به گزارش آکسیوس، ایران و ایالات متحده روز جمعه در مسقطِ عمان چند ساعت مذاکره هستهای برگزار کردند و مقامهایی از هر دو طرف گفتهاند که انتظار دارند نشستهای بیشتری در روزهای آینده انجام شود. نکته برجسته این دور از گفتوگوها، بنا بر گفته دو منبع آگاه از جلسه، این بوده است که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، از مشاوران دونالد ترامپ، در جریان مذاکرات با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، بهطور مستقیم دیدار و گفتوگو کردهاند؛ امری که آکسیوس آن را از مهمترین ابعاد این دور میداند.
آکسیوس تأکید میکند این گفتوگوها نخستین مذاکرات رودررو میان مقامهای آمریکا و ایران از زمان جنگ ۱۲ روزه ژوئن گذشته بوده است؛ مذاکراتی که زیر سایه افزایش چشمگیر حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و هشدارهای ترامپ درباره امکان چرخش به سمت اقدام نظامی در صورت نرسیدن سریع به توافق انجام شده است. به نوشته آکسیوس، گفتوگوهای مسقط ساعت ۱۰ صبح به وقت محلی آغاز شد و حدود ساعت ۶ عصر پایان یافت و عمان نقش میانجی اصلی را میان دو طرف ایفا کرد.
ترکیب هیئتها نیز در گزارش آکسیوس مورد توجه قرار گرفته است: هیئت آمریکایی شامل ویتکاف، کوشنر و فرمانده سنتکام، دریادار برد کوپر معرفی شده و هیئت ایرانی نیز شامل عراقچی و چند تن از معاونان او بوده است. بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، به عنوان میانجی محوری جلسه توصیف شده است. آکسیوس در عین حال یادآور میشود ایران در اغلب نشستهای پیشین اصرار داشته پیامها از مسیر میانجیها رد و بدل شود و از مذاکره مستقیم پرهیز شود؛ اما در نشست روز جمعه، هرچند بخشی از گفتوگوها همچنان با قالب میانجیگری انجام شده، دو طرف بنا بر روایت دو منبع، در مقاطعی مستقیماً نیز با هم صحبت کردهاند.
در پسزمینه این نشست، آکسیوس از «لغو شدنِ نزدیک» مذاکرات در روزهای قبل خبر میدهد و مینویسد گفتوگوها پس از تلاشهای فشرده دیپلماتیک چند کشور منطقه برای کاهش خطر جنگ منطقهای، نهایتاً برگزار شد. در روایت آکسیوس، همزمانیِ این مذاکرات با فضای تهدید و بازدارندگی، همان چیزی است که به این نشست وزن و حساسیت ویژه داده است.
پس از پایان گفتوگوها، وزیر خارجه عمان مذاکرات را «بسیار جدی» توصیف کرده و گفته است ایران و آمریکا «تصورات خود را روشن کردند و حوزههایی برای امکان پیشرفت» را شناسایی کردند. عباس عراقچی نیز گفته است مذاکرات در فضایی «بسیار مثبت» برگزار شده و دیدگاههای هر طرف شنیده شده است. او همچنین تأکید کرده که به طرف آمریکایی گفته مذاکرات باید در «فضایی آرام، بدون تنش و بدون تهدید» انجام شود. آکسیوس اشاره میکند از سوی آمریکا در این مرحله بیانیه رسمی درباره ارزیابی مذاکرات منتشر نشده است.
بخش مهم دیگری از گزارش آکسیوس به اختلاف بر سر «دستور کار» میپردازد. بنا بر این گزارش، آمریکا میخواسته مذاکرات را روی دو مسیر پیش ببرد: از یک سو پرونده هستهای و از سوی دیگر طیف گستردهتری از موضوعات، از جمله برنامه موشکی ایران و شبکه نیروهای همپیمان/نیابتی تهران در منطقه. اما عراقچی گفته است تنها موضوع هستهای بحث شده و تصریح کرده: «ما هیچ موضوع دیگری را با آمریکاییها مطرح نمیکنیم.» آکسیوس همچنین مینویسد آمریکا با دو خواسته مهم تهران همراهی کرده است: نخست، انتقال محل مذاکرات از ترکیه به عمان و دوم، کنار گذاشتن حضور کشورهای دیگر خاورمیانه که قرار بوده بهعنوان ناظر در نشست حاضر شوند.
آکسیوس در ادامه مینویسد مقامهای آمریکایی پیش از شروع مذاکرات گفته بودند با قالب مطلوب ایران موافقت کردهاند تا «حرفهای ایرانیها را بشنوند»، هرچند نسبت به امکان دستیابی سریع به یک گشایش اساسی بدبین بودهاند. همزمان با برگزاری گفتوگوها، آمریکا روز جمعه تحریمهای تازهای را نیز در ارتباط با «ناوگان سایه» ایران برای حملونقل نفت اعلام کرده است؛ اقدامی که نشان میدهد مسیر دیپلماسی، دستکم در کنار فشارهای اقتصادی، همچنان با منطق فشار همزمان پیش میرود.
در پایان، آکسیوس از قول یک مقام آمریکایی میگوید دور دوم مذاکرات «در روزهای آینده» محتمل است. عراقچی نیز گفته است «شروع خوبی بود»، اما ادامه آن به مشورتهایی که باید در پایتختها انجام شود و تصمیم درباره چگونگی پیشبرد کار بستگی دارد. مجموع این نشانهها، در روایت آکسیوس، تصویری از گفتوگوهایی میدهد که از یک سو سطح تماس را تا حد دیدار مستقیم بالا برده، اما از سوی دیگر همچنان زیر بار اختلاف بر سر دامنه مذاکرات و فشارهای همزمان نظامی و تحریمی پیش میرود؛ وضعیتی که آینده آن را به تصمیمهای پایتختها و توان طرفین برای تبدیل «فضای مثبت» به دستور کار قابل توافق گره میزند.