Category: اندیشه مدرن و فلسفه

رقص بر خاکسترِ مقاومت نیما آویدنیا | روزنامه‌نگار مستقل

روایت فروپاشی محور مقاومت و شکل‌گیری خاورمیانه‌ای جدید:از دمشق تا بیروت، از بغداد تا صنعا، صدایِ شکستنِ استخوان‌هایی به گوش می‌رسد که ایدئولوژیِ رسمیِ جمهوریِ اسلامی دو دهه آن را «محورِ مقاومت» نامیده بود.……ادامه مطلب

به سوی فرا فلسفه شرقی، یادی از فیلسوف و اسلام‌شناس فقید توشی هیکو ایزوتسو (بخش ۲)

بهمن ذکی پور اندیشه ایزوتسو: نخستین آثار ایزوتسو باز می‌گردد به حوزه زبان‌شناسی و تحقیقاتی در حوزه زبان. از جمله آثار این دوران می‌توان به مقالاتی همچون «تحولات معاصر در زبان‌شناسی عرب»، «نکته دستوری “ما” در زبان……ادامه مطلب

به سوی فرا فلسفه شرقی، یادی از فیلسوف و اسلام‌شناس فقید توشی هیکو ایزوتسو (بخش ۱)

بهمن ذکی پور*، محوریت مقاله: آشنایی با نهادها و شخصیت‌های ژاپنی و ایرانی پر اهمیت در فرهنگ معاصر ژاپن. برسبیل مقدمه: اواخر شهریور ماه سال جاری دو روزی را میهمان یکی از اساتید «دانشگاه تویو» (Toyo daigaku) در……ادامه مطلب

چرا نظریه‌پردازی در ایران شوخی است؟ – سخنان ابراهیم توفیق، آصف بیات، پرویز پیران، میرسپاسی و…در همایش دانشگاه تهران

توفیق در بخشی از سخنانش، با اشاره به بی‌توجهی آکادمی به رویدادهای مهم اجتماعی گفت: «در دو سال گذشته صدها موضوع مهم اجتماعی داشتیم که می‌توانست موضوع پژوهش باشد، اما دانشگاه عملا تلاش کرده از……ادامه مطلب

عبور از فضای مردانه /گفت‌‏وگو با شیرین احمدنیا الناز محمدی / هم‌مهین

انتخاب یک زن، شیرین احمدنیا، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی برای ریاست انجمن جامعه‌شناسی ایران، یکی از قدیمی‌ترین انجمن‌های حوزه علوم اجتماعی، در روزهای گذشته واکنش‌های زیادی برانگیخته؛ عده‌ای ……ادامه مطلب

نتیجه هولناک تجربه‌ شبه‌نظامی منحصر به فردی که حماس به بار آورد رضوان السید

من شکست سال 1967 را در دوران دانشجویی خود در مصر شاهد بودم و سپس ورود نظامیان اسرائیلی به بیروت در سال 1982 زمانی که در دانشگاه لبنان تدریس می‌کردم را به چشم دیدم. پس از آن نیز ترور رفیق حریری که با او……ادامه مطلب

ایوان کلیما، وجدان پراگ فهیمه خضر حیدری

این روزهایم در پاییزِ پراگ می‌گذرد. شهری که پانزده سال قبل، در یک روز سردِ فوریه پناهم داد و شد خانه‌ی دور از خانه‌ام. هر کس ماجرای خودش را با پراگ دارد؛ مثلاً همین چند روز پیش برای هزارمین بار از پرویز دوایی ــ که وجودِ……ادامه مطلب

شیلی: پیشتازی ژانت خارا، نامزد کمونیست‌ها؛ انتخاباتی سرنوشت‌ساز و فراتر از ریاست‌جمهوری – برگردان شبنم آذری

شش هفته مانده به دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری در شیلی، ژانت خارا، نامزد چپ‌گرای ائتلاف اتحاد برای شیلی، با فاصله‌ای قابل توجه در صدر نظرسنجی‌ها قرار دارد. اما اهمیت این انتخابات فراتر از انتخاب یک رئیس‌جمهور جدید……ادامه مطلب

مارکس، دموکراسی و نقد سیاست- گفت‌وگو با الکس دِمیروویچ، پژوهشگر ارشد بنیاد رزا لوکزامبورگ، ترجمه ی: علی مختاری

ما اکنون شاهد آن هستیم که از دل جوامع لیبرال، وعده‌های اقتدارگرایانه‌ی بی‌واسطگی بیرون می‌آید. ترامپ سخنانی می‌گوید شبیه به هیتلر: «من صدای شما هستم»، «دیگر به فرآیندهای سیاسی نیاز نداریم». در نهایت، او انتخابات را رد می‌کند. اما این پایان میانجی‌گری نیست، بلکه نشان‌دهنده جدایی حداکثری فرآیندهای تصمیم‌گیری از جامعه است. در برابر این رویکرد، مارکس گسترش انتخابات به همه‌ی عرصه‌ها را……ادامه مطلب

جایگاه اتوپیا در پروژهٔ ساختن ایران دموکراتیک مشارکتی – سعید مقیسه ای

پس از انتشار یادداشت «ایران می‌تواند نخستین نظام دموکراتیکِ مشارکتی جهان باشد؟» برخی دوستان با کنایه آن را «اتوپیایی» خواندند. این داوری برایم نه دلسردکننده، که انگیزه‌ای تازه برای نوشتن این یادداشت بود.……ادامه مطلب

احمد کسروی از نگاهی دیگر افشین متین عسگری احمد کسروی از نگاهی دیگر: نقد فرنگی‌مآبی و ترجمه‌ی مدرنیته

بخش اول: مقدمه مترجم: احمد کسروی، یکی از چهره‌های یگانه و پرجدال تاریخ اندیشه ایران معاصر، بیش از هر چیز به عنوان تاریخ‌نگار مشروطه و منتقد سرسخت سنت‌های دینی شناخته می‌شود. اما این تصویر رایج، تنها بخشی از……ادامه مطلب

ایوان کلیما؛ «زندگی رشته‌ای است که هر آن ممکن است گسسته شود» هرمز دیّار «به یاد ایوان کلیما»

«سال‌ها قبل در طلب یک جرعه کتابِ خوب، پا به کتابفروشی گذاشتم. ردیف‌های کتاب‌فروشی را گز کردم و از برابر قفسه‌های پرو پیمان گذشتم تا سرانجام کتابی نسبتاً کم‌برگ نظرم را به خود جلب کرد. روی جلد کتاب، عکس برجِ……ادامه مطلب

آخر خط سعید سلامی چوپان راستگو

همه ما داستان چوپان دروغگو را شنیده‌ایم؛ چوپانی که سربه‌سر اهالی روستا می‌گذاشت و به دروغ داد می‌زد گرگ گرگ، و یکروز که گرگی به گله زد و چوپان از اهالی کمک خواست دیگر کسی به فریاد او وقعی نگذاشت؛ چوپان ……ادامه مطلب

چهره‌های ماندگار چپ در ایران (۱۷) – حمید اشرف، چریکی افسانه‌ای که شاه پیگیر کشتن او بود

در زمانه‌ای که تاریخ را بیشتر فاتحان می‌نویسند تا فرودستان و عدالت‌طلبانی که از صفحات رسمی تاریخ حذف شده‌اند، بازخوانی صدای سرکوب‌شدگان، خاموش‌شدگان و مبارزان راه عدالت‌خواهی، ضرورتی تاریخی است. «چپ»……ادامه مطلب

آنچه ۷ اکتبر تغییر داده است اوا ایلوز / برگردان: جمشید خون‌جوش

22041801

چپ‌گرایان در مورد اسرائیل دچار شکاف شده‌اند، یهودیانِ دیاسپورا نیز همین‌طور – و راست‌گرایان خود را به‌عنوان شریک در مبارزه با یهودستیزی نشان می‌دهند: جنگ غزه مفاهیم و ایده‌های ما را وارونه کرده است.……ادامه مطلب

پیشنهاد تقی آزاد ارمکی برای جلوگیری از فروپاشی ایران در جنگ احتمالی بعدی

یورونیوز – تقی آزاد ارمکی در گفتگو با یورونیوز با برجسته کردن «دغدغۀ بقای سرزمین» به‌عنوان مهمترین عامل نپیوستن مردم ایران به اسرائیل، معتقد است با فرصت دادن به «نیروهای اجتماعی» موجود در شاکله طبقه متوسط……ادامه مطلب

مصاحبه پیتر اونفرید و هارالد ولزر با ارمین ناصحی چگونه می‌توانیم جهان را دوباره «به نظم» بازگردانیم؟

خوش‌بینی و این ارقام وحشتناک، «بدبینانه به نظر نمی‌رسد؟» آرمین ناصحی، جامعه‌شناس، در مصاحبه با پیتر اونفرید و هارالد ولزر، از روزنامه تاتس، درباره شیطانی بودن مرز، کمبود شایستگی و پیشرفت‌های کوچک سخن می‌گوید.……ادامه مطلب

طرح ترامپ و نظم تحمیلی: حذف فلسطینیان، نادیده گرفتن جهان عباس شکری

مقدمه: در نگاه نخست، طرح ۲۰ ماده‌ای دونالد ترامپ که روز دوشنبه ۲۹ سپتامبر سال ۲۰۲۵ برای پایان جنگ غزه ارائه شده، ظاهراً برقراری «صلح» را هدف قرار داده است؛ اما با اندکی تأمل، روشن می‌شود که این طرح نه راهی……ادامه مطلب

جامعه ایران در حال پوست‌اندازی؛ زوال یا بازسازی محسن آزموده / اعتماد

* آینده‌ها و امکان‌های جامعه ایران در گفت‌وگو با عباس کاظمی در آستانه ششمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران: اوضاع جامعه از چه قرار است؟ چه اتفاقی قرار است بیفتد؟ آیا آینده‌ای تیره و تار پیش……ادامه مطلب

بازدارندگی هسته‌ای و معمای امنیت ایران: تقابل “سلام در درون” و “سلاح اتمی”

مقدمه: جمهوری اسلامی ایران در ماه‌ها و سال‌های اخیر، شرایط استثنایی و مخاطرات رو به فزونی را تجربه می‌کند. وضعیت کنونی کشور، چه به لحاظ امنیتی و چه به لحاظ اقتصادی، در یک مقطع حساس قرار دارد. فعال……ادامه مطلب