Category: جامعه شناسی

یاد و خاطره خانجان جبل عاملی گرامی باد!

با تاسف و ناباوری بسیار باخبر شدیم رفیق دیرین و دوست مهربانمان خانجان جبل‌عاملی (بهمن) سه‌شنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۴ (سوم ژوئن ۲۰۲۵)، در استکهلم زندگی را وداع گفت.‬‬‬‬‬‬‬‬ خانجان فرزند رشیدخان بود که در سال ۱۳۴۳ (۱۹۶۴میلادی)، در تهران توسط رژیم شاه اعدام شد.……ادامه مطلب

سکولاریسم (Laïcité): تبیین، کاربردها و چالش‌ها در جوامع امروز

سکولاریسم، مفهومی اساسی در جوامع مدرن، به دنبال یافتن راهی برای همزیستی مسالمت‌آمیز میان آزادی وجدان، برابری شهروندان و بی‌طرفی دولت در جوامعی است که با تنوع مذهبی فزاینده‌ای روبرو هستند. با این حال، تعریف و اجرای این مفهوم در کشورهای مختلف می‌تواند به طور چشمگیری متفاوت باشد، حتی در دو کشور همسایه با نزدیکی فرهنگی مانند فرانسه و بلژیک. این مقاله به بررسی عمیق‌تر……ادامه مطلب

روابط دین و دولت در فرانسه

تاریخچه‌ی «دین فرانسوی» و چالش‌های امروزه‌ی لائیسته: **مقدمه** در میانه‌ی بحث‌های داغ و غالباً مبهم امروز پیرامون مفهوم لائیسته (سکولاریسم دولتی) در فرانسه، اثر ژان-فرانسوا کولوسیمو با عنوان «دین فرانسوی»……ادامه مطلب

لائیسیته و سکولاریسم اسماعیل رضایی

تکثر اندیشه و باورهای متفاوت در پرتو درک متفاوت از هستی جامعه و انسان و جایگاه و پایگاه ناشی از اکتسابات محیطی، روندهای متفاوتی را در اداره امور اجتماعی در برابر انسانها قرار داده است. نوع نگاه آدمی به هستی اجتماعی بر اساس علم و یا اوهام و یا بر مبنای منافع و مصالح فردی و یا گروهی می تواند چگونگی هستی اجتماعی لائیسیته و سکولاریسم را ترسیم کند. لائیسیته و سکولاریسم هر دو حاصل هجمه دین به عقلانیت اجتماعی و ابزاری بوده است. بدین مضمون که دخالت دین در برآمدهای رشد و توسعه دامنه ……ادامه مطلب

با دکتر نوذری – تفاوت سکولاریسم با لائیسیته

درود بر شما افشین گرامی و بینندگان گرامی شما خوشحال هستم که در خدمتتون هستم. خوشحالیم که شما دعوت یعنی سپاسگزارم از اینکه دعوت برنامه رو پذیرفت قتتونو با ما دادین. ما می‌خواستیم راجع به موضوع سکولاریسم و لائیسیته تفاوتشون خیلی گیج کننده است. سر جفتشو میگن خب دین از سیاست جداست و ما قبلاً تو برنامه‌های پیشین با شما به این موضوع اشاره شد ……ادامه مطلب

لائیسیته به زبان ساده – کامران مهرپور

پیشگفتار: لائیسیته همراه با فلسفه انسان گرایی به عنوان پایه اساسی‌ همبستگی‌ اپوزیسیون، می تواند هم برای براندازی حکومت اسلامی در ایران و هم برای ساختن سیستم جدید سیاسی مورد بهره برداری قرار گیرد. لائیسیته جدایی «نهاد دین» از «نهاد حکومتی» است. بدین وسیله هم حکومت می تواند جایگاه خاص و مورد اعتماد و احترام داشته باشد و هم نهاد دین بدون دخالت حکومت و……ادامه مطلب

اعلام رهبری دوران گذار با تکیه به قدرت های خارجی منافی آزادی و حاکمیت ملی ایرانیان است

با انتخاب مجدد دونالد ترامپ به عنوان رئيس جمهور آمریکا و سرکارآمدن دولت وی، سرنگونی رژيم مستبد بشار اسد و تضعیف نيروهای نیابتی جمهوری اسلامی ایران در غزه و لبنان و ضعیف تر شدن جمهوری اسلامی، تلاش طرفداران سلطنت و سازمان مجاهدین خلق ايران که مشوق مداخله خارجی در امور داخلی سیاسی ایران بوده و خواهان گنجانیدن صریح یا تلویحی تغییر حکومت……ادامه مطلب

نه به تخریب، آری به همبستگی-ی. صفایی

مردم ایران امروز با نبردی برای آزادی میهن دست و پنجه نرم می‌کنند که با مبارزات سال‌های پیش بسیار متفاوت است. هوشیاری، دقت عمل، و خالی نکردن میدان‌های نبرد، از جمله ویژگی‌هایی هستند که آنها را به پیش می‌برند تا بساط دروغ، چاپلوسی، شیادی و وطن‌فروشی بخشی از هموطنان خود را رسوا و افشا کرده و به دست قانون بسپارند (قانونی که پس از سقوط رژیم برقرار خواهد شد). ……ادامه مطلب

فرق اساسی بین لائیسیته و سکولاریسم

لائیسیته و سکولاریسم دو واژه‌ای هستند که در مباحث مربوط به ارتباط دین و دولت به کار می‌روند. در حالی که هر دو این مفاهیم به جدا بودن دین از سیاست اشاره دارند، اما در عمق مفهومی و نحوه پیاده‌سازی این ایده‌ها در کشورهای مختلف تفاوت‌هایی وجود دارد. این مقاله به بررسی این تفاوت‌ها و همچنین مثال‌هایی از کشورهایی که این مفاهیم را به صورت‌های مختلف به کار می‌برند، پرداخته است.……ادامه مطلب

لائیک بودن به شیوهٔ فرانسوی چیست و چرا مسلمانان با آن مخالف‌اند؟

امسال همزمان با بیستمین سالگرد تصویب قانون لائیسته در مدارس فرانسه، مقامات بلندپایه این کشور نسبت به افزایش خطراتی که این قانون را تهدید می‌کند، هشدار داده‌اند. فرانسه از نظر جمعیتی کشوری متنوع و چند فرهنگی است؛ یک‌پنجم مردم فرانسه یا در خارج از این کشور به دنیا آمده‌اند یا دست‌کم یکی از والدین‌شان مهاجر بوده است. با این حال، آنچه عامل اتحاد این جمعیت متکثر با ادیان و عقاید مختلف شده، اصل تفکیک ……ادامه مطلب

منشور لائیسیته ایران لیبرال در ۲۵ بند

سیاست و مذهب، دو بعد اساسی حیات اجتماعی بشر است; ولی از جهات بسیار و به صورتی بنیادی، از یکدیگر متمایز است. هدف غایی سیاست دستیابی به امنیت است، ترجیحاً از طریق برقراری عدالت؛ هدف غایی مذهب، رستگاری است. اقتدار سیاسی بر پایۀ حاکمیت شکل می گیرد که پدیده ای تاریخی است؛ اقتدار مذهبی به تقدس متکی است که ورای تاریخ قرار دارد. در سیاست، نمایندگی، اعتبارش را از کشور و ……ادامه مطلب

ژاک رانسیِر؛ درباره‌ دموکراسی، جنبش‌های میدانی، تسخیر قدرت و شکل زندگی خودمختار – شیدان وثیق

چهار موضوع‌ اصلیِ نوآورانه در فلسفه رانسیِر: اولی و مهم‌تر از همه، روش (مِتُد) برابری‌خواهی در نظریه او ست. دومی، ایده آزمودن رهایی‌خواهی از امروز و در هر مکان است. و این چیزی نیست جز امر خود – رهایی. سومین بحث نوآورانه‌ی رانسیِر، تعریف و تبیین او از مقوله «سیاست» است. چهارمین موضوع ابداعیِ رانسیِر، ایده‌ی شکل‌دهی به شیوه‌ای دیگر از زندگی مشترک، در تقابل با نظریه‌ سنتی مبارزه برای تسخیر قدرت و واگذاریِ امر رهایی به آینده پسا انقلابی و موهوم است.……ادامه مطلب

صدارت: ابهام در تعریف و توضیح لائیسیته و ابهام‌زدایی از آن

علی صدارت : ابهام در تعریف و توضیح لائیسیته و ابهام‌زدایی از آن.امروزه شاهد افزایش بحران‌هایی که توسط  سلطه‌سالاران دولتی، با ادعای دولتِ «دینی» ساخته می‌شوند هستیم. با مشاهده فجایعی که توسط رژیم‌های ……ادامه مطلب

برای ایجاد دموکراسی علاوه بر تغییرات فکری و فرهنگی در یک جامعه باید ساختارهای متناسب با دموکراسی نیز به وجود بیایید.

این تغییرات باید منجر به نظمی شود که مانع تمرکز قدرت باشد و حداقل راه را بر تمرکز قدرت سخت کند. در دمکراسی های غربی قوانین و اصول مختلفی برای این منظور ساخته و پرداخته شده اند که علی رغم معایب و کاستی ها مورد پذیرش عمومی قرار گرفته اند.……ادامه مطلب

دموکراسیِ در خطر – شیدان وثیق

دموکراسی فرایند بی‌پایانِ دخالت‌گریِ مستقیمِ افراد گوناگون و برابر در جامعه است. بدون نمایندگی. به صورت فردی، جمعی، جنبشی و مشارکتی. با اختلاف‌ها، اشتراک‌ها و تضادهایِ‌شان. برای اداره‌ی امور از تصمیم‌ تا اجرا. برای تغییر اوضاع خود و جامعه. با ایجاد شکل‌های نوین زندگی از هم‌اکنون و در هر‌جا. به گونه‌ای خودمختار و خودگردان. در آزادی و برابری. جدا و مستقل از قدرت‌های بَرین و اقتدارگرا چون دولت، حکومت، دین، مذهب، سرمایه و مالکیت.……ادامه مطلب

چگونه اقتدار کلیسای کاتولیک و نفوذ روحانیت در فرانسه از بین رفت؟

انقلاب فرانسه محیطی مساعد برای ظهور سکولاریسم و بدبینی نسبت به دین ایجاد کرد. تمام این عوامل در کنار یکدیگر باعث جایگزینی اقتدار مذهبی سنتی با نظام اعتقادی مبتنی بر خردگرایی شد. در واقع، این دستگاه روحانیت بود که خود باعث اضمحلال دین در فرانسه شد. جمع اوری انبوهی از زمین، قدرت و پول توسط آن طبقه بستر‌های نارضایتی و ضدیت انقلابیون با هر آن چه به مذهب مرتبط بود را فراهم ساخت.……ادامه مطلب

علی صدارت : ابهام در تعریف و توضیح لائیسیته و ابهام‌زدایی از آن.

امروزه شاهد افزایش بحران‌هایی که توسط سلطه‌سالاران دولتی، با ادعای دولتِ «دینی» ساخته می‌شوند هستیم. با مشاهده فجایعی که توسط رژیم‌های تئولژیک اسرائیل و ایران اِعمال می‌شوند نسل زمان حال، بیشتر از نسل……ادامه مطلب

لائیسیته و آزادیهای مذهبی

یکی از مشکلاتی که در راه ترویج لائیسیته وجود دارد این تصور است که برخی از سر بی اطلاعی، بعضی محض رماندن مردم از این مشرب و گروهی هم به هر دو دلیل میپراکنند: لائیسیته در حکم خصومت با مذهب است و به……ادامه مطلب