واشینگتن 6 تعهد از ایران برای آغاز مذاکرات صلح خواستار شد
یک مقام آمریکایی اعلام کرد که مصر و قطر به واشینگتن اطلاع دادهاند که ایران به مذاکره علاقهمند است، اما با شروطی دشوار.
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، پس از سه هفته از آغاز جنگ با ایران، گامهای اولیهای را برای تعیین مسیر مرحله بعدی برداشته است. به گفته یک مقام آمریکایی و منابع آگاه، نشانهها حاکی از احتمال گشایش مسیر دیپلماتیک با تهران است.
بر اساس این منابع، هر توافق احتمالی در آینده مستلزم 6 تعهد از سوی ایران از جمله بازگشایی تنگه هرمز، کنترل ذخایر اورانیوم با غنای بالا، و دستیابی به توافقات بلندمدت درباره برنامه هستهای ایران، موشکهای بالستیک و نقش تهران در حمایت از متحدان منطقهای خود خواهد بود.
این تحرکات همزمان با اظهارات ترامپ صورت میگیرد که در آن از آمادگی خود برای بررسی «کاهش تنش» در جنگ سخن گفته است. با این حال، وبسایت «آکسیوس» به نقل از یک مقام آمریکایی آگاه گزارش داد که برآوردهای داخلی در دولت آمریکا نشان میدهد که عملیات نظامی ممکن است بین دو تا سه هفته دیگر ادامه یابد؛ موضوعی که نشاندهنده تلاش برای ایجاد توازن میان فشار نظامی و آمادهسازی سیاسی است.
در پشت صحنه، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان ترامپ در خاورمیانه، مذاکراتی درباره امکان آغاز گفتوگوها را هدایت میکنند. تیم رئیسجمهوری ایالات متحده در تلاش است چارچوبی برای توافق احتمالی جهت پایان دادن به درگیری با تمرکز بر پروندههای راهبردی حساس تدوین کند.
از دیگر سو، طی روزهای اخیر هیچ تماس مستقیمی میان واشینگتن و تهران ثبت نشده، اما کانالهای غیرمستقیم از طریق میانجیهای منطقهای و بینالمللی از جمله مصر، قطر و بریتانیا فعال شدهاند و پیامهایی میان دو طرف رد و بدل شده است. بر اساس این کانالها، ایران آمادگی اولیه برای مذاکره نشان داده، اما شروطی «سخت» از جمله آتشبس فوری، تضمین عدم ازسرگیری جنگ در آینده و نیز درخواستهایی برای دریافت غرامت مطرح کرده است.
مواضع آمریکا نشاندهنده رویکردی سختگیرانهتر است؛ بهطوری که واشینگتن در پی دریافت شش تعهد اصلی از ایران از جمله توقف برنامه موشکی به مدت پنج سال، ممنوعیت کامل غنیسازی اورانیوم، برچیدن تأسیسات هستهای اصلی در نطنز، اصفهان و فردو، اعمال نظارت بینالمللی سختگیرانه بر فعالیتهای هستهای، انعقاد توافقهای کنترل تسلیحات در منطقه، و توقف تأمین مالی گروههای همپیمان مانند حزبالله، حوثیها و حماس است.
با این حال، ارزیابیها نشان میدهد که شکاف قابل توجهی میان مواضع دو طرف وجود دارد؛ چراکه تهران پیشتر برخی از این شروط را رد کرده و مقامهای ایرانی نیز نسبت به کارآمدی مذاکره با دولتی که پیشتر وارد گفتوگو شده اما در نهایت به گزینه نظامی روی آورده، ابراز تردید کردهاند.