Category: اندیشه مدرن و فلسفه

تنها یک جنبش متحد می‌تواند رژیم را به چالش بکشد اپوزیسیونِ چندپاره ایران صنم وکیل و الکس وطنخواه فارن افرز / ۱۳ فوریه ۲۰۲۶

هر زمان که ایران با اعتراض‌های سراسری به لرزه درمی‌آید ــ همان‌گونه که ماه گذشته رخ داد ــ تحلیلگران و فعالان سیاسی با دو پرسش تکراری روبه‌رو می‌شوند: آیا سرانجام رژیم کشور سقوط خواهد کرد، و اگر چنین شود چه چیزی جای آن را خواهد گرفت؟ پاسخ‌ها فراوان‌اند. برخی تحلیلگران بر این باورند که رهبری کشور به‌طور شگفت‌آوری باثبات است و رژیم می‌تواند……ادامه مطلب

در شرائط فراهم نبودن موقعیت انقلابی، فراخواندن مردم به نبرد نهائی پرتاب مردم به سیاه چاله کشتار است – بهروز خلیق

در طول حیات جمهوری اسلامی دو بار کشتار وحشیانه در ابعاد گسترده صورت گرفته است. بار اول در دهه ۶۰ که به دستور خمینی چند هزار زندانی سیاسی در طول دو ماه به قتل رسیدند. بار دوم در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه به دستور علی خامنه ای، سپاه و نیروهای امنیتی هزاران معترض را در خیابان با قساوت تمام کشتند. کشتاری که در تاریخ خواهد ماند. خامنه ای همان جنایت……ادامه مطلب

تفاوتها در سیر فروپاشی دو بلوک – ایرج فرزاد

در بخش اول این نوشته، به زمینه های فروپاشی دو بلوک: شوروی سابق و بلوک اسلام سیاسی اشاره کردم. به نظر میرسد که بلوک اسلام سیاسی و دیوار “نامرئی” پان اسلامیسم در آستانه فروپاشی و سقوط است. اما آیا دوران “پسا فروپاشی” این دو بلوک در یک بستر اجتماعی مشابه شکل خواهد گرفت؟……ادامه مطلب

قسد و دمشق به چه توافقی رسیدند؟ جزئیات نظامی، اداری و اقتصادی توافق؛ سرنوشت روژاوا چه می‌شود؟

پس از نزدیک به سه هفته درگیری‌های پراکنده اما پرهزینه در شمال و شمال‌شرق سوریه، دولت دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) سرانجام در اواخر ژانویه به توافقی دست یافتند که……ادامه مطلب

مساله ملی در ایران؛ از نفی حق تعیین سرنوشت ملت‌ها تا بازتولید بحران‌های سیاسی! – کامران امین‌آوه

اگر فاکت‌ها  با تئوری من سازگار نباشند، بدا به حال فاکت‌ها! هگل[۱] یکی از رویکردهای مهم در اندیشه‌های اجتماعی، تلاش برای شناخت واقعیت‌های جامعه بر پایه بررسی عینی و تاریخی آن‌……ادامه مطلب

تزهایی دربارهٔ فویرباخ – مانتلی ریویو آنلاین، ترجمه ی: بابک احمدی

اگر ما محصولِ روابطِ اجتماعی‌مان هستیم، پس برای تغییرِ خود نمی‌توانیم صرفاً به‌گونه‌ای دیگر «فکر» کنیم یا در خلأ «خودتحقق‌بخشی» کنیم. باید جهانی را تغییر دهیم که ما را تولید می‌کند. باید سرچشمه‌های قدرت را شناسایی و آن‌ها را برچینیم. فلسفه دیگر سرگرمی نیست؛ فراخوانی……ادامه مطلب

فاشیعیسم و بازتولیدِ شرِ مطلق محمود صباحی

طرح مسئله: اصطلاح «فاشیعیسم» را از عرفان ثابتی وام می‌گیرم و آن را به‌مثابه مقوله‌ای تحلیلی و انتقادی به کار می‌برم. مقصود من از فاشیعیسم، شکلی خاص از سامان‌یابی قدرت در جمهوری اسلامی است که در آن، روش‌های فاشیستیِ حذف، اطاعت و یک‌دست‌سازی با……ادامه مطلب

ابرچالشی به نام فقدان فهم اکنون تاریخی

اکنون  نیازمند آن هستیم که با ابرچالش مهم خود یعنی فقدان فهم درست مواجه شویم. آیا کسانی نیستند که فهم درست داشته باشند؟ ای بسا که باشند، اما مشکل گشای ما این نیست، زیرا فهم درست را به نحو جمعی حاصل نمی‌کنیم. آن زمان است که می توانیم به نتیجه درست و علمی برسیم و ……ادامه مطلب

ایران در حساس‌ترین روزهای زندگی خود احمد پورمندی

چو بید بر سر ایمان خویش می‌لرزم که این شکاریِ سرگشته را چه آید پیش! در حالی که مادران و پدران هنوز در عزای فرزندان می‌گریند و زیر بار خشم و غم کمر خم کرده‌اند، حرامیان شش‌لول‌بند، تک‌چراغ‌هایی را روشن می‌کنند و ایران پیر ما، در یکی از دشوارترین روزهای زندگی خود، با……ادامه مطلب

میثاق در تاریکی؛ تبارشناسیِ سقوطِ استبداد و تکوینِ اراده‌یِ ملی!(۱) فرشید یاسائی

پیشگفتار: آنچه امروز از دل این سرزمین برمی‌خیزد، فریاد نیست؛ ناله‌ای است که سال‌ها در گلو خفه شده و اکنون دیوارها را می‌شکافد. این خشم، ناگهانی و بی‌ریشه نیست؛ از رسوب سال‌هایی آمده که در آن حقوق، فرسوده شد.حقیقت وارونه گشت و ……ادامه مطلب

ماجرای چامسکی و اپستین؛ گزارش گاردین، واکنش انتقادی ویجِی پراشاد و جفری سنت‌کلر – ترجمه ی: بابک احمدی

مترجم: در شرایطی که راست افراطی در آمریکا و فراتر از آن می‌کوشد بی‌اخلاقی را عادی‌سازی کند، قربانیان را بی‌اعتبار جلوه دهد و حقیقت را به نام «جنگ فرهنگی» انکار کند، واکنش انتقادی و……ادامه مطلب

فاشیسم، طبق کتاب – یانیس واروفاکیس، ترجمه ی الف. پویان

تصور کنید فاشیست‌هایی که گمان می‌کردیم برای همیشه شکستشان داده‌ایم، در میانه قرن بیستم طرحی جامع را در گاوصندوقی به امانت گذاشته باشند؛ نقشه‌ای که به وارثان معنوی‌شان رسیده، کسانی که مصمم‌اند فاشیسم را دوباره «عظمت» ببخشند. این نقشه چه می‌گفت؟ هر کسی که فکر می‌کند فاشیسم در اواسط قرن بیستم برای همیشه شکست خورده است،……ادامه مطلب

بر باد می‌شویم؛ سقوط بهاره هدایت چه به ما می‌گوید؟ – مزدک دانشور

چندبار این بخت را داشته ایم که در طول زندگی سیاسی و فعالیت های اجتماعی انسانهای زیبا ببینیم؟ انسانهایی که جدا از اندیشه و تفکر سیاسی شان، روحیاتی تحسین آمیز، رفتاری صمیمانه و شجاعتی مثال زدنی داشته اند؟ بر عهد خود باقی مانده اند، خوش قول بوده و زمان شناس؟ از مرزهای سخت سیاسی گذشته اند و به دوستی و مهر بهایی هم ارز اندیشه و عقیده……ادامه مطلب

مبارزه در میان هیولاها | گفتگویی با محمد مهدی اردبیلی

هجدهم و نوزدهم دیماه با حجم بالایی از خشونت مواجه شدیم که ملت ایران رو داغدار کرد ارزش جان آدمی چقدر؟ آره از اون سؤای خیلی سؤال مهمی خیلی سؤال ارزشم و شاید الان تو این شرایط باید به این اندیشید اصلاً دغدغه شاید به این معنا دغدقه اصلی منم هست ارزش زیستن هر انسان یک امکانیه برای این زیستن در اینکه این کشتار بی‌سابقه بوده فکر کنم حالا ……ادامه مطلب

آینده‌ی لیبرالیسم تیموتی گارتون اش

نویسندگان تفاسیر گوناگونی از معایب لیبرالیسم ارائه کرده‌اند؛ با وجود این، مسئله‌ی اصلی تغییر دادن لیبرالیسم است. خودانتقادی یکی از نقاط قوت لیبرالیسم است. همین واقعیت که کتاب‌های فراوانی درباره‌ی مرگ لیبرالیسم منتشر شده، گواه صدق آن است که لیبرالیسم هنوز زنده است. اما اکنون باید تجویز را جایگزین تحلیل کرد.……ادامه مطلب

فرمول شکست‌خورده همه با هم اسماعیل نوری علا

دموکراسی و مشکل همکاری با مخالفان: برخی از اهل قلم در مطالب خود چنین نظر می دهند که مخالفین گوناگون رژيم اسلامی، بحای دست زدن به عملی «دموکراتیک» و اتخاد علیه این رژیم، بجان هم افتاده اند. ورخی از آنها نیز علت این وضع را در وجود ریشه‌های تمامیت‌خواهی در میان مخالفان دانسته اند. اما این نظریات مرا بی اختیار به یاد شعار خمینی گچستک می

……ادامه مطلب

چالش بزرگ جمهوری‌خواهان و سرنوشت دموکراسی در ایران دومان رادمهر، علی‌رضا اردبیلی

در این روزها، جمهوری‌خواهان روزهای پرمشغله و پر از نگرانی دارند. چشمان گشاد جمهوری‌خواهان شاهد آن است که چیزی به‌نام «بایگانی تاریخ» وجود ندارد و هر موجودی از درگذشتگان و فراموش‌شدگان تاریخ، استعداد کسب حیات مجدد با دم عیسایی یک جامعه ملتهب و گرفتار……ادامه مطلب

انواع مقاومت مدنی حسین جرجانی

پیش‌گفتار: خشونت بی حد و حصر جمهوری اسلامی، به مسئولیت مستقیم، و تام و تمام خامنه‌ای، نشانه‌ای از استیصال و ضعف در کلِ سیستمِ ساخته و پرداخته خمینی و خامنه‌ای است. هنگامی که……ادامه مطلب

ایران در بحران ۲۰۲۶ – تحلیل آرایش نظامی ایالات متحده، خیزش ملی ایران و چشم‌انداز تغییر – داوید پارسیان

این مقاله با تحلیل هم‌زمان سیاست‌ها و صف آرایی نظامی ایلات متحده، انفعال شرکای شرقی ایران و شکنندگی ساختارهای داخلی، نشان می‌دهد چگونه بحران ژانویه ۲۰۲۶ به نقطه تلاقی سه ……ادامه مطلب

از سبزها تا دفاع از اروپای مسلح به سلاح هسته ای: گفت‌وگو با یوشکا فیشر دربارهٔ تحولات جهان و آیندهٔ اروپا – برگردان: شبنم آذری

یوشکا فیشر، وزیر خارجه پیشین آلمان و یکی از چهره‌های برجسته جنبش سبزها در اروپا، در دوران جنگ کوزوو در سال ۱۹۹۹ از مداخله نظامی ناتو دفاع کرد و حضور آلمان را با استناد به ضرورت جلوگیری از نسل‌کشی و شعار «دیگر آشویتس هرگز» توجیه نمود. بیش از دو دهه بعد، در ……ادامه مطلب

تناقضات آزادی و عقلانیت در جامعهٔ ایران فرشید یاسائی

«رساله‌ای در بحران فرد و فردیت» پیشگفتار: در روزگاری که غبار شتاب بر آینهٔ اندیشه نشسته و گفتارها بیش از آن ‌که از تأمل برخیزند از هیجان می‌جوشند، بازگشت به سنجش‌های عمیق فلسفی ضرورتی انکارناپذیر می‌نماید. جامعهٔ ایران امروز در بزنگاهی ایستاده است که نه می‌توان چشم ……ادامه مطلب

مهندسی سکوت؛ قطعی اینترنت در ایران نیما اکبرپور در گفتگو با سپهر عاطفی

قطع اینترنت در ایران به‌تدریج به بخشی قابل انتظار از سازوکار سرکوب تبدیل شده است. از آبان ۱۳۹۸ تا امروز، اینترنت نه‌فقط به‌عنوان ابزار ارتباطی، بلکه به‌مثابه میدان اصلی نبرد بر سر روایت، قدرت و دیده‌شدن عمل کرده است. در این گفت‌وگو با نیما اکبرپور، از مسیر تاریخی قطع اینترنت در ایران شروع می‌کنیم و به این پرسش می‌رسیم که چگونه خاموشی ارتباطات، هم ……ادامه مطلب

مرثیه‌ای برای جامعه ماتم‌زده ایران؛ مردم! ما کسی جز خودمان نداریم…

هم‌وطن-سید امیر موسوی: پیرمرد به قول خودش؛ چند خرت و پرت مقابلش روی زمین بساط کرده و چشم به مسافران عجول و اخموی مترو هفت تیر دوخته است. از خاکستر یک بند انگشتی سیگارش پیداست که افکار ژولیده‌اش، حتی مجال یک پک را هم از او گرفته. با صدای دختر بچه رهگذر چرت افکارش پاره شده و پاسخش را سرسری می‌دهد؛ «دخترم! چوبیاش ۱۳۰……ادامه مطلب