیالیسم و کمونیسم جبر تاریخ!  بنابراین با فروپاشی شوروی انتظار می‌رفت تا حزب‌ها و جریان‌های کمونیستی خود را منحل کنند، زیرا فروپاشی امپراتوری کمونیستی روشنگر این نیز بود که مارکسیسم نه تنها نظریه‌ای علمی نیست، بلکه مجموعه‌ای از توهمات بیگانه با واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی را در بر می‌گیرد.……ادامه مطلب

ساخت یک مسجد نیروی سازنده یک جنبش اجتماعی علی کیافر

سرزمین مادری ما در دهه و سالیان اخیر شاهد حرکات اعتراضی مردمی بوده که هرچه به زمان امروز نزدیک تر شده ایم شدت و دامنه آنها گستره بیشتری یافته است. جنبش سبز در سال ۱۳۸۸ به اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و سپس به جنبش زن، زندگی آزادی در ۱۴۰۱ دامن گشود و راه برای شرکت فراگیر مردمان بویژه جوانان با پیشگامی دختران باز کرد. اینک جنبشی اجتماعی در جریان است که کمتر کسی خاستگاه و حتی گستره‌ی آن را می‌توانست پیش بینی کند: اعتراض به ساخت مسجد در یک پارک زمینه ساز جنبشی مسالمت آمیز و مردم-محور شده است.……ادامه مطلب

از میمون تا هوش مصنوعی (بخش ده) ب. بی‌نیاز (داریوش)

در این بخش، به جنبه‌ای خاص از رابطه انسان با کار و بیکاری اشاره می‌شود. بیکاری گونه‌های فراوان دارد. بیکاری می‌تواند شامل جوانانی باشد که تحصیلات و یا دوره‌های آموزشی شغلی خود را به پایان رسانده‌اند ولی کار پیدا ……ادامه مطلب

سرشت یهودستیزانه‌ آموزه‌های اسلامی بهرام خراسانی

سرشت یهودستیزانه‌ی آموزه‌های اسلامی و حمله حماس به اسرائیل: 1) اکنون شش ماه از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و یورش سازمان یافته، و غافلگیرانه‌ی تروریست‌های فلسطینی از نوار غزه به اسرائیل می‌گذرد. یورشی که در آن ۳ تا ۵ هزار موشک از غزه به اسرائیل شلیک شد، کمابیش ۱۰۰۰۰ تروریست فلسطینی در آن شرکت داشتند، چندصد تن غیرنظامی و گردشگر توسط فلسطینی‌ها کشته شدند، و شمار اعلام……ادامه مطلب

ع – ترابی چرا مبارزان آزادیخواه و فعالان سیاسی چپ عموما به امریکا، کانادا و اروپا مهاجرت می‌کنند؟

این پرسش به اشکال مختلف و به دفعات از جانب پادشاهی خواهان و مشخصا” غربگرایان وطنی طرفدار سیستم سرمایه داری لیبرال ونئولیبرال که بطور معمول در امریکا و کانادا و کشورهای غرب اروپا سکنی گزیده اند و گاها” اندک عناصری از طیف چپ که در لیبرال دمکراسی های……ادامه مطلب

فريبى به نام گذشته زیبا ممدوح المهینی

نگرش رمانتيک به گذشته برای همه انسان‌ها طبیعی و مشترک به نظر می‌رسد و شاید راهی برای اعتراض به زمان حال باشد. اما ایده رمانتیک باید در این چارچوب باقی بماند. تلقی کردن آن به عنوان واقعیت و باور به آن، انتقالی از رمانتیسم قابل قبول به نوستالژی بیمارگونه است. حقیقت این است که واقعیت کنونی ما تقریباً در هر سطحی ده‌ها برابر بهتر از گذشته است و در این مقاله به طور خاص در مورد سطوح علمی، اخلاقی و فکری صحبت خواهم کرد.……ادامه مطلب

مورد عجیب قیطریه، اعتراض مردم و اصرار زاکانی برای ساخت مسجد در پارک

صبح روز گذشته، در اولین ساعات سیزدهم فروردین‌ماه، تعدادی از اهالی محله قیطریه تهران روبه‌روی پارک قیطریه تجمع کردند تا اعتراض‌شان را به ساخت مسجد در پارک نشان دهند؛ اعتراضی که از یک‌ماه پیش و هم‌زمان با حصارکشی در محدوده‌ای در شمال غربی پارک آغاز شد و حالا به تجمع اعتراضی رسیده است. محل تجمع آنها هم دقیقاً در محدوده جانمایی‌شده، برای ساخت مسجد بود.……ادامه مطلب

ابهام در ماهیت دوره سازندگی طاهره عزیزی

در مقالۀ «غرامت جنگی ایران از عراق؛ نگاه تاریخی، موانع و راهکارهای حقوقی» به شکل مستند و قابل ‌اعتنا تر به دلایل تاریخی و معاصر وقوع جنگ میان ایران و عراق و بعد حقوقی آن پرداخته‌ایم. در اینجا مساله را به شکل دیگری با تشابهاتی پی می‌گیریم، و گمان می‌بریم که طرح پرسش با چند کلید واژه از پاسخ نسبی به آنها مهمتر است. منظور از سازندگی چیست؟ شباهت با بازسازی ایران پس از جنگ جهانی……ادامه مطلب

آغازی بر پایان سه دهه اقتدار بلامنازع اردوغان در ترکیه علی‌رضا اردبیلی

گزارشی مختصر از یک پرده دیگر از بازی دموکراسی در زمین ترکیه: انتخاباتی که دیروز تمام شد و نتایج اولیه آن در ساعات عصر و شب اعلام شد، با بندهایی چند به انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری ماه مه پارسال مرتبط بود.……ادامه مطلب

نامه اسماعیل نوری علا ـ متن اعلام و دعوت برای ایجاد آلترناتیوی سکولار دموکرات با محوریت شاهزاده رضا پهلوی

دوستان عزیزم: با عرض تبریکات نوروزی و تقدیم بهترین آرزوها، همانطور که می‌دانید، جریان مبارزهء ما سکولار دموکرت‌ها، برای برانداختن حکومت اسلامی مسلط بر ایران و مستقر ساختن حکومتی سکولار و دموکرات در ایرانی……ادامه مطلب

انقلاب، قدرت سیاسی و فاشیسم اسلامی-جلال ایجادی

انقلابی که در 1357 در ایران روی داد انقلاب با ماهیت توتالیتاریسم اسلامی بود. فاشیسم یکی از شکل های توتالیتاریسم است. با توجه به تعریف آکادمیک فاشیسم و ویژگی های اصلی آن، فاشیسم اسلامی نیز وجود دارد. فاشیسم با ملی گرایی افراطی درآمیخته است ولی انقلاب 57 فاقد ملی گرایی بود و شعار «نه غربی نه شرقی» بازتاب استراتژی ملهم از اسلامیسم ایدئولوژیک تهاجمی بود. فاشیسم اسلامی متکی بر……ادامه مطلب

لشکر نامتجانس – رامین کامران

بعد از فروکش کردن بی نتیجهٔ اعتراضات زن، زندگی… همه منتظرند. منتظر این که اتفاقی بیافتد و بحرانی بروز کند که به اعتراض و احیاناً براندازی که هدف نهایی است، میدان بدهد. ولی همه نیز می دانند که توان ایجاد بحران را ندارند و چشمشان به دست تصادف است که شاید گره گشا گردد. کسی از آینده خبر ندارد ولی بحرانی که حتماً دیر یا زود بروز خواهد کرد و همه چشم به راهش هستند، فوت خامنه ایست و معضلات……ادامه مطلب

پیروزی اپوزیسیون بر اردوغان در انتخابات شهرداری های ترکیه

حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه روز یکشنبه با پیروزی گسترده در انتخابات سراسری شهرداری های این کشور و حفظ کنترل شهرهای بزرگ از جمله آنکارا و استانبول، جایی که اکرم امام اوغلو برای دومین بار به عنوان شهردار آن انتخاب ……ادامه مطلب

جنگ بین فرانسه و روسیه؟ رئیس جمهور و همدستان رسانه ای او چگونه رقابت سیاسی را زیر پرچم جنگ پیش می برند؟ – ترجمه: شروین احمدی

نبرد استانبول و تهران

رجب طیب اردوغان ترکیه را وارد دوران تازه‌ای از تاریخ خود کرده است و امیدوار است این اثرگذاری موثر بر سرنوشت ترکیه را بازهم ادامه دهد. اما این اتفاق به آسانی رخ نخواهد داد و حزب‌های منتقد ترکیه امیدوارند با شکست دادن……ادامه مطلب

تضاد طبقاتی، ستم ملی و چشم‌انداز سوسیالیستی – کمیته‌ی جواد نظری فتح‌آبادی

ماندن مقاومت است الهه رضوی

وقتی عبارت «هر کی ناراحته» را در گوگل جست‌وجو می‌کنم اولین تصاویر و ویدیوهایی که به دست می‌آید ویدیوی معروف مجری شبکه‌ی افق است که ۱۶ دی‌ماه ۱۳۹۸ در برنامه‌ی زنده‌ی تلویزیونی با عنوان «انتقام سخت» گفت:……ادامه مطلب