Category: جامعه شناسی

رسانه و معمای گفتمان سیاسی: از انقلاب ۵۷ تا اعتراضات امروز ایران – اسماعیل لیاقت

در پنجاه سال گذشته، سیاست در ایران بیش از آن‌که میدان واقعیت باشد، میدان روایت بوده است. از روزهایی که مردم تصویر «خمینی در ماه» را باور می‌کردند تا امروز که رسانه‌های فراملی و شبکه‌های اجتماعی هر لحظه حقیقت را جابه‌جا می‌کنند، همیشه روایت‌ها بوده‌اند که مسیر سیاست را تعیین کرده‌اند. جامعهٔ ایران در هر دوره‌ای با پرسشی اساسی روبه‌رو بوده: در میان……ادامه مطلب

وال‌استریت ژورنال: آیا غرب فرو می‌پاشد؟ دو چرخش بزرگ در نگاه واشنگتن که آمریکا را به سوی طلاق با اروپا سوق داد

دیوید لوهناو و ماکوس واکر، دو نویسنده ی وال استریت ژورنال رسانه آمریکایی در یادداشتی مشترک با عنوان «آیا غرب تمام شده است؟» نوشتد: اتحاد میان غرب و ایالات متحده که از پایان……ادامه مطلب

توافق‌نامه مرکوسور؛ پروژه‌ای نواستعماری – گرهارد دیلگر، برگردان: شبنم آذری

توافق تجاری مرکوسور بار دیگر موضوع بحث‌های گسترده شده است؛ بحث‌هایی که به پیامدهای آن برای اشتغال، محیط زیست و جوامع محلی گره خورده‌اند. اتحادیه‌های کارگری نسبت به تضعیف صنایع داخلی هشدار می‌دهند و نگرانی‌ها درباره تخریب جنگل‌ها و فشار بر مردمان بومی افزایش یافته است. در عرصه سیاسی، نگاه‌ها متفاوت است: لولا بر نقش توسعه‌ای و ……ادامه مطلب

تحولات دموکراسی و حاکمیت در سپهر سیاسی اروپا

تحولات دموکراسی و حاکمیت در اروپا، روایتی از گذار از سلسله‌مراتب صلب امپراتوری به سیستم‌های حکمرانی چندلایه و پیچیده قرن بیست و یکم است . این مسیر که با فروپاشی امپراتوری‌های چندملیتی در ابتدای قرن بیستم آغاز شد، به تثبیت دموکراسی پارلمانی به عنوان مدل استاندارد سازماندهی سیاسی پس از جنگ جهانی دوم منجر گردید . با این حال،……ادامه مطلب

هنرمندِ شلاق‌به‌دست – حمید فرازنده

یادداشت زیر با در مرکزنهادن فیلم «اسب تورین» با رویکردی انتقادی، به بررسی سینمای بلا تار، کارگردان معاصر مجار می‌پردازد.

فیلمنامه‌ی فیلم‌های بِلا تار  تقریباً همیشه در همکاری نزدیک او با لاسلو کراسناهورکای (László Krasznahorkai)، نویسنده و رمان‌نویس ……ادامه مطلب

تحلیلی انتقادی از نظریه‌های قدرت فوکو، بوردیو و هابرماس در زمینهٔ پژوهش در آموزش عالی

چکیده: این مقاله سه چارچوب نظری را برای بررسی پیچیدگی‌های «قدرت» به کار می‌گیرد. اخلاق گفتمانی او با برداشت هابرماس از قدرت سركوبگر در تعارض قرار می‌گیرد. آزادی بیان و مباحثات اخلاقی، قدرت را نادیده می‌گیرند؛ امری که برخلاف ادعای فوکو است که این دو را ذاتاً به……ادامه مطلب

در جستجوی ریشه‌های تاریکی: چرا بازخوانی هانا آرنت برای انسان «تجدد» ضروری است؟

در دوران پرالتهاب کنونی، بازگشت به پرسش‌های بنیادین درباره سیاست و آزادی، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. پادکست «آسو» در قسمت ۵۱۹۱ خود به سراغ یکی از سترگ‌ترین آثار قرن بیستم رفته است: «ریشه‌های توتالیتاریسم» ……ادامه مطلب

نوگرایی (مدرنیسم): از دگرگونی‌های ساختاری تا زایش مدرنیته‌های بومی

جنبش مدرنیسم (نوگرایی) پدیده‌ای چندوجهی است که ریشه‌های آن را باید در دگرگونی‌های عمیق فلسفی و ساختارهای اجتماعی سده‌های نوزدهم و بیستم جستجو کرد [۵۱۰، ۲۲۰]. این جنبش نه تنها یک سبک هنری، بلکه بازتابی از میل انسان به ایجاد اشکال جدید سازماندهی اجتماعی و فلسفی در پاسخ به جهان صنعتی نوظهور است ……ادامه مطلب

نوگرایی (مدرنیسم): از دگرگونی‌های ساختاری تا زایش مدرنیته‌های بومی

مقدمه: مفهوم‌شناسی نوگرایی : نوگرایی یا مدرنیسم (Modernism)، که از آن با نام‌های «تجددگرایی» یا «نوین‌گرایی» نیز یاد می‌شود، جریانی فکری، هنری و فلسفی است که به معنای گرایش فکری و رفتاری به پدیده‌های فرهنگی نو و پیشرفته‌تر و در مقابل، کنار گذاردن برخی از ……ادامه مطلب

تجددگرایی و مدرنیته

موضوع تجددگرایی و مدرنیته در منابع ارائه شده، به عنوان یک جریان چندبعدی توصیف شده است که ابعاد فکری، سیاسی، اجتماعی و مذهبی را در بر می‌گیرد و به‌ویژه در رویارویی جهان اسلام و ایران با غرب اهمیت ویژه‌ای دارد [۱، ۳].
در ادامه، تحلیل جامع این مفهوم بر اساس منابع موجود ارائه می‌شود:……ادامه مطلب

روشنفکر، وجدان بیدار جامعه محمد عثمانی

بازاندیشی سخنان انتقادی حاتم قادری، بحران وجدان عمومی و شعور ملی: مقدمه: حاتم قادری، استاد بازنشسته دانشگاه تربیت مدرس که این روزها با شرکت در برنامه‌های گفتگویی مجازی با اندیشمندان، روشنفکران، کنش‌گران سیاسی اپوزیسیون و مصاحبه‌های اختصاصی، در قامت یک……ادامه مطلب

انتخاب‌های سرنوشت‌ساز؛ سه سناریو برای آینده ایران

معین نیوز_سریع‌القلم بر ضرورت مدیریت اختلاف‌ها تأکید می‌کند و نمونه چین را مثال می‌زند که توانسته اغلب منازعات خود را بدون جنگ حل کند. او ضعف ایران را در «فرآیندگرایی» می‌داند و معتقد است، فرهنگ سیاسی کشور بیشتر به آینده‌نگری و آرمان‌گرایی متکی است تا به……ادامه مطلب

اتحاد اپوزیسیون راست-افراطی و دیکتاتوری ملاها کارن ایزدی

اتحاد اپوزیسیون راست-افراطی و دیکتاتوری ملاها در سرکوب فعالین مدنی درون کشور: روز جمعه در مراسم هفتم خسرو علی‌کردی وکیل حقوق‌بشری در مشهد ما شاهد یک همسویی بسیار عجیب توسط اپوزیسیون راست-افراطی و رژیم جمهوری اسلامی در سرکوب فعالین مدنی……ادامه مطلب

آزادی و عدالت، آرمان عقیم‌مانده نهضت مشروطه

۱۴ مرداد ۱۲۸۵ و لحظاتی پس از صدور فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه، موج شعف به خاطر عملی شدن آرمان آزادی و عدالت و حرکت بر مدار قانون در ایران زمین به وجود آمد، اما دیری نپایید که این آمال مردم رنج دیده عقیم ماند و دچار تحریم و تحریف تاریخی شد.……ادامه مطلب

معمار پداگوژی مدرن: بارتولومئو کامپانیولی و تحقق خردگرایی در آموزش موسیقی

مقدمه: تلاقی سنت و تجدد در آموزش موسیقی: بارتولومئو کامپانیولی (۱۷۵۱–۱۸۲۷)، ویولنیست، ویولانواز و آهنگساز ویرتئوز ایتالیایی، نه تنها یکی از واپسین استادان مکتب ویولن ایتالیایی قرن هجدهم بود، بلکه به عنوان شخصیتی محوری در گذار به پداگوژی مدرن شناخته می‌شود [۳۱۶، ۳۲۵]. میراث او نمونه‌ای درخشان از……ادامه مطلب

فلسفه ارسطو در بیست دقیقه

دیسپوزیتیفِ فوکو و شهر نویسنده: جان پلاگر ، مترجم: رضا بصیری مژدهی

نقش برنامه‌ریزی شهری[1] در «زیست‌سیاست»[2]، دل‌مشغولیِ میشل فوکو بود. با این حال، تنها شمار معدودی از مولّفان بر نقش حیاتیِ «دیسپوزیتیف»[3] در اندیشه فوکو پیرامون فضا و انضباط[4] تأکید می‌کنند. نوشتار پیشِ رو، بر کلّی به نام دیسپوزیتیف در مقام الگویی برای فهم برنامه‌ریزی شهری تأکید دارد و از این رهگذر، به یکی از……ادامه مطلب

بومی گرایی و مدرنیته: یک بستر و دو رویا‌؛ دو بستر و یک رویا سیاوش صفاری

متن زیر گفت‌وگویی است با مجتبی‌ مهدوی، استاد علوم سیاسی و مطالعات خاورمیانه‌ در دانشگاه آلبرتا (کانادا) ■ سیاوش صفاری: مفهوم بومی گرایی چندین دهه است که در جهان جنوب و در ارتباط با مفهومی‌ دیگر به نام مدرنیته مطرح و محل بحث و اختلاف نظر بوده است. متفکرین بسیاری از آسیا‌، آفریقا‌، و آمریکای لاتین در زمینه لزوم‌، شرایط‌، و امکانات بومی سازی (یا استعمار زدائی) تئوری پردازی کرده‌اند.……ادامه مطلب

چالش‌های اساسی و عوامل زمینه‌ساز پذیرش مدرنیته و تجدد در تاریخ فکری ایران کدامند؟

در تاریخ فکری ایران، مواجهه با مدرنیته و تجدد با مجموعه‌ای از عوامل زمینه‌ساز و چالش‌های عمیق روبرو بوده است که ریشه در تمایلات داخلی و واکنش به شکل‌های خاص ورود تمدن غرب دارد. 1 عوامل زمینه‌ساز و بسترهای تاریخی پذیرش تجدد .تجددزایی به عنوان یک ارزش مثبت: ایرانیان همواره تجددزایی و نوآوری را مثبت دانسته‌اند و در مقابل استفاده از ابزارهای جدید و علوم بشری در جهت رفاه و پیشرفت مقاومت نکرده‌اند [۹], [۱۲].……ادامه مطلب

قدرت گفتگوی درونی برای ذهن

صحبت کردن با خود یک روش اثبات شده برای تقویت انگیزه، شفاف‌سازی تفکر و پردازش عواطف شما است. این روش ابزاری فوق‌العاده مفید است که توسط ورزشکاران، مربیان و میلیون‌ها فرد موفق به صورت استراتژیک به کار……ادامه مطلب

11 کتاب فلسفه که همه باید بخوانند

کتاب های فلسفه می‌توانند ارزش‌های بی‌شماری را برای زندگی ما به ارمغان بیاورند. مطالعه‌ی بهترین کتاب های فلسفه، ظرفیت حل مسئله را افزایش می‌دهد و به آنالیز صحیح مفاهیم، استدلال‌ها و مسائل کمک می‌کند. مطالعه‌ی فلسفه تاثیر شگرفی بر تقویت توان سازماندهی‌ ایده‌ها و مسائل، رسیدگی به سؤالات ارزشی و استخراج مسائل ضروری از مقادیر زیادی اطلاعات، همچنین گسترش توانایی استدلال و مهارت تفکر انتقادی دارد.……ادامه مطلب