اینگرید روبینز استاد صاحب کرسیِ «اصول اخلاقیِ نهادها» در «موسسه‌ی اخلاق» دانشگاه اوترخت در هلند است. او به لطف کمکِ بلاعوض «سازمان پژوهش‌های علمیِ هلند» سرگرم تحقیق درباره‌ی مبانیِ اخلاقی و سیاسی-……ادامه مطلب

در سال‌های اخیر آرای هانری کربن به‌عنوان یکی از خاستگاه‌های فکریِ تشیع سیاسی معرفی شده است. کربن در این تابلو زائری ساده‌دل تصور می‌شود که در مذهب شیعه و عرفان اسلامی سلاحی بُرنده علیه سقوط معنویِ جهان……ادامه مطلب

اسپینوزا و مارکس هر دو یک دغدغه داشتند: یکی می‌گفت پر نگوییم، بیراه نگوییم؛  و دیگری می‌گفت پرده‌ی سکوت و همهمه را بدریم و به قلب سخن نقب بزنیم: چرا که هر دو می‌خواستند میدانی برای امر راستین سیاسی باز کنند……ادامه مطلب

بر اساس عنصر «پیش‌بینی ناپذیری» برای گمانه‌زنی درباره ایران در سال جدید خورشیدی می‌توان این رتبه‌بندی را در نظر گرفت: اول ملت ایران، دوم حکومت جمهوری اسلامی، سوم مناسبات بین‌الملل و چهارم نیروهای سیاسی و مدنی مخالف و اپوزیسیون ایرانی.……ادامه مطلب

در واکنش به توافق ایران و عربستان، بنیامین نتانیاهو در مصاحبه با روزنامۀ “رپوبلیکا” گفت : “تاریخ بی‌طرف و بی‌رحم است و هرگز نه به سود انسان‌های بافضیلت عمل می‌کند و نه به سود انسان‌هایی که از نظر اخلاقی برتر از دیگران هستند. تاریخ به سود قدرتمندان عمل می‌کند.”……ادامه مطلب

بالاترین صفاتی که به خدا داده می‌شود، «آفرینندگی» و «همه‌چیزدانی» است. حال این پرسش را طرح می‌کنیم که آیا الله، خدای مسلمانان، همه‌چیزدان است یا نه؟ زیرا اگر همه‌چیزدان نباشد نمی‌توان جایگاه خدایی به آن داد و آنگاه باید آن را تا سطح یک انسان زمینیِ میرا تنزل داد. مسلمانان می‌گویند که قرآن، کلام‌الله است یعنی هر آنچه در قرآن آمده است، فکر و سخن الله است. به همین دلیل، درست در آغاز قرآن، آیۀ 2 از سورۀ 2، آمده است:……ادامه مطلب

با توجه به زندگینامه های محمد و تاریخ نگاری های اسلامی، آیا محمد رسول الله بارور یا نابارور بود؟ طرح چنین پرسشی برای کسی که اساساً وجود محمد را از منظر تاریخی رد کرده است بسیار ساده است ولی طرح چنین پرسشی برای افراد باورمند [مؤمن] یک کفر بزرگ است به همین دلیل، هیچگاه چنین پرسشی در ذهن آنها خطور نخواهد کرد. طبق تاریخ‌نگاری اسلامی زنان رسمی و آزادۀ محمد عبارت بودند از:……ادامه مطلب

همواره در فلسفۀ علم، دربارۀ پیش‌فرض‌های علم و حدود آن در گسترۀ ادراک انسانی و چیستی گزاره‌های علمی‌ و از این قبیل مسائلِ ناظر به ساحت‌های روئین‌تر، سخن می‌رود. در حالی که مسئله بنیادی‌تری هم وجود دارد که در شکل‌گیری علوم بشری، به‌مثابۀ امر بنیان‌گذار ایفای نقش می‌کند و از آن حیث که امر بنیان‌‌گذار است در اختفای کامل به سر می‌برد و چنان در نظام‌های علمی، مفروض واقع شده است که……ادامه مطلب

تهدید القاعده مدتی بود فروکش کرده بود که ناگهان نام این سازمان تروریستی به عنوان یک مجرم جهانی بار دیگر سر زبان‌ها افتاد. ترکیه اعلام کرد در دو حمله‌ای که به کشته‌شدن ۱۲ نفر منجر شد، دست القاعده در کار بود و در برخی گزارش‌ها هم عامل حمله تروریستی اخیر در مسکو را که بیش از ۱۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند، القاعده دانسته‌اند. این افزون بر حملات تروریستی متعدد دیگر در سومالی، یمن و عراق است که به القاعده نسبت داده می‌شود.……ادامه مطلب

به شادمانی جنبش  نوبنیاد ژینا امید هائی که متولد شد. پیش خوان دو ماه و ۲۰ روز مانده بود به برآمد جنبش ژینا که من از کار افتادم! دپرسیون عمیق همراه با ریز تراشۀ «نسیان»، دیابت ۲، نارسائی قلب،سایش مستمر اعصاب، تحقیر دگراندیشی، کدورت عاطفی و روانی، ابتلاء به کرونا؛ این‌ها مرا، در ۷۶ سالگی عمرم، روی تخت TagesKlinik انداخت! در آنجا بود که از برآمد جنبش ژینا با خبر شدم، در تخت……ادامه مطلب

علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی که هر ساله در روز نخست سال به مشهد میرفت ودر انجا سخنرانی مهم سال جدید خود را ایراد میکرد ، امسال احتمالا به خاطر ضعف مزاجی و نیز ماه رمضان در حسینیه خیابان پاستور و مقر حکومتیش به سخنرانی پرداخت و مجددا به ذکر پیشرفتهای حکومت و تبلیغات نا صواب در مورد موقعیت ایران پرداخت وی طبق معمول هر سال دوباره به تعیین شعار سال هم پرداخت که تجربه سالهای قبل هم نشان میدهد که معمولا این شعارها در تحقق خود ناکام میماند.……ادامه مطلب

اکثریت مردم بر این باورند که گذشته «بهتر» بوده و آینده «بدتر» خواهد شد. دویست سال پیش مردم همین را می‌گفتند و دویست سال دیگر باز هم همین خواهند گفت: گذشته بهتر بوده! البته این گزاره هم درست است و هم……ادامه مطلب

به گفته پانکاج میشرا، غزه شکاف بین دو آسیب را آشکار کرده است: هولوکاست و استعمار. مقاله‌نویس هندی پانکاج میشرا در جریان سخنرانی «فاجعه پس از غزه» که چهارشنبه گذشته در کلیسای سنت جیمز لندن ایراد کرد، از شرایط امروز و کشتار سخن گفت. مردی کنار در کلیسای سنت جیمز از او  استقبال می‌کند، او پیش از اینکه به داخل خانه خدا اشاره کند. توالت را نشان می‌دهد و می‌گوید که بار و کافه هم……ادامه مطلب

در مقالۀ «غرامت جنگی ایران از عراق؛ نگاه تاریخی، موانع و راهکارهای حقوقی» به شکل مستند و قابل ‌اعتنا تر به دلایل تاریخی و معاصر وقوع جنگ میان ایران و عراق و بعد حقوقی آن پرداخته‌ایم. در اینجا مساله را به شکل دیگری با تشابهاتی پی می‌گیریم، و گمان می‌بریم که طرح پرسش با چند کلید واژه از پاسخ نسبی به آنها مهمتر است. منظور از سازندگی چیست؟ شباهت با بازسازی ایران پس از جنگ جهانی……ادامه مطلب

سال آینده، کشور‌هایی که بیش از نیمی از جمعیت جهان را در خود جای داده اند انتخابات برگزار خواهند کرد. بیش از ۴ میلیارد نفر در کشور‌هایی زندگی می‌کنند که رای خواهند داد. حدود ۳۰ کشور رئیس‌جمهوری خود را انتخاب ……ادامه مطلب

مقاله حاضر پس از نگاهی به سیر تکوین جبهه اصلاحات به بررسی سیاست های راهبردی، روش های مبارزاتی و مرزبندی های جبهه با دستجات مدافع حکومت و نیز با اپوزیسیون راستگرا می پردازد. مقاله سپس بر ماهیت……ادامه مطلب

انقلاب کوبا که روز ۲۶ ژوئیه را به نیتش روز ملی نامیده‌اند مهم‌ترین انقلاب ضدامپریالیستیِ قرن بیستم در آمریکای لاتین است. انقلابی که در سال ۱۹۵۳ در پی شورش مخالفانِ سیاست‌های همدلانه‌ی حکومت باتیستا با رویکرد……ادامه مطلب

کریم مجتهدی (۱۰ شهریور ۱۳۰۹ ــ ۲۵ دی ۱۴۰۲)، استاد بازنشسته‌ی گروه فلسفه‌ی دانشگاه تهران که مدتی قبل درگذشت، معلم چند نسل از دانش‌آموختگانِ فلسفه در ایران بود. نگارنده‌ی این مقاله نیز در دوره‌ی کارشناسیِ ارشد……ادامه مطلب

این متن را اواخر سال ۱۴۰۰ نوشتم ، بهار سال ۱۴۰۱ در نشریه‌ای متعلق به گروه  تئاتر  اگزیت با عنوان «تئاتر امروز» منتشر شد. زمان نوشتن و انتشار متن از این نظر اهمیت دارد که چند ماه پیش از جنبش زن زندگی آزادی اتفاق افتاد……ادامه مطلب