انتخابات میاندورهای کنگره در آرژانتین روز یکشنبه در حالی آغاز شد که بحران اقتصادی، رسواییهای پیدرپی و اظهارات مداخلهگرانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، فضای سیاسی این کشور را بهشدت متشنج کرده است. رأیگیری برای نیمی از کرسیهای مجلس نمایندگان و یکسوم سنا برگزار میشود، اما ناظران میگویند نتیجه آن میتواند سرنوشت دولت لیبرتارین «خاویر میلی» را تعیین کند.
میلی، اقتصاددان جنجالی و رئیسجمهور راست افراطی آرژانتین که با شعار «پایان دولت فربه» و «آزادی اقتصادی مطلق» به قدرت رسید، در ماههای نخست زمامداریاش از محبوبیت بالایی برخوردار بود. کاهش هزینههای دولتی موجب شد کشور برای نخستینبار در پانزده سال اخیر به مازاد بودجه برسد و نرخ تورم ماهانه از ۲۵ درصد به ۲ درصد کاهش یابد. تقویت پزو، پول ملی، نیز نشانهای از موفقیت اولیه سیاستهای ریاضتی او تلقی میشد.
اما سلسلهای از رسواییهای مالی و اشتباهات سیاسی چهره میلی را بهشدت خدشهدار کرد. در فوریه، تبلیغ یک رمزارز مشکوک در حساب رسمی او باعث ضرر ۲۵۰ میلیون دلاری سرمایهگذاران شد. در ماه اوت، کارینا میلی، خواهر و مشاور ارشد رئیسجمهور، به دریافت رشوه از یک شرکت دارویی متهم شد. تازهترین ضربه زمانی وارد شد که خوزه لوئیس اسپرت، نامزد اصلی حزب حاکم در استان بوئنوسآیرس، پس از افشای دریافت ۲۰۰ هزار دلار از تاجری متهم به قاچاق مواد مخدر، از رقابت کنار رفت – هرچند نام او همچنان روی برگههای رأی باقی مانده است.
در حالی که نظرسنجیها از رشد حمایت از احزاب مخالف خبر میداد، اظهارات ترامپ درباره وابسته بودن کمک مالی آمریکا به پیروزی میلی در انتخابات، بحران را عمیقتر کرد. ترامپ گفته بود:
«ادامه حمایت اقتصادی واشنگتن از آرژانتین به موفقیت دوست من، خاویر میلی، در انتخابات بستگی دارد.»
این گفته با واکنشهای گستردهای در آرژانتین و آمریکا روبهرو شد. مخالفان در بوئنوسآیرس با شعار «آرژانتین کشوری بزرگتر از آن است که به اراده بیگانه وابسته باشد» به خیابان آمدند. کریستینا فرناندس د کرشنر، رئیسجمهور پیشین از جناح پرونیست، در پیامی ویدئویی گفت:
«هیچ ملت مستقلی نباید سرنوشت خود را به خواست یک قدرت خارجی گره بزند.»
با تشدید بحران ارزی، ارزش پزو به رکورد ۱٬۴۷۶ پزو در برابر هر دلار سقوط کرد و بانک مرکزی برای حفظ نرخ مبادله بخشی از ذخایر ارزی خود را فروخت. در همین زمان، دولت ترامپ و وزارت خزانهداری آمریکا برای نجات متحد خود دست به کار شدند.
وزیر خزانهداری اسکات بسنت اعلام کرد آمریکا ۲۰ میلیارد دلار خط اعتباری برای آرژانتین فراهم کرده و برنامه خرید پزو و افزایش واردات گوشت از آرژانتین را در دستور کار دارد. با این حال، این بسته کمکی نتوانست اعتماد بازارها را بازگرداند و سرمایهگذاران همچنان به فروش پزو ادامه دادند.
در واشنگتن نیز بسیاری از قانونگذاران جمهوریخواه و دموکرات از هزینه کردن میلیاردها دلار برای حمایت از کشوری بدهکار و رقیب کشاورزی آمریکا انتقاد کردند.
ریزش پایگاه مردمی میلی
در داخل، سختیهای اقتصادی ناشی از سیاستهای ریاضتی، کاهش دستمزدها و افزایش بیکاری، نارضایتی گستردهای را به دنبال آورده است. شکست حزب میلی در استان پرجمعیت بوئنوسآیرس در انتخابات مقدماتی نشانهای از سقوط پایگاه اجتماعی او بود. در این استان، پرونیستها با اختلاف قابل توجهی پیروز شدند.
به گفته اوجنیا میچلستاین، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه سان آندرس، «مردم احساس میکنند میلی از آنان میخواهد قربانی شوند، در حالی که خود و نزدیکانش از این ریاضت در اماناند.»
تحلیلگران میگویند انتخابات میاندورهای برای میلی آزمونی حیاتی است: اگر حزب او نتواند دستکم ۳۵ درصد آرا را کسب کند، اکثریت شکنندهاش در مجلس از بین میرود و مخالفان خواهند توانست لوایح اقتصادی او را مسدود کنند.
میلی در آخرین گردهمایی انتخاباتی خود در شهر بندری روساریو، ضمن حمله به پارلمان، از مردم خواست «دست رد به سینه مخالفان اصلاحات اقتصادی» بزنند و گفت:
«با وجود مجلسی که برنامه ما را بارها هدف قرار داد، ما ایستادهایم. اکنون زمان آن است که چهره کنگره را تغییر دهیم.»
نتیجه انتخابات نهتنها مسیر اقتصادی آرژانتین را مشخص خواهد کرد، بلکه میتواند میزان نفوذ ترامپ در آمریکای لاتین را نیز به بوته آزمایش بگذارد. اگر میلی شکست بخورد، واشنگتن با متحدی ضعیفتر و منطقهای بیثباتتر روبهرو خواهد شد. اما اگر پیروز شود، ریاضت اقتصادی، نوسان ارزی و خشم اجتماعی همچنان ادامه خواهد داشت.
منبع: فرانس ۲۴ / آسوشیتدپرس