Category: اندیشه مدرن و فلسفه

یورگن هابرماس «از این‌جا به بعد باید تنها ادامه دهیم» ترجمه: جلال رستمی گوران

بدون تردید، همهٔ منتقدان و نیز کسانی که با آثار و زندگی یورگن هابرماس آشنایی دارند، بر این باورند که او بیش از هر متفکر دیگری بر روشنفکران و بر گفتمان‌ها و مناظره‌های سیاسی در آلمان و در سطح اروپا تأثیر گذاشته است. هابرماس همواره بحران‌ها و ……ادامه مطلب

سیاستِ حذف در لباس آزادی؛ چرا چهره‌های مستقل هدف حمله‌اند؟ – اسماعیل لیاقت

در ماه‌های اخیر، موج تازه‌ای از حملات علیه چهره‌های مستقل شکل گرفته است؛ موجی که ادامهٔ همان الگوی پیشین است که پیش‌تر چهره‌هایی چون توماج صالحی، مهدی یراحی، حسین رونقی، وریا غفوری و پرستو احمدی را نیز هدف قرار داده بود. این حملات پرسشی جدی را پیش روی جامعه می‌گذارند: چرا بخشی از اپوزیسیون، همان الگوهای حذف و برچسب‌زنی را ……ادامه مطلب

نوآوری و گمانه‌زنی برگردان: علی‌محمد طباطبایی

اولین قهوه‌خانه در اروپای غربی نه در یک مرکز تجاری، بلکه در شهر دانشگاهی آکسفورد افتتاح شد، جایی که مردی لبنانی به نام جیکوب (Jacob) در سال ۱۶۵۰، دو سال قبل از تأسیس پاسکوا رزی (Pasqua Rosee) در لندن، مغازه‌ای راه انداخت. اگرچه امروزه ارتباط بین قهوه و ……ادامه مطلب

تفاوت‌های بنیادین میان دیدگاه‌های فوکو، بوردیو و هابرماس درباره ماهیت قدرت چیست؟

تفاوت‌های بنیادین میان دیدگاه‌های میشل فوکو، پیر بوردیو و یورگن هابرماس درباره ماهیت قدرت را می‌توان در چندین محور اصلی از جمله رابطه قدرت با حقیقت، ساختار و عاملیت، و روش اعمال آن در جامعه بررسی کرد. در ادامه، تحلیل جامعی از تفاوت‌های این سه متفکر بر اساس منابع ارائه شده آمده است:……ادامه مطلب

«چهره‌ی مطبوعات معاصر»؛ یک مرجع بی‌همتا سیروس علی‌نژاد

چهره‌ی مطبوعات معاصر عنوان کتابی است که در سال ۱۳۵۱ منتشر شده و هرگز تجدید چاپ نشده است. پس چرا حالا به سراغ آن رفتهام و درباره‌اش مینویسم؟ چون یک کتاب مرجع است و کتابهای مرجع کهنه نمیشوند. علاوه بر این، کتابی ……ادامه مطلب

طنین آزادی در میانهٔ مهندسی خیابان و سیاست تنش‌آفرینی – مهرداد درویش‌پور

مراسم سوگ و اعتراض در جدال با اقتدارگرایی کهنه و نو: مراسم بزرگداشت خسرو علی‌کردی، وکیل دادخواه زندانیان سیاسی و از چهره‌های برجستهٔ جبههٔ ملی شاخهٔ خراسان، از محدودهٔ یک آیین سوگواری صرف فراتر رفت و به نخستین نماد اعتراض سیاسی نسبتا……ادامه مطلب

عصر روشنگری

عصر روشنگری (Enlightenment) که از آن به عنوان «قرن فلسفه» نیز یاد می‌شود، جنبشی فکری و اجتماعی در قرن هجدهم بود که ریشه در انقلاب علمی سده‌های قبل داشت و هدف آن بهبود زندگی بشر از طریق به‌کارگیری عقل، علم و نقد بود [۱، ۲]. اگرچه کانون اصلی این جنبش در فرانسه و میان «فیلسوفان» (philosophes) بود، اما مراکز مهم دیگری در اسکاتلند، آلمان و آمریکا نیز داشت.……ادامه مطلب

تحولات ساختاری و مبانی هستی‌شناختی در اندیشه و فلسفه مدرن: روایتی تحلیلی از سوبژکتیویته تا پسامدرنیسم

تفاوت دیدگاه‌های توماس هابز، جان لاک و ژان ژاک روسو درباره قرارداد اجتماعی، شالوده‌های متفاوتی را برای نظام‌های سیاسی مدرن، از سلطنت مطلقه تا دموکراسی‌های لیبرال و مستقیم، بنا نهاده است. این سه متفکر علیرغم توافق بر ضرورت قرارداد برای خروج از «وضعیت طبیعی»، در مورد ماهیت انسان و هدف حکومت به نتایج کاملاً متفاوتی رسیدند که تأثیرات عمیقی بر سیاست گذاشت.

. توماس هابز: امنیت و اقتدار مطلقه هابز در کتاب «لویاتان»، وضعیت طبیعی را «جنگ همه علیه همه» توصیف می‌کند که در آن زندگی انسان «تنها، فقیرانه، زشت، ددمنشانه و کوتاه» است.……ادامه مطلب

مدل‌های نوین آموزشی چگونه چالش‌های اشتغال دانشجویان را در بازارهای جهانی تحلیل می‌کنند؟

مدل‌های نوین آموزشی، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند طراحی صنعتی، چالش‌های اشتغال دانشجویان در بازارهای جهانی را از طریق تحلیل تنش‌های موجود بین نیازهای فعلی کارفرمایان و روندهای نوظهور بین‌المللی بررسی می‌کنند [۱]. این مدل‌ها به……ادامه مطلب

جولیان آسانژ از بنیاد نوبل شکایت کرد؛ اعتراض به اعطای جایزه صلح به ماریا کورینا ماچادو

جولیان آسانژ، بنیان‌گذار وب‌سایت ویکی‌لیکس، روز چهارشنبه ۱۷ دسامبر با ثبت شکایتی رسمی در سوئد علیه بنیاد نوبل، اعطای جایزه صلح نوبل به ماریا کورینا ماچادو، چهره شاخص راست افراطی ونزوئلا و رهبر اپوزیسیون دولت نیکلاس مادورو، را به‌شدت به چالش کشید. آسانژ این اقدام را ……ادامه مطلب

استراتژی امنیت ملی قوم‌محور ترامپ پراجکت سیندیکیت

استراتژی جدید امنیت ملی ایالات متحده مجموعه‌ای از ایدئولوژی پوپولیستی است که هیچ درکی از چالش‌های واقعی پیشِ‌روی کشور ندارد و تهدید اصلی را خودِ دموکراسی لیبرال می‌بیند. پیامد اعمال چنین سیاستی برای اکثر آمریکایی‌ها و متحدان اروپایی آن‌ها بد خواهد بود، اما برای ……ادامه مطلب

ترجمه متن: توازن در حال تغییر قدرت در سال ۲۰۲۵

ترجمه متن: توازن در حال تغییر قدرت در سال ۲۰۲۵

شما می‌خواهید درک کنید که نظم جهانی در سال ۲۰۲۵ چگونه تغییر کرده است. شما به دنبال روایتی هستید تا توضیح دهد چگونه نظم جهانیِ آمریکایی فرو پاشیده است؛ و چرا منابع قدرت در جهان دیگر آن چیزی نیستند که قبلاً بودند.……ادامه مطلب

از خدایان غیراخلاقی تا اخلاقِ بی‌خدا – فلیکس آدلر

درود بر شما دوستداران فلسفه: فلکس آدلر، فیلسوف آلمانی–آمریکاییِ قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، یکی از چهره‌های اثرگذار در پایه‌گذاری اخلاق سکولار به‌شمار می‌آید. البته او صرفاً فیلسوف اخلاق نبود؛ بلکه فعال اجتماعی و مصلحی جدی نیز بود. آدلر بنیان‌گذار ……ادامه مطلب

فلسفه ارسطو در بیست دقیقه

حقِ زندگی با کرامت – ناهید امیری

زندگی زیباست ای زیباپسند زنده‌اندیشان به زیبایی رسند: سال‌ها گذشته است، اما آنچه در حافظه مانده، از جنس تاریخِ خشکِ کتابخانه‌ها نیست. نه سند است و نه نظریه، نه اعلامیه‌های حزب توده و نه قطعنامه‌های فدائیان اکثریت. آنچه مانده، صداهایی‌ست که در گلو خشک شدند،……ادامه مطلب

«وارد دوره‌ای از عمل جمعی خودویرانگر شده‌ايم»

دكتر تقی آزادارمكی جامعه شناس با حضور در جلسه روز گذشته مجمع عمومی جبهه اصلاحات ايران با بيان اين كه جامعه ايرانی امروز وارد «دوره‌ای از عمل جمعی خودویرانگر» شده است، گفت: البته ایران هنوز در مرحله فروپاشی اجتماعی قرار ندارد ولی جامعه دچار خودآزاری است و متأسفانه نظام……ادامه مطلب

زوالِ اسلام‌گرایی در ایران و گسترش آن در غرب شاهرخ بهزادی

زوالِ اسلام سیاسی و باورهای دینی در ایران و گسترش چشم گیر آن در فرانسه و دیگرکشورهای غربی: درحالی که مشاهدات عینی و بررسی‌های میدانی فروپاشی اسلام سیاسی و کاهشِ چشمگیرِ باور‌های دینی در ایران را طی چهار دهه گذشته نشان می‌دهند، نتایح یک نظرسنجی تازه در……ادامه مطلب

کارگردان خارجی (در جستجوی پوتین ایرانی) سروش سرخوش

ائتلاف پادگان و کرملین در برابر «پارادایم پهلوی» ما با یک هیولای تکامل‌یافته روبرو هستیم: «دولت ناکارآمد پادگانی». سیستمی که استراتژی‌اش «رکود مدیریت‌شده» است. برای فهم دقیق اینکه چرا سیستمی که در یک جنگ ۱۲ روزه ناتوانی نظامی‌اش عریان شده و در اقتصاد به مرحله‌ی «پوسیدگی» ……ادامه مطلب

فروم زن، زندگی، آزادی − برنامه چهلم (آنلاین): چشم‌انداز اجتماعی ایران(۹): انفال، توسعه‌ی پاتریمونیال و مالکیت کمونال

این‌همه بی‌عدالتی، غارتگری، نابسامانی، فساد و بحران در جمهوری اسلامی از کجا ریشه می‌گیرند؟ اتفاقی و خودبه‌خودی پیش‌ آمده ‌اند  و یا دنباله‌ی ناگزیر مبناهای حقوقی و قانونی حکومتی با ادعای منشأ آسمانی هستند؟……ادامه مطلب

امنیتی‌سازی نقد و تلاش برای هژمون‌سازی گفتمان براندازی – رضا فانی یزدی

در سال‌های اخیر، بخشی از نیروهای سیاسی ایرانی—اعم از اپوزیسیون خارج از کشور و برخی جریان‌های رسانه‌ای—کو‌شش کرده‌اند نقد و دگراندیشی را با برچسب‌های امنیتی خاموش کنند. هر صدای منتقد یا مستقل، به‌جای……ادامه مطلب

دفتر شاه بیت رهبری نیست افشین افشار

چرا در میانه جنگ بین ایران و اسرائیل در حالی که کثیری از ایرانیان کشته و زخمی و خسارت‌های بسیاری به کشور وارد شده است مقصد سفر تحقیقاتی گروه مشاوران شاه ایران باید اسرائیل باشد؟ آیا سفر به مراکز تحقیقاتی……ادامه مطلب