Category: اندیشه مدرن و فلسفه

چشم‌انداز جهان: جنگ یا صلح؟ هرمز دیّار

کودکان نوپا و جان‌باخته‌ای که از زیر آوار بمباران بیرون می‌آیند اما هیچ قدرتی قادر نیست که مژگان آرمیده‌ی آنان را بلند کند؛ زنان درمانده و بر خاک‌نشسته‌ای که شیون سر می‌دهند؛ پهپادهایی که غرش‌کنان بر ساختمان‌ها فرود می‌آیند و موشک‌های نقطه‌زنی که برج‌هایی را در دم فرو می‌ریزند. ما تمام این مناظر را در یکی دو سال گذشته به تماشا و نظاره نشسته‌ایم. ما بخت بلندی داشته‌ایم که جزئی از این مناظر دردناک نباشیم. شاید هم ما نیز چون اولیس و یارانِ گرفتارآمده‌اش در غار سیکلوپ‌های تک‌چشم، انتظار می‌کشیم تا……ادامه مطلب

کوچ ایرانیان؛ گفت‌وگوی هوشنگ اسدی و علی لیمونادی

کوچ ایرانیان درود بر شما در طول این مدت مهاجرت و کوچ بزرگ ما ایرانیان هرگاه به سال ۹ میلادی می‌رسیم و مخصوصاً مخصوصاً ماه سرنوشت‌ساز ژانویه یعنی آخرین ژانویه سیاه تهران که پادشاه تصمیم به ترک وطن داشت و خیابان‌ها در اختیار شورشگران شورشگران بی‌خبر از آینده سیاه و کریه پیشرو در آن روزها غبار غم بر همه جا سایه انداخت بود ۴۶ سال قبل امروز پس از گذشت این ۴۶ سال خوب می‌دانیم که حکومت پادشاهی در اصل از ۲ سال قبل به گل نشسته بود و انتخاب دکتر بختیار با ۲ سال تأخیر امکان نداشت بتواند……ادامه مطلب

بهائی‌ستیزی در ایران؛ گفتگو با زنده‌یاد ناصر پاکدامن امین ضرغام

ببینید این نوع آدم ربایی‌ها نمی‌تونم بگم از دیروز به اصطلاح انقلاب شروع شد یا از فردای انقلاب ولی بسیار متنوع بود و جامعه ب ی یکی از هدف‌های روشن و مشخص این اقدامات بود. اینطوری که بعده‌ها دقیق‌تر متوجه شدیم یه رگه‌هایی از کسانی که در انقلاب فعالیت داشتند شدیداً به این مسئله جامعه یا در ایران حساسیت داشتند و این مسئله رو به صورت بلی عرض کنم که برای خودشون می‌دیدن و در نتیجه یک نوع ……ادامه مطلب

بازنگری جنسیت، نژاد و طبقه در مفهوم کار – مصاحبه با نانسی فریزر، ترجمه ی: فرزانه راجی

چرا کار، چرا آن مفهوم قدیمی به نقطه شروعی برای بازاندیشیِ جنسیت، نژاد و طبقه تبدیل می‌شود؟ آیا کار به دیدگاهی که طبقه را بر جنسیت و نژاد اولویت می‌دهد، گره نخورده است؟ و چرا این سه‌گانه در وهله‌ی اول نیاز به بازاندیشی دارد؟» جولی گویکوتیشا: ظهر به‌خیر، نانسی عزیز. با تشکر فراوان برای قبول این مصاحبه برای شماره‌‌ی ویژه‌ی مجله‌ی سرمایه و طبقه.[۱] موضوع این شماره‌ی ویژه‌ ۱۳ تز ……ادامه مطلب

در باب حکومت سلطنتی یا پادشاهی قربان عباسی

حکومت‌های استبدادی از ترس، جمهوری از فضیلت شهروندی و پادشاهی از افتخار تغذیه می‌کنند. به عبارت دیگر حکئومت‌های استبدادی بر ترس، جمهوری بر فضیلت و حکومت‌های پادشاهی بر افتخار استوارند. – منتسکیو: پیشگفتار از میان تمام اشکال سنتی حکومت، پادشاهی ساده‌ترین نوع برای تعریف و شناسایی است. همان‌طور که از واژه پیداست، پادشاهی حکومتی است که توسط یک تن اداره می‌شود. این‌که ……ادامه مطلب

جهان چندقطبی سده 21 بیژن باران

چت جی پی تی جهان چندقطبی، بریکس، پیمان همکاری شانگهای، سامانه پرداخت جهانی بی دلار را با ویراست من در ۱ صفحه زیر خلاصه کرد: در نظام بین‌الملل تغییرات عمده‌ به‌ویژه پس از پایان جنگ سرد روی دادند: افزایش سرمایه، رسوخ فنآوری در سرمایه داری، پیدایش قدرت‌های جدید جهانی، سلطه مالی و نظامی آمریکا با تنبه کشورهای یاغی. نظام جهانی جدید ۵ خصیصه دارد. ۱- پیدایش قدرت‌های نوین: کشورهای چین، هند و برزیل با قدرت‌های اقتصادی و سیاسی جدید در صحنه جهانی آمدند. این کشورها به‌طور فزاینده‌ای در ……ادامه مطلب

روشن‌فکر یا روشن‌گر؟

با سلام و درود به شما عزیزان و دوستان و یاران گرامی چه قدیمی‌ها چه جدیدی ها همونطور که قول داده بودم امروز در واقع میشه نخستین برنامه سری جدید برنامه‌های مهبانگ واقعا ممنونم از این همه محبت و لطفی که دادین برای خود من واقعا شگفت آور بود وقتی که بازخوردها رو می‌دیدم و نوشته‌های کوتاه شما رو در زیر کلیپ اول که در واقع من اسمش گشته بودم برنامه صفرو میدیدم بسیار از همه شما دوستان محبتتون ……ادامه مطلب

اقتصاد ونزوئلا از «سوسیالیسم قرن ۲۱» به «سرمایه‌داری اقتدارگرا

نویسنده, خوان فرانسیسکو آلونسو همکار بی‌بی‌سی موندونوشته است : «مصادره شود!» هوگو چاوز، رئیس‌جمهور پیشین ونزوئلا، این جمله را به شعار اصلی خود تبدیل کرد و از سال ۲۰۰۷ آن را برای اعلام ملی‌ کردن کارخانه‌ها، بانک‌ها، هتل‌ها، شرکت‌های مخابراتی و انرژی، و همچنین پنج میلیون هکتار زمین‌های کشاورزی به کار برد. ملی‌سازی‌ یکی از ارکان اصلی مدل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بود که این رهبر در اوایل دهه ۲۰۰۰ در کشورش ترویج کرد: مدل مشهور به «سوسیالیسم قرن بیست‌ویکم». اما جانشین او، نیکلاس ……ادامه مطلب

جهان در آستانه یک جنگ سرد جدید ترامپ، دوباره آمریکا و چین را در مسیر برخورد قرار می‌دهد

با بازگشت ترامپ به کاخ سفید، روابط شکننده آمریکا و چین به سمت تنش‌های جدی‌تر پیش می‌رود. سیاست‌های ترامپ شامل افزایش تعرفه‌ها، محدودیت‌های فناوری و تقویت روابط با تایوان، پکن را به واکنش‌های سخت‌تر سوق می‌دهد. در مقابل، چین با محدودیت صادرات مواد حیاتی و تلاش برای حفظ ثبات داخلی پاسخ می‌دهد. رقابت استراتژیک دو کشور، با وجود تلاش‌هایی نظیر میانجی‌گری احتمالی ایلان ماسک، به‌سوی تشدید……ادامه مطلب

آینده‌ی لیبرالیسم تیموتی گارتون اش

نویسندگان تفاسیر گوناگونی از معایب لیبرالیسم ارائه کرده‌اند؛ با وجود این، مسئله‌ی اصلی تغییر دادن لیبرالیسم است. خودانتقادی یکی از نقاط قوت لیبرالیسم است. همین واقعیت که کتاب‌های فراوانی درباره‌ی مرگ لیبرالیسم منتشر شده، گواه صدق آن است که لیبرالیسم هنوز زنده است. اما اکنون باید تجویز را جایگزین تحلیل کرد.……ادامه مطلب

پرنده نصیحت گو

درود به شما دوستداران فلسفه یک حکایت قدیمی وجود داره به نام پرنده نصیحت گو که در دفتر چهارم مثنوی معنوی مولانا به رشته نظم درومده داستان از این قراره شکارچی پرنده‌ای رو به دام انداخت پرنده بهش گفت ای مرد بزرگوار تو که با خوردن گوشت گاو و گوسفند و شتر هم به زور سیر میشی خوردن بدن کوچک و نحیف من نه تنها سیرت نمی‌کنه بلکه ته دل رو هم نخواهد گرفت آن یکی مرغی گرفت از مکر و دام مرغ او……ادامه مطلب

مفاهیم اساسی سیاست گروه انجمن لائیکستان

اقتدارAuthority: اقتدار در گستره ترین معنا، شکلی از قدرت است و در برخی مواقع قدرت مشروع(legitimate power) در نظر گرفته می شود. در حالی که قدرت توانایی تأثیر گذاری بر رفتار دیگران است، اقتدار حق چنین کاری است. بنابراین، اقتدار بر وظیفه ای مسلم برای اطاعت کردن مبتنی است تا شکلی از اجبار و فریب. در این حالت، اقتدار قدرتی بر مبنای حق و مشروعیت (legitimacy) است. البته امکان دارد اقتدار به……ادامه مطلب

هوش مصنوعی و آینده ما- پرگار

یکی از پیشگامان هوش مصنوعی اخیراً گفت محتمل است که در سیر تکامل هوش انسان چیزی جز لحظه گذرا نباشد این ترسناک است ولی وقتی از هوش مصنوعی می‌ترسیم از چه می‌ترسیم از خودمان یا از چیزی ناشناخته ورای خودم سلام بیایید برای مقدمه یک سناریو را فرض کنیم شما در فروشگاهی که تازه‌ترین محصولات پیچیده بشری را می‌فروشد می‌خواهی یک تکنولوژی فوق‌العاده هوشمند و دستگاه حامل اون……ادامه مطلب

مهدی مطهرنیا: ایران و سناریوهای پیش روی رابطه استراتژیک با روسیه

چون راق سعی کرد جلوشو بگیره آقای دکتر یعنی با این مقتدا صدر و اینا اومدن گفت ما دخالت نمیکنیم ولی بالاخره ب شما ببینین شما یک اجبارهای خاصی جبرهای خاصی بر رفتارها و کنش‌ها چه در ه بخش بویور و چه در بخش عک این‌ها وجود داره الان اگر دخالت بکنن بر مبنای آنچه که بارها بهش اشاره شد موجب میشه که بیفتن تو دامنه دامی که براشون فراهم اومده و خودشونم اینو دیگه فهمیدن اگه دخت نکن و لذا این……ادامه مطلب

فرصت ایران؛ آنچه آمریکا باید انجام دهد ریچارد هاس

به‌سختی می‌توان کشوری را یافت که در مدتی کوتاه به‌اندازه ایران نفوذ خود را از دست داده باشد. تا همین اواخر، ایران بی‌تردید مهم‌ترین بازیگر منطقه‌ای در خاورمیانه بود، حتی تأثیرگذارتر از مصر، اسرائیل، عربستان سعودی یا ترکیه. اما در عرض چند ماه، ساختار نفوذ ایران به‌شدت فرو ریخته است. ایران اکنون ضعیف‌تر و آسیب‌پذیرتر از هر زمان دیگری در چند دهه اخیر است، شاید از زمان جنگ ده‌ساله‌اش با عراق یا حتی از انقلاب ۱۳۵۷.……ادامه مطلب

مارکس، نیچه، فروید، نیکسون – نویسنده: کارل فریدمن، ترجمه‌ی هیمن رحیمی

چیزی که فریدمن به آن می‌پردازد ، گفتمانی است که نیکسون مبدع آن بود و در این یادداشت به یاری مارکس، نیچه و فروید می‌خواهد آن را در روان‌شناسی اجتماعی و شخصیتی نیکسون واکاوی کند و آن هم «ابداع طبقه‌ی متوسط» است. بدل شدن طبقه‌ی متوسط به گفتمان مسلط در ساحت جهانی در دوره‌‌ی زمامداری نیکسون رخ داد و سوژه‌ی طبقه متوسط را چنان به گفتمان غالب دیکته کرد که جان پریسکات معاون نخست‌وزیر بریتانیا در سال ۱۹۷۷ از این حرف زد که «ما همه الان طبقه متوسطی هستیم» ……ادامه مطلب

سناریوهای پیشِ روی ایران و چه باید کردها آذرخش ۳۱ دسامبر ۲۰۲۴

با سقوط بشار اسد، فلج شدن نیابتی های ایران در منطقه و تشدید بحرانهای داخلی رژیم، تمام نشانه‌ها حاکی از تغییرات و حوادث بزرگی در طول سال آینده میلادی است. شرایط ایران نیاز به اقدامات عاجل و عملی همه‌ی طیف‌های فعال سیاسی دارد تا روند حوادث غیرقابل پیش‌بینی به آشوب و تجزیه‌ی ایران منتهی نشود. استراتژی علی خامنه‌ای به قیمت نابودی اقتصاد ایران و فلاکت زندگی و معیشت مردم ایران به بن‌بست ……ادامه مطلب

من غلام کسی نیستم. به من بگویید حسین‌غلام! – خسرو باقرپور

نوشتار زیرین را شاید پیش‌تر از سی سال پیش نوشته‌ام. خوش می‌دارم اکنون که دوستدارانش در روز یکشنبه بیست و نهم ماه دسامبر سال دو هزار و بیست و چهار میلادی؛ و روزهای قبل و بعد از آن، آرامگاهِ او را در پرلاشزِ پاریس، با گل‌های مهر و درود و سپاس آراستند و زندگی‌ی سراسر افتخار او را گرامی داشتند، این نوشتار را بار دیگر منتشر کنم. البته، در این‌جا؛ نکاتی بر آن افزوده‌ام.……ادامه مطلب

خوابگردان سیاست – رامین کامران

پهلوی طلبی پدیدۀ جالبی است. اگر بخواهیم به ترتیب معمول و با مقولاتی که معمولاً برای سنجش و طبقه بندی این و آن گروه سیاسی به کار می رود، به آن بپردازیم، تکلیفش زود روشن می شود و نیز این که کارآیی و اهمیتی……ادامه مطلب

گفت‌‏وگو با آصف بیات: آیا سوریه یک استثنا بود یا باید منتظر اتفاقات مشابه در سایر کشورهای خاورمیانه باشیم؟

شاید سقوط دیکتاتوری ۵۰ ساله رژیم اسد، آغازگر دور سوم از بهار عربی باشد، به‌ویژه اگر نتیجه خوبی حاصل شود. این موضوع می‌تواند در آن کشورهایی اتفاق بیفتد که خیزش‌های سیاسی گسترده‌ای را تجربه کرده‌اند، ولی با ……ادامه مطلب

گذار جامعۀ ایران از وضعیت کنونی، گریزناپذیر است یورونیوز فارسی

وضعیت سیاسی در ایران به گونه‌ای است که بسیاری از مردم و ناظران سیاسی در انتظار حوادث شگرف و تحولات بزرگ و چشمگیرند. از وقوع جنگ گرفته تا دررسیدن امواج انقلاب. در داخل و خارج ایران، بسیاری از ایرانیان معتقدند ……ادامه مطلب

کمی منصف باشیم! احمد پورمندی

بیانیه‌ای به امضای ۲۴۰ تن از روشنفکران، اهالی قلم و فعالین سیاسی و اجتماعی عموما چپ، با عنوان «در محکومیت گفتمان جدید فاشیستی» انتشار یافته است تا به استناد موارد متعدد اوباشی‌گری، پرخاش و توهین به ……ادامه مطلب

چرا طبقه کارگر به احزاب سوسیال دمکرات اعتماد نمی کند؟ – باشکار سونکارا، ترجمه ی: بابک احمدی

برخی از بخش‌های اروپا آلترناتیو امیدوارکننده‌تری را ارائه می‌کنند – جایگزینی که از دیدگاه سوسیالیستی ارتدوکس‌تر است و از نظر انتخاباتی نیز تا به حال موفق بوده است. حزب کارگران بلژیک (PTB-PVDA) زمانی به عنوان یک نیروی ……ادامه مطلب