ترامپ: اگر روند صلح با ایران شکست بخورد، جنگی بزرگتر در راه خواهد بود
دونالد ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرد آمریکا تا زمان رسیدن به یک توافق صلح با ایران، نیروها و تجهیزات نظامی خود را در خاورمیانه حفظ خواهد کرد و در عین حال هشدار داد اگر این روند به نتیجه نرسد، درگیری میتواند به مرحلهای بسیار شدیدتر برسد. او در پیامی مدعی شد تهران با کنار گذاشتن برنامه دستیابی به سلاح هستهای و بازگشایی تنگه هرمز موافقت کرده است، هرچند این ادعاها در فضایی مطرح میشود که هنوز جزئیات توافق و دامنه واقعی آن محل اختلاف است.
اهمیت این هشدارها از آنجا بیشتر میشود که همزمان با تلاش برای تثبیت آتشبس، حملات گسترده اسرائیل به لبنان فضای منطقه را دوباره ملتهب کرده است. رویترز گزارش داده است حملات اسرائیل در روز چهارشنبه بیش از ۲۵۰ کشته در لبنان بر جا گذاشت و همین موضوع از نگاه مقامهای ایرانی میتواند گفتوگوها بر سر صلح پایدار را با خطر روبهرو کند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز در واکنش به این تحولات گفته بود در چنین شرایطی سخن گفتن از آتشبس دوجانبه یا مذاکره، «غیرمعقول» است.
در همین حال، اختلاف بر سر اینکه آیا لبنان مشمول آتشبس میان تهران و واشنگتن هست یا نه، به یکی از گرههای اصلی بحران تبدیل شده است. آمریکا و اسرائیل میگویند لبنان جزو این توافق نیست، اما مسعود پزشکیان توقف درگیریها در لبنان را شرطی اساسی برای تفاهم با واشنگتن دانسته است. حزبالله نیز بامداد پنجشنبه اعلام کرد در پاسخ به آنچه نقض آتشبس از سوی اسرائیل خواند، به منارا در شمال اسرائیل راکت شلیک کرده است. وزارت خارجه پاکستان حملات اسرائیل به لبنان را محکوم کرده و گفته این عملیات تلاشهای بینالمللی برای برقراری صلح و ثبات را تضعیف میکند.
بازارهای جهانی نیز به همین دلیل با بدبینی به تحولات نگاه میکنند. بهای نفت برنت و نفت خام آمریکا دوباره بالا رفته، زیرا نگرانی درباره دوام آتشبس و سرنوشت عبور و مرور در تنگه هرمز همچنان پابرجاست. رویترز میگوید ترافیک روزانه کشتیها از تنگه هرمز پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به کمتر از ۱۰ درصد میانگین تاریخی خود سقوط کرده و تهران همچنان بر کنترل این آبراه حیاتی پافشاری میکند؛ آبراهی که حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند.
در آستانه مذاکراتی که قرار است شنبه در پاکستان آغاز شود، شکاف میان طرفها همچنان عمیق است. هیئت ایرانی قرار است پنجشنبه شب وارد اسلامآباد شود. در اروپا نیز هم بریتانیا و هم فرانسه خواستار آن شدهاند که لبنان بهطور کامل در هر توافق آتشبس گنجانده شود. ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، قرار است تأکید کند عبور از تنگه هرمز باید بدون عوارض باشد، و ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، نیز گفته است آتشبس میان ایران و آمریکا باید عملیات نظامی در لبنان را هم در بر بگیرد. مجموعه این تحولات نشان میدهد که با وجود توقف نسبی جنگ مستقیم میان تهران و واشنگتن، چشمانداز صلح همچنان شکننده و امکان بازگشت سریع بحران به مرحلهای فراگیر کاملاً جدی است.