🔸روزنامه محترم کیهان ،بیان آیت الله مصباح درباره نپیوستنش به حزب جمهوری اسلامی را چنین نقل کرده است: “عضویت در یک حزب یا گروه یا دسته، وابستگی فکری و علاقه غیر عقلانی میآورد. برای همین در همان اوایل انقلاب که شهید بهشتی همراه دوستانش حزب جمهوری اسلامی را تشکیل دادند، چون تعهد حزبی را مغایر با ارزشها و باورهای دینی میدانستم، به عضویت آن در نیامدم.”
🔸1- مرحوم آقای مصباح از سالهای پیش از انقلاب در قم و مدرسه حقانی اختلافات شدیدی با مرحوم شهیدبهشتی داشت که عمده آن به دیدگاههای آقای مصباح برمی گشت که مرحوم بهشتی آنها را تند و به زیان جامعه مذهبی می دانست. بخشی از این اختلاف به مرحوم دکتر شریعتی مربوط می شد که در همان زمان محل نزاع گسترده بین مذهبیون بود. لذا این احتمال که اختلافات قدیمی این دو بزرگوار باعث شده باشد آقای مصباح به حزب جمهوری اسلامی نپیوندد، دور از ذهن نیست.
🔸2- نظر آقای مصباح برای عدم عضویت در حزب جمهوری اسلامی کاملا محترم است. هیچکس را نه می توان به عضویت در یک تشکیلات اجبار یا از آن نهی کرد. حتی اینکه ایشان “تعهد حزبی” را مغایر باورهای دینی بداند امر عجیبی نیست و به عنوان نظر یا حتی فتوای شخصی قابل احترام است.
🔸3- با این حال دیدگاه آقای مصباح در تعارض جدی با بنیانگذاران حزب جمهوری اسلامی است که دست کم در آن مقطع دو تن از آنها (آیت الله بهشتی و آیت الله موسوی اردبیلی ) از مجتهدان مسلم بودند و امام خمینی با انتصاب آنان به عالیترین مقامات قضایی ، اجتهاد آنها را تایید کرده بودند. قاعدتا اگر تعهدات حزبی، مغایرت جدی با اعتقادات دینی داشت از نگاه آنان دور نمی ماند.
🔸4- در خاطرات بنیانگذاران حزب جمهوری اسلامی مکررا از حمایت های مادی و معنوی امام خمینی از حزب مذکور یاد شده و این نشان می دهد نظر آیت الله مصباح با نگاه امام نیز زاویه داشته است.
🔸5- یکی از موسسین حزب، آیت الله خامنه ای بوده اند که در فاصله ای کمتر از 10سال پس از تاسیس حزب جمهوری اسلامی به رهبری انقلاب برگزیده و جانشین امام خمینی شدند. در نظریات معظم له نیز تا کنون تعبیری که نشان دهد تعهدات حزبی مخل باورهای دینی است دیده نشده. به این ترتیب می توان از تفاوت دیدگاه مرحوم آیت الله مصباح با آیت الله خامنه ای نیز سخن گفت.
🔸6- توجه کنیم که در عبارت مرحوم مصباح، تعهدات حزبی “مغایر” ارزشها و باور دینی دانسته شده. این تعبیر ، بسیار فراتر از مکروه بودن یا نامتناسب بودن یا زاویه داشتن است و به نظر می رسد منظور ایشان این بوده که تعهد حزبی،مثلا حرام است. اگر بپذیریم منظور ایشان چنین بوده، پیامدهایی دارد که بهتر است از بیان آن صرفنظر شود.
🔸7- با این همه آیت الله مصباح اگر نه خود موسس یک حزب سیاسی بنام جبهه پایداری است، بلکه پدر معنوی آن به شمار می رود و برخی شاگردان ایشان چه در زمان حیات او و اکنون، در این حزب کاملا کار سیاسی می کنند و تعهدات بشدت حزبی دارند. با این حال تاکنون شنیده نشده که مرحوم مصباح آنها را از تشکیل حزب و تعهدات حزبی منع کرده باشد.
🔸8- از دوحال خارج نیست. نخست اینکه آیت الله مصباح تغییر عقیده داده و نظر سال 1358 شان در سال 1390(زمان تشکیل جبهه پایداری) در باره حزب تغییر یافته که در هیچیک از گفتارهایشان چنین چیزی نیامده و نسبت به اصلاح دیدگاه خود نکته ای بیان نکرده است. دوم اینکه ایشان سهوا دچار تناقض شده و کسی هم این دوگانه گویی را به او متذکر نشده است.
🔸لابد شاگردان و نزدیکان مرحوم آیت الله مصباح برای این اتفاق، توجیه یا توضیح دارند./ منتشر شده در روزنامه اعتماد